Vì quá kích động, hai người bước đi loạng choạng, suýt chút nữa thì ngã nhào.
Đến trước mặt giáo sư Phùng, sau khi đã lấy lại bình tĩnh, họ mới cẩn thận đặt những món đồ đó xuống.
"Lúc chúng em xuống dưới thấy lớp đất này có dấu hiệu bị chôn lấp, nên đã thử đào sâu thêm một chút, kết quả là tìm thấy những thứ này."
Một người lớn tuổi hơn lên tiếng.
"Lúc đầu tụi em cũng chưa chắc chắn, nhưng sau khi gạt bỏ lớp bùn bên ngoài thì phát hiện đây chính là thứ chúng ta đang tìm kiếm."
Theo hướng ngón tay anh ta chỉ, giáo sư Phùng nhìn thấy lớp bùn trên một vật thể đã bong tróc một mảng, lộ ra sắc trắng oánh nhuận bên trong.
Hiện tại đang ở ngoài trời, nếu theo đúng quy trình thì hành vi này là không đúng quy phạm vì có khả năng làm tổn hại văn vật.
Nhưng theo ghi chép, những thứ này đa phần là đồ đồng hoặc ngọc khí, so với thẻ tre, giấy hay đồ sứ thì không dễ hỏng bằng. Sự cấp tòng quyền, giáo sư Phùng cũng không quản nhiều như vậy, cụ bảo học trò đi xách một xô nước đến để rửa sạch sơ qua.
Bùn đất bám vào đồ vật đã quá lâu, muốn rửa sạch hoàn toàn không phải chuyện dễ, nhưng chỉ để nhìn rõ hình dáng đại khái và hoa văn sơ bộ thì không quá khó khăn.
Sau khoảng mười phút kỳ cọ và thay vài xô nước, những món đồ này mới bắt đầu lộ diện diện mạo thật sự. Tất nhiên đây chỉ là bước đầu, muốn làm sạch tinh vi hơn thì phải mang về phòng thí nghiệm.
Nhưng bấy nhiêu thôi cũng đủ khiến mọi người phấn chấn rồi.
"Thầy nhìn xem."
Cô nữ sinh lúc nãy vừa xin chữ ký cầm chiếc máy tính bảng lại gần. Trên màn hình là những tư liệu về đề tài này mà giáo sư Phùng đã dày công thu thập, cô phóng to một tấm ảnh lên:
"Hoa văn trên những món đồ này dường như rất khớp với mô tả trong ghi chép, khả năng cao chính là chúng rồi ạ."
Ghi chép từ 5000 năm trước đương nhiên không thể có ảnh chụp sắc nét như hiện đại, nhưng có lẽ vì những người thuộc nền văn minh đó cũng quá đỗi tự hào về những vật phẩm này nên miêu tả vô cùng chi tiết.
Dựa trên những dòng chữ đó, giáo sư Phùng đã mất nhiều năm mới mô phỏng ra được sơ đồ thiết kế.
Giờ nhìn lại, những món đồ mới đào lên này tuy vẻ ngoài chưa giống hoàn toàn với mô hình nhưng các chi tiết mấu chốt thì đều khớp đến từng li từng tí.
Nói đây là di vật của cổ văn minh mà họ tìm kiếm bấy lâu là điều hoàn toàn có cơ sở.
Tất nhiên, chuyện hệ trọng thế này không thể chỉ nhìn qua một cái là kết luận ngay được. Bởi lẽ trong giới khảo cổ, lợi nhuận từ cổ vật luôn đi kèm với sự giả mạo tinh vi.
Những năm gần đây quốc gia quản lý nghiêm ngặt hơn, đưa ra nhiều điều luật khai quật văn vật, chứ nếu lùi lại vài thập kỷ trước thì đúng là "vàng thau lẫn lộn", thật giả khó phân.
Cho nên dù trong lòng đã chắc mẩm đến tám chín phần, giáo sư Phùng vẫn giữ cho mình một cái đầu lạnh.
Nghề khảo cổ này nhìn từ bên ngoài thì đầy vẻ huyền bí, nhưng sự thực thì không phải lúc nào cũng hào nhoáng như phim ảnh. Đa số công chúng không mấy mặn mà với việc khai quật, họ chỉ trầm trồ khi có phát hiện chấn động.
Họ có thể bàn tán về một bức danh họa hay một món đồ cổ có hình dáng kỳ lạ giống đồ hiện đại rồi đùa rằng đó là vật của người xuyên không hay văn minh ngoài hành tinh.
Còn với những người làm nghề chân chính, công việc này phần lớn thời gian là khô khan và tẻ nhạt.
Thế nhưng, ngoài công chúng ra thì còn một nhóm người khác – những kẻ không tham gia khai quật nhưng lại cực kỳ quan tâm đến hành tung của giới khảo cổ.
Nhóm này chia làm hai loại:
Một là bọn trộm mộ, chúng theo dõi hướng nghiên cứu của các chuyên gia để ra tay trước, nẫng tay trên bảo vật hòng kiếm lợi bất chính.
Loại thứ hai là bọn buôn đồ cổ, chúng tin rằng tiền có thể mua được tất cả nên luôn tìm cách mua chuộc nhân viên khảo cổ để tuồn đồ giả vào mộ hoặc trộm đồ thật ra ngoài bán trao tay lấy tiền chênh lệch.
Giáo sư Phùng danh tiếng lẫy lừng, tự nhiên không ít kẻ có ý đồ xấu muốn tiếp cận, nhưng cụ vốn tính chính trực, bản tâm kiên định, không bị tiền tài làm mờ mắt.
Học trò cụ dạy ra cũng một khuôn mẫu như vậy, khiến đám người kia thử bao nhiêu lần cũng chỉ nhận về thất bại.
Bọn họ chỉ biết giáo sư Phùng đang tìm kiếm một di chỉ văn minh mới, nhưng vì tính bảo mật cao nên ngoài cụ và vài học trò thân tín ra, không ai biết vị trí cụ thể ở đâu.
Lẽ ra như vậy là đã an tâm, nhưng gừng càng già càng cay, giáo sư Phùng vẫn vô cùng thận trọng.
"Đúng là khớp thật, nhưng vì chưa có máy móc chuyên dụng ở đây, chúng ta vẫn phải mang về làm thí nghiệm mới khẳng định chắc chắn được."
Vừa nói, giáo sư Phùng vừa nheo mắt nhìn cái hố to trước mặt.
Với người thường, đây chỉ là một cái hố vô thưởng vô phạt, đất cằn cỗi chẳng trồng trọt được gì, cũng chẳng có tài nguyên khoáng sản, nhưng dưới con mắt nghề nghiệp, cái hố này không hề bình thường.
Người trong nghề thường nhìn ra vấn đề từ những chi tiết nhỏ nhất.
Tuy lúc nãy vì chuyện của Bạch Sơ Hiểu mà Giang Phù Liễu dẫn theo một đám người tới đây phá hỏng hiện trường đôi chút, nhưng giáo sư vẫn tìm thấy được vài dấu vết khả nghi.
Kẻ đào cái hố này trông có vẻ rất chuyên nghiệp, đào sâu như thế này chứng tỏ chúng cũng đang tìm kiếm thứ gì đó.
Có một từ ngữ thông tục hơn để gọi hạng người này: Kẻ trộm mộ.
Nhưng... tại sao chúng lại nhắm vào nơi này?
Ngay cả giáo sư Phùng cũng vừa mới biết đến địa điểm này thôi. Nếu bảo trong đoàn đội có nội gián thì cũng không giải thích hết được.
Độ sâu và chiều rộng của cái hố này, cộng với việc xử lý lớp đất đào lên, chắc chắn phải tốn rất nhiều thời gian và công sức chuẩn bị từ trước đó rất lâu.
Càng nghĩ càng thấy chuyện này có gì đó sai sai. Suy tư một hồi, giáo sư Phùng liền gọi mấy người học trò lại dặn dò.
"Các anh chia nhau ra, đi hỏi thăm dân cư xung quanh đây xem có nghe đồn gì về lăng mộ của nhân vật lớn nào hay kho báu gì không. Nhớ là phải nhanh nhẹn lên, đừng để người ta nhìn vào lại tưởng chúng ta là dân đi trộm mộ."
Trong khảo cổ, việc thăm hỏi dân địa phương là chuyện thường tình.
Đôi khi vì bị trộm mộ tàn phá hoặc do thiên tai, các chuyên gia không thể xác định ngay chủ nhân ngôi mộ là ai nên phải dựa vào những giai thoại dân gian hoặc ghi chép địa phương để suy đoán.
Các học trò của cụ cũng không thấy lạ, họ nhanh chóng trang bị bộ đàm và điện thoại để tiện liên lạc rồi tỏa ra xung quanh.
"Ông ơi."
Bạch Sơ Hiểu thấy họ đào lên được đồ mới thì tò mò lắm, nếu không có Giang Phù Liễu trông chừng thì chắc cô bé đã sáp lại xem từ lâu rồi. Giờ được mẹ cho phép, cô bé mới lon ton chạy lại gần giáo sư Phùng:
"Tại sao những thứ này lại nằm dưới đất ạ? Chủ nhân của chúng không cần chúng nữa sao? Để thế này không sợ bị vỡ ạ?"
Cô bé từng thấy nhiều người đeo vòng ngọc, trang sức ngọc, ngay cả bản thân bé cũng có không ít đồ điêu khắc bằng ngọc.
Trong ấn tượng của bé, những thứ này rất quý giá, ai cũng phải nâng niu, sao lại có người nỡ để chúng nằm dưới lớp bùn đất dơ hẩn thế này.
Lớp bùn dày như thế, người thường nhìn vào làm sao phân biệt được là ngọc hay là cục đất, lỡ ai không biết ném đi một cái thì chẳng phải hỏng hết sao.
"Cái này hả..."
Giáo sư Phùng quay lại, thấy vẻ mặt tò mò của bé con thì nét mặt dịu lại:
"Có những thứ không phải để đeo, mà có công dụng khác nên sẽ không mang trên người. Hơn nữa, có những thứ được tạo ra... chính là để được chôn xuống đất đấy cháu ạ."
"Thế thì lãng phí quá ạ..."
Bạch Sơ Hiểu nhìn mấy món đồ kia, chu môi lẩm bẩm.
"Cực khổ làm ra rồi lại đem chôn đi, thế thì thà đừng làm còn hơn..."
Câu trả lời thẳng thắn của bé con đúng thật là suy nghĩ điển hình của một đứa trẻ, giáo sư Phùng cũng không nỡ làm khó bé.
"Chỉ là có những thứ nếu không được chôn dưới lòng đất lâu như vậy, thì giờ chúng ta cũng chẳng thể nhìn thấy nhiều món đồ kỳ lạ thế này đâu."
Từ xưa đến nay, triều đại thay đổi thường đi kèm với chiến tranh. Trong cảnh binh đao loạn lạc, không biết bao nhiêu bảo vật đã bị hủy hoại chỉ trong sớm chiều, việc bị vùi sâu dưới đất, ở một góc độ khác lại giống như một cách bảo vệ chúng an toàn.
Cái triết lý này của cụ thì Bạch Sơ Hiểu vẫn chưa hiểu nổi, nhưng cô bé cũng chẳng buồn rối rắm nữa, ngược lại tò mò nhìn chằm chằm vào mấy món đồ trước mặt.
Cô bé không hề đưa tay chạm vào, giáo sư Phùng thấy cô bé đáng yêu lại hiểu chuyện nên cũng không ngăn cản cô bé quan sát.
Nhìn một hồi, Bạch Sơ Hiểu bỗng ngẩng đầu lên hỏi:
"Ông ơi, mấy thứ này có thể ghép lại với nhau không ạ?"
Cô bé chỉ chỉ vào miếng ngọc khí nằm ngoài cùng bên phải, rồi lại chỉ vào miếng trước mặt mình:
"Con thấy mấy đường vẽ bên ngoài của chúng giống nhau lắm, có phải là ghép lại được không ông?"
Trí tưởng tượng của trẻ con đôi khi ngây ngô nhưng lại thường mang đến những linh cảm mới mẻ. Nghe bé nói vậy, trong đầu giáo sư Phùng chợt lóe lên một tia sáng.
Cụ thấy lời cô bé nói rất có lý, dù sao học trò vẫn đang bận đi hỏi thăm tình hình, cụ ngồi không cũng chán, nghịch một chút cũng chẳng sao.
Thế là cụ làm theo lời Bạch Sơ Hiểu, thử đem hai miếng ngọc đặt chồng lên nhau theo đường hoa văn.
"Còn cái này nữa, hai cái này cũng được này!"
Bạch Sơ Hiểu lại phát hiện ra manh mối ở những miếng ngọc khác, lăng xăng chỉ huy giáo sư Phùng "lắp ghép".
Hai người học trò vừa mang đồ lên thấy hoa văn khi khớp lại với nhau thế mà lại trùng khít, ai nấy đều lộ vẻ kinh ngạc.
Tuy nhiên, có lẽ vì những thứ tìm được chưa đủ bộ nên dù Bạch Sơ Hiểu đã rất nỗ lực, cũng chỉ mới ghép lại được năm sáu mảnh.
Thế nhưng ngay khi ghép lại, cảm giác mang lại lập tức khác hẳn.
Những đường hoa văn uốn lượn nối tiếp nhau tạo nên một vẻ đẹp vô cùng lưu loát, tổng thể dường như đang khắc họa một hình ảnh nào đó.
"Thầy ơi, hay là hai đứa em xuống đào thêm chút nữa nhé?"
Hai người kia cũng đã nhận ra điều gì đó, bắt đầu đứng ngồi không yên.
Dù vậy, giáo sư Phùng vẫn không hề nóng vội:
"Từ từ đã." Cụ ngăn họ lại.
"Các anh xuống bây giờ nguy hiểm lắm."
"Mẹ ơi, trời tối sầm rồi, sắp mưa phải không ạ?"
Bạch Sơ Hiểu nhìn mệt rồi, thấy không còn món gì mới lạ nữa liền chạy về bên cạnh Giang Phù Liễu.
Nghe con nói, Giang Phù Liễu cũng nhận ra sự thay đổi của thời tiết.
"Giáo sư Phùng."
Bà bế con gái lên, tiến lại gần…
"Tôi thấy sắc trời cũng hơi đổi, khả năng cao là sắp mưa to. Hay là hôm nay cứ dừng ở đây thôi, chờ tạnh mưa ngài lại tới cũng được. Chứ mưa xuống một cái, đất ở đây không chắc chắn lắm, trước kia cũng từng xảy ra sự cố rồi, không nên vội vàng nhất thời ạ."
Lời bà nói rất có lý. Giáo sư Phùng làm việc tại hiện trường nhiều năm nên hiểu rõ rủi ro khi làm việc trong thời tiết này, cụ gật đầu đồng ý.
"Cũng được, sẵn tiện mang mấy thứ này về cần thời gian làm thí nghiệm."
Giáo sư Phùng bảo hai học trò thu dọn đồ đạc.
"Dù sao trời mưa hố sâu thế này sẽ đọng nước, có ai muốn mạo hiểm cũng chẳng chọn lúc này mà tới đâu."