**23**
Ta thức trắng đêm dán mắt vào bốn chữ đó.
Nếu gạo bị tráo ở giữa đường, thì năm xưa thứ ngoại tổ nộp lên là gạo mới, thứ mà kho Lăng Thủy kiểm tra ra lại là gạo cũ. Chắc chắn ở đoạn giữa phải có một điểm tráo hàng.
Ta trải từng trang sổ sách cũ ra.
Bùi Quan Lễ ngồi đối diện, không giục giã, cũng không khuyên ta đi ngủ. Chàng chỉ lẳng lặng đẩy chén nước mật ong lại gần mỗi khi thấy mắt ta đỏ rát.
Lúc trời sắp sáng, cuối cùng ta cũng dừng lại ở một trang phí vận chuyển đường thủy: “Chỗ này không đúng.”
Bùi Quan Lễ ngước mắt, ta chỉ cho chàng xem: “Từ Giang Châu đến kho Lăng Thủy, đường thủy ba trăm hai mươi dặm, nếu giữa chừng không dừng kho nào, phí vận chuyển đường thủy không đáng để dôi ra khoản tiền neo đậu ban đêm này.”
Bùi Quan Lễ nhìn trang sổ: “Tiền neo đậu ban đêm.”
“Đúng vậy, tàu thuyền chỉ khi neo vào bến lúc đêm khuya mới phải trả cho người giữ bến khoản tiền này.”
“Neo ở bến nào?”
Ta lật sang trang tiếp theo, tim bắt đầu đập nhanh hơn. Ở góc trang có một vết mực mờ nhạt, có lẽ tiên sinh làm sổ năm xưa vì sợ bị phát hiện nên cố tình chỉ đóng một nửa con dấu.
Ta căng mắt nhìn một hồi mới nhận ra: “Bến Thanh Thạch.”
Bùi Quan Lễ lập tức đứng dậy đi lấy địa đồ. Bến Thanh Thạch không nằm trên tuyến đường thẳng từ Giang Châu đến kho Lăng Thủy, nó nằm lệch mười bảy dặm. Mà vùng đó hai mươi năm trước, thuộc quyền quản lý của Chuyển vận Phó sứ Giang Nam.
Bùi Quan Lễ nhìn địa đồ, trầm giọng nói: “Nhà ngoại của Hạ Sùng Minh, có một cái kho ở bến Thanh Thạch.”
Ta nhìn chằm chằm bến Thanh Thạch trên bản đồ, hồi lâu không nói nên lời.
Đây không phải là một vụ án cũ, mà là một mạng lưới được giăng sẵn suốt hai mươi năm. Họ dùng gạo cũ đánh tráo gạo mới của Thẩm gia, ép Thẩm gia phải gánh lấy tội danh bán gạo mốc, bị tịch biên gia sản, để các thương đ**m bán gạo xâu xé nhau. Giờ đây, gạo cống nhà họ Tống bị trộn gạo cũ, cũng chỉ là lặp lại đúng thủ đoạn năm xưa.
Ta lẩm bẩm: “Thảo nào Hạ Sùng Minh nôn nóng muốn đá chàng ra khỏi vụ án.”
Bùi Quan Lễ nhìn ta.
“Bởi vì ta biết phân biệt gạo, cũng biết đọc sổ sách.”
Ta gượng cười. Trước kia người ta luôn chê bai ta hôi hám mùi tiền bạc. Nhưng đến phút cuối, thứ có thể l*t tr*n vụ án cũ này, lại chính là những cuốn sổ sách và từng hạt gạo mà họ coi thường nhất.
Sáng hôm sau, phủ Trưởng công chúa sai người mang tin tới. Ba ngày sau, Đại Lý Tự sẽ mở phiên đối chất sổ sách. Hộ bộ, Lễ bộ, quan lại cũ của Chuyển vận ty đều sẽ có mặt.
Trưởng công chúa chỉ hỏi một câu: “Bùi phu nhân, có dám ra làm chứng không?”
Ta nhìn tấm thiếp mời, rất lâu không nói gì.
Bùi Quan Lễ đứng bên cạnh ta: “Nàng có thể không đi.”
Ta lắc đầu: “Ta đi.”
“Nơi đó không phải Noãn các của Trưởng công chúa, Hạ Sùng Minh sẽ công khai làm nhục nàng, lôi xuất thân của nàng ra mà chế giễu.”
“Ta biết.”
Bùi Quan Lễ nhìn thẳng vào mắt ta: “Vậy tại sao vẫn đi?”
Ta gấp gọn tờ giấy nhuốm máu của ngoại tổ vào tay áo: “Vì nương ta đã cúi đầu nửa đời người, ta muốn giúp bà ngẩng cao đầu một lần.”
**24**
Ngày đối chất sổ sách, kinh thành đổ một trận mưa lạnh lẽo.
Bên ngoài chính đường của Đại Lý Tự đông nghịt người. Lúc ta bước xuống xe ngựa, nghe văng vẳng tiếng thì thầm to nhỏ: “Đây chính là Bùi phu nhân sao? Nghe nói là nữ nhi thương hộ, một phụ nhân chốn nội trạch mà cũng dám đến tra sổ sách quốc khố à?”
Mặt Thanh Hòa đỏ bừng vì tức giận.
Nhưng ta lại cảm thấy không còn sợ hãi nữa. Những lời như thế ta nghe đã quá nhiều. Từ Tống gia đến kinh thành, từ bàn ăn đến tiệc tùng, họ lật đi lật lại cũng chỉ vài câu: Nữ nhi thương hộ, hôi hám mùi tiền, không biết quy củ.
Nhưng hôm nay ta đến đây không phải để xin họ thương xót hay mến mộ. Ta đến để tính sổ.
Bùi Quan Lễ đưa ta đến tận thềm cửa. Do vướng lệnh tránh hiềm nghi, chàng không thể ngồi vào vị trí chủ thẩm, chỉ có thể ngồi ở hàng ghế dự khán.
Chàng vuốt lại áo choàng cho ta, khẽ nói: “Nếu có kẻ ép nàng trả lời những câu nàng không muốn, hãy nhìn ta.”
“Nhìn chàng thì có ích gì?”
“Ta sẽ ghi tạc vào sổ giúp nàng.”
Ta suýt bật cười. Đến nước này rồi, chàng vẫn nghiêm túc thốt ra mấy lời đe dọa bài bản như vậy.
Khi ta bước vào công đường, Hạ Sùng Minh đã yên vị trên ghế của Lễ bộ. Hơn năm mươi tuổi, dáng người thanh gầy, râu ria cắt tỉa gọn gàng, trông ông ta chẳng giống một tên tham quan, mà giống một vị tiên sinh cả đời đọc sách thánh hiền.
Ông ta ngước mắt nhìn ta, ánh mắt không hề giận dữ, chỉ toát lên sự khinh miệt mờ nhạt: “Bùi phu nhân.”
“Hôm nay đối chất sổ sách là việc công của triều đình, phu nhân tuy được Trưởng công chúa cất nhắc, nhưng cũng nên biết chừng mực.”
“Ta biết.”
Ông ta mỉm cười: “Vậy thì tốt. Phụ nhân không nên vọng bàn triều chính, thương nhân không nên lộng bàn lễ pháp. Phu nhân chỉ cần trả lời những gì mình biết, những gì không biết, chớ có gượng ép.”
Có người trên công đường khẽ bật cười.
Ta ngẩng cao đầu nhìn ông ta: “Hạ đại nhân yên tâm, hôm nay ta không bàn triều chính, cũng không luận lễ pháp. Ta chỉ hỏi gạo từ đâu tới, sổ sách sai ở chỗ nào.”