Dòng người chen chúc xô đẩy nhau vào hầm trú ẩn gần nhất. Công trình này vẫn chưa được hoàn thiện, gạch đá xi măng còn chất đống bên tường, bị người ta chen lấn đến mức có cảm giác như ngay giây tiếp theo sẽ sụp đổ tan tành.
Trong hầm tối đen như mực, không nhìn rõ bất cứ thứ gì. Phía trước bỗng có người bật đèn pin, xua tan đi phần nào bầu không khí áp bức trong bóng tối.
Một ông lão bị xô ngã, Hà Phong đỡ ông dậy rồi tung một cước đạp văng gã đàn ông thấp bé phía sau vẫn đang không ngừng chen lấn: “Chen cái con mẹ mày!”
Cả người gã đàn ông đập thẳng vào tường, thấy tên này to xác không dễ chọc nên không dám động thủ, lồm cồm bò dậy lẩm bẩm chửi một câu: “Có giỏi thì đi mà đánh nhau với bọn Nhật ấy.”
Hà Phong siết nắm đấm định đánh, Tạ Trì giữ tay anh lại, ôm lấy cánh tay anh tiếp tục đi về phía trước.
Vô số gương mặt hoảng loạn chen chúc không ngừng, già trẻ gái trai đủ cả. Tạ Trì đứng sát tường, Hà Phong chống tay lên vách đá, bảo vệ cô trong lòng.
Cả hai không nói lời nào.
Tạ Trì nhìn sang bên trái, thấy một người mẹ đang ôm con ngồi bệt dưới đất rơi lệ. Bên phải là một bà cụ chắp tay hướng về phía bức tường, không ngừng lẩm bẩm: “Bồ Tát phù hộ, Bồ Tát phù hộ…”
“Sao người Nhật lại đánh đến nhanh thế? Không phải vẫn đang đánh ở Thượng Hải sao?”
“Vừa nãy tôi thấy có người bị nổ văng cả ruột ra ngoài.”
“Đừng nói nữa! Đáng sợ quá.”
Tiếng khóc lóc truyền đến, vang vọng trong bóng tối u uất: “Tôi không muốn chết đâu!”
Tạ Trì chợt nghĩ đến loài kiến. Một tai họa đã được dự liệu từ trước nhưng lại xuất hiện đầy bất ngờ, phá vỡ trật tự cũ, dồn ép những sinh linh bé nhỏ vào cái tổ ngột ngạt này.
Cái tổ này lạnh lẽo, ẩm thấp, khiến người ta thấy khó thở. Xung quanh tràn ngập những mùi vị kỳ quái: Mùi chua nồng của thức ăn hỏng, mùi tanh ngọt của máu, mùi dầu mỡ, cả mùi nước hoa thoang thoảng… trộn lẫn vào nhau, hòa lẫn thành một thứ mùi như cá để lâu ngày.
Phải lấy hết dũng khí mới dám hít một hơi thật sâu.
Cô ôm lấy Hà Phong, vùi mặt vào lồng ngực anh, tham lam hít thở thật mạnh.
Hà Phong siết chặt eo cô: “Sợ rồi à?”
Tạ Trì lắc đầu rồi buông anh ra, ánh mắt chạm phải một cô bé đứng sau lưng Hà Phong. Cô bé mỉm cười với cô, Tạ Trì gượng gạo nhếch môi đáp lại.
Hà Phong giơ tay lau vệt máu khô trên cổ tay cô. Vì để lâu nên máu bám chặt, phải dùng móng tay mới cạo sạch được, nhưng anh lại không có thói quen để móng tay, lúc nào cũng cắt trụi sát vào da thịt. Anh hơi dùng lực chà xát vài cái: “Đau không?”
Tạ Trì lại lắc đầu.
“Đau thì bảo tôi.”
“Vâng.”
Cô nhìn Hà Phong, vì anh đang cúi đầu nên hàng mi đã che khuất đôi mắt, khiến cô không thể nhìn rõ ánh mắt anh lúc này. Nhưng Tạ Trì cảm nhận được tâm trạng của anh, anh cứ tập trung lau vệt máu trên tay cô như vậy, có lẽ chỉ vì muốn tìm một điểm tựa để giải tỏa cảm xúc.
Tiếng ném bom dừng lại, những âm thanh từ xa cũng im bặt.
Mọi người lục tục đi ra, gương mặt ai nấy đều phủ một tầng mây đen vô hình. Ánh nắng gay gắt của mùa hè cũng không thể xua tan đi vẻ nhẹ nhõm của những kẻ vừa thoát chết.
Hà Phong nắm tay cô, bước nhanh qua những đống gạch vụn và gỗ nát.
“Đi đâu đây?”
“Về nhà.”
“Anh không đi nữa à?”
“Tiễn em đi rồi tôi mới đi.”
Tạ Trì kéo anh dừng lại: “Tiễn em đi đâu?”
“Cứ rời khỏi đây trước đã.”
Tạ Trì để mặc anh kéo đi. Hà Phong bỗng bị thứ gì đó làm lóa mắt, sau khi nhìn rõ thứ người phía trước đang ôm trong lòng, bước chân anh bỗng khựng lại.
“Có chuyện gì thế?” Tạ Trì nhìn theo hướng mắt anh, thấy một gã đàn ông thấp bé đang lén la lén lút, trong lòng ôm một tấm gương lớn, không bọc kín để lộ ra một góc.
Tay Hà Phong siết chặt, kéo cô bám theo gã đó.
Tạ Trì tiếp tục hỏi dồn: “Sao thế anh?”
“Vừa nãy gã kia đã dùng gương để phản chiếu ánh sáng.” Nắm đấm ở tay còn lại của Hà Phong siết chặt: “Làm ám hiệu cho máy bay Nhật để xác định mục tiêu ném bom.”
Tạ Trì định lao lên ngay lập tức, Hà Phong vòng tay qua eo kéo cô lại: “Em làm gì thế?”
“Em đi g**t ch*t thằng ch* đ* đó.”
“Đông người thế này.” Trước đây Hà Phong làm việc luôn l* m*ng, không màng hậu quả, nhưng giờ đây anh lại vô cùng bình tĩnh: “Em về nhà đi, để tôi.”
“Tại sao lại là anh đi?”
Hà Phong cười khổ: “Chuyện này mà em cũng muốn tranh với tôi sao?”
Ánh mắt Tạ Trì kiên định: “Cùng đi đi.”
Họ bám theo tên Hán gian đó về phía khu dân cư phía Nam thành phố. Tên Hán gian gặp người quen trên đường còn vui vẻ chào hỏi, đến chỗ vắng vẻ, gã cũng chẳng buồn che chắn tấm gương trong lòng nữa, nghênh ngang bước đi, vừa đi vừa hát hò, còn tự lẩm bẩm: “Mẹ kiếp, mới nổ có một lúc mà đã thôi à, đúng là đồ bỏ đi.”
Đột nhiên, một người chắn mất lối đi của gã.
Tên Hán gian giật mình lùi lại một bước, thấy là một cô gái xinh đẹp như hoa như ngọc thì không rời mắt nổi: “Quý cô có chuyện gì sao?”
“Có đấy.”
“Trên người dính máu rồi à?” Gã nảy sinh ý đồ xấu, đưa tay về phía tà váy của cô: “Bộ quần áo đẹp thế này mà, tiếc quá, lại đây tôi lau cho.”
Tạ Trì cười lạnh một tiếng: “Đồ Hán gian chó chết.”
Gã thoáng sửng sốt, vừa định mở miệng thì đột nhiên có một đôi tay khóa chặt lấy đầu gã, dùng lực vặn thật mạnh. Cổ gã gãy lìa, miệng há hốc không phát ra được tiếng nào, ngã vật vào tường rồi từ từ trượt xuống.
Tấm gương trong lòng người đàn ông rơi xuống đất vỡ tan tành, phản chiếu vô số mảnh trời xám xịt.
Hà Phong lau tay vào tường vài cái rồi kéo Tạ Trì rời đi.
…
Tô mì vẫn còn đặt trên bàn, đã nở trương phình vì ngấm nước.
Tạ Trì định bưng đi đổ, Hà Phong đã đón lấy: “Để tôi, em đi thay quần áo đi.”
Tạ Trì cúi đầu nhìn những vết máu loang lổ trên người mình, chợt nhớ đến cô bé bị nổ chết ban nãy, bước chân khó khăn bước lên lầu.
Hà Phong không đổ mì đi mà cho vào nồi thêm chút nước đun nóng lại. Anh đứng bên bếp, nhìn làn nước sôi sùng sục, hồi lâu mới sực tỉnh, dùng đũa gắp mì lên, sợi mì đã mềm nhũn đứt đoạn.
Có cái bỏ vào bụng là tốt rồi.
Anh múc ra hai bát, bưng ra bàn ngồi đợi cô.
Tạ Trì không có nhiều quần áo màu nhạt, cũng không muốn mặc màu đen khiến tâm trạng cả hai thêm u ám, cô tìm một hồi rồi chọn một bộ sườn xám màu xanh đậm.
Cô bước xuống lầu, thấy Hà Phong đang khoanh tay ngồi trước bàn nhìn bát mì đến thẫn thờ. Nghe tiếng cô xuống, anh mới dời mắt đi: “Tôi hâm nóng lại rồi, ăn tạm một chút đi.”
Tạ Trì ngồi xuống đối diện anh, cả hai lẳng lặng cầm đũa lên ăn, mỗi người một tâm sự.
Đột nhiên có tiếng chuông cửa vang lên.
Tạ Trì vội vàng ra mở, là lão Chu. Cô đóng cửa lại, đứng ngoài sân nói chuyện với lão Chu một lúc mới quay vào.
Hà Phong hỏi cô: “Ai thế?”
“Lão Chu, một người bạn, trước đây thường thông qua em để vận chuyển một số thuốc men lên vùng Đông Bắc.”
“Lần trước em đi cũng là vì việc này?”
“Vâng.”
“Tôi biết ngay là vì quân Kháng liên (*) mà.” Hà Phong mỉm cười, nụ cười này cuối cùng cũng khiến bầu không khí nặng nề dịu đi đôi chút.
(*) Tên gọi đầy đủ của quân Kháng liên là Đông Bắc Kháng Nhật Liên Quân, là lực lượng du kích chủ lực do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo. Lực lượng này nổi tiếng với các hoạt động chiến đấu chống lại sự chiếm đóng của Đế quốc Nhật Bản tại vùng Đông Bắc Trung Quốc (Mãn Châu) từ năm 1931 đến năm 1945.
“Ông ấy nói gì với em?” Chưa đợi cô trả lời, anh đã nói thêm: “Chuyện không tiện nói thì thôi.”
“Không có gì, ông ấy hỏi sao em chưa đi, bảo em mau chóng rời khỏi đây.”
“Đi đâu?”
“Đi Giang Tây, tìm Tiếu Vọng Vân.”
“Cái gã bốn mắt đó à?”
“Vâng.”
“Được đấy.”
“Anh đồng ý sao?”
“Đồng ý.”
“Không sợ em đi theo người khác à?”
“Không sợ.” Anh cười: “Người phụ nữ của tôi ấy, kẻ khác không lọt vào mắt cô ấy được đâu.”
Tạ Trì đưa tay ra nắm lấy tay anh: “Hay là anh đừng đi nữa, ở lại đây giải quyết lũ Hán gian mật thám Nhật thì cũng coi như là kháng Nhật rồi mà.”
“Tôi muốn ra chiến trường, muốn cầm súng cầm pháo đối đầu trực diện với bọn Nhật.” Anh nắm ngược lại tay cô: “Tôi đã muốn làm chuyện này rất nhiều năm rồi.”
Tạ Trì im lặng.
Hà Phong ngồi sang bên cạnh cô: “Mau ăn đi, trưa nay em chẳng ăn được mấy, cần tôi đút cho không?”
Tạ Trì cố nặn ra một nụ cười: “Được thôi.”
…
Đêm đến, Tạ Trì mơ màng tỉnh giấc, không sờ thấy người bên cạnh. Cô nhìn quanh, thấy Hà Phong đang ngồi ngoài ban công, lưng khòm xuống, cúi đầu hút thuốc.
Tạ Trì lặng lẽ nhìn anh, hoàn toàn tưởng tượng được Hà Phong đang nghĩ gì. Cô cũng biết, nếu mình không rời khỏi Nam Kinh, anh sẽ không thể yên tâm mà ra chiến trường được.
Hà Phong ngồi ngoài đó hơn nửa tiếng đồng hồ mới trở vào phòng. Tạ Trì nhắm mắt giả vờ ngủ, cảm nhận được phía bên cạnh hơi lún xuống rồi im bặt. Cô không dám mở mắt, có lẽ lúc này Hà Phong đang nhìn mình.
Rất lâu sau đó, cô nghĩ chắc anh đã ngủ rồi. Vừa định mở mắt, người đàn ông bên cạnh lại ngồi dậy. Cô hơi nheo mắt, thấy hai tay anh ôm đầu, lưng khom xuống thật sâu, khuỷu tay chống lên đùi.
Trông anh… vô cùng nặng nề.
Tạ Trì ôm lấy anh từ phía sau.
Cơ thể Hà Phong hơi run lên, rồi anh thẳng người dậy: “Em dậy rồi à?”
“Lão Chu nói sáng hôm kia có một chuyến xe đi, em sẽ đi tìm Tiếu Vọng Vân. Tin tức của anh ấy luôn nhạy bén, lại đi cùng đoàn trường di tản, chắc chắn sẽ an toàn hơn nhiều.”
Hà Phong nắm lấy tay cô, không nói lời nào.
“Em không ngủ được nữa, bỗng thèm cưỡi ngựa quá.”
Hà Phong quay người lại hôn cô: “Ở gần đây có ngựa sao?”
“Hình như không có.”
Hà Phong buông cô ra, đột nhiên quỳ xuống trên giường: “Lên đi.”
Tạ Trì không nhịn được cười: “Không thèm.”
Hà Phong kéo cô: “Lên đi mà.”
Tạ Trì lắc đầu lùi về phía đầu giường, Hà Phong túm lấy chân cô bò tới: “Cho em cơ hội rồi đấy nhé, tại em không cần đấy.”
Cô cười ôm lấy cổ anh: “Đợi sau này anh về, chúng mình đi thảo nguyên cưỡi ngựa nhé.”
“Được.”
…
Vào thời chiến, việc có thêm một món hành lý là tăng thêm một phần gánh nặng. Đồ đạc của Tạ Trì rất ít, cũng chẳng có trang sức gì, chỉ mang theo vài bộ quần áo và ít tiền bạc.
Đêm trước ngày khởi hành, không ngờ Tạ Sán lại tìm đến nhà. Anh ta chuẩn bị đưa vợ con ra nước ngoài, muốn Tạ Trì đi cùng.
Em mười chưa gặp Tạ Trì bao giờ nên sợ người lạ, cứ nấp trong góc. Hà Phong nửa quỳ trước mặt đứa trẻ, lấy kẹo ra dỗ dành.
Tạ Trì nhìn họ, hỏi Tạ Sán: “Còn cha và những người khác thì sao?”
“Cha không chịu đi, muốn ở lại giữ tổ trạch, hai vị di nương ở lại bầu bạn với ông ấy, bảo anh đưa em trai đi trước.”
Tạ Trì cười khổ một tiếng: “Lão già đó, đến lúc này rồi mà vẫn còn ôm khư khư mấy thứ gia sản rách nát kia.”
“Em cũng biết tính ông ấy rồi đấy, chẳng nghe ai khuyên đâu. Con trai nhà họ Tạ vốn đã ít, giờ chỉ còn anh với thằng mười, nên cha bắt tụi anh phải đi ngay.” Tạ Sán thở dài: “Công nghiệp của Vô Tích phát triển, lại nằm sát Thượng Hải, sau này khó tránh khỏi việc bị ném bom thường xuyên. Sáng nay chúng vừa oanh tạc cầu Áp Thành và cầu Cao, chiều lại đánh sập cầu Bảo Giới ở Ly Hồ. Nói chung là các thành phố lân cận đều nguy hiểm, giờ cả Trung Quốc này chẳng còn nơi nào an toàn nữa.”
Chị tư mặt mày ủ rũ, vừa bế con dỗ dành vừa đi tới đi lui: “Đáng sợ quá, bọn Nhật đúng là quân súc sinh. Nghe nói chúng đã ném bom vào cả những nơi đông dân cư nhất ở Nam Kinh, làm chết bao nhiêu người rồi.”
“Vâng.”
“Cô bảy à, tuy đây là lần đầu chúng ta gặp mặt, nhưng chị thường xuyên nghe anh tư em nhắc đến em. Em là thân con gái đơn độc không nơi nương tựa, hay là đi cùng tụi chị đi, dù sao cũng là người một nhà, có gì còn bảo bọc lẫn nhau.”
Tạ Trì đã đồng ý.
Có anh tư chăm sóc, Hà Phong cũng yên tâm hơn nhiều.
Họ định sẽ đến Quảng Châu trước, sau đó lên tàu sang Anh.
Lần này, đổi lại là Hà Phong tiễn cô đi.
Tạ Trì muốn giống như anh lần trước, dứt khoát rời đi không ngoảnh đầu lại. Nhưng dù sao phụ nữ vẫn hay yếu lòng, xe mới chạy đi được chục mét, cô đã bảo tài xế dừng lại.
Hà Phong thấy cô bước xuống từ ghế sau, chạy nhào về phía mình.
Anh tiến tới đón lấy, bế bổng cô lên.
“Em đợi anh đến cưới em.” Tạ Trì dùng lực cắn mạnh vào tai anh: “Được không?”
“Được.”
…
Đường đến Quảng Châu khá xa.
Tạ Sán không dám đi qua Chiết Giang vì quá gần Thượng Hải, anh ta chọn đi vòng qua An Huy, rồi qua Giang Tây.
Buổi tối đến Thượng Nhiêu, họ tìm một khách sạn để nghỉ ngơi.
Tạ Trì nằm trong phòng, chẳng thiết tha làm gì, cảm thấy bản thân cứ như một cái xác không hồn.
Chẳng biết giờ này Hà Phong đã đi đâu, đang trên đường đến Thượng Hải hay đã tới nơi rồi.
Cô thấy hơi đau đầu, bèn ngồi dậy đi xuống lầu.
Cô ngồi ở sảnh lớn, dạo này khách khứa thưa thớt nên không gian vô cùng lạnh lẽo.
Ngay cả báo chí trên kệ cũng đã lâu không thay mới, toàn là những số cũ đã phát hành tháng trước.
Tạ Trì tiện tay rút vài tờ ra lật xem, nhìn thấy những dòng tin tức quen thuộc.
Cô nhìn chằm chằm vào mấy dòng chữ, đọc đi đọc lại không biết bao nhiêu lần.
Cảm giác nghẹn ứ trong lòng cứ thế dâng lên từng chút một.
“Toàn thể đồng bào Trung Hoa, Bình Tân nguy kịch! Hoa Bắc nguy kịch! Dân tộc Trung Hoa nguy kịch! Chỉ có toàn dân thực hiện kháng chiến mới là lối thoát duy nhất của chúng ta! (**)”
…
Sáng sớm hôm sau, chị tư đến gõ cửa phòng Tạ Trì nhưng không thấy ai đáp, cửa cũng không khóa.
“Tiểu Trì, mau dậy rửa mặt ăn cơm rồi còn lên đường.” Cô ấy mở cửa bước vào, nhưng trong phòng trống không: “Tiểu Trì?”
Tạ Sán đang sắp xếp hành lý, cô hớt hải cầm một tờ giấy nhỏ chạy tới: “Anh Sán, anh xem này.”
Tạ Sán nhận lấy tờ giấy, là nét chữ của Tạ Trì, anh ta nhận ra ngay.
Trên đó chỉ có vỏn vẹn vài chữ:
“Em không đi nữa, anh chị bảo trọng.”
So với trước đây, dường như nét bút của cô lại càng thêm phần cứng cỏi, mạnh mẽ.
Tạ Sán buông thõng tay, lòng trĩu nặng.
“Có nên đi tìm cô ấy không anh?”
“Thôi bỏ đi, nó đã thật lòng không muốn đi rồi thì có kề dao vào cổ cũng không đi đâu.”
“Đã đi đến tận đây rồi, sao tự dưng lại đổi ý?”
Tạ Sán thở dài một tiếng: “Đừng hỏi nữa, mau thu dọn đồ đạc đi.”
…
Chú thích của tác giả:
(**) Trích từ bản điện tín kêu gọi kháng chiến sau sự kiện Lư Câu Kiều.
…