Hai đứa song sinh trở về Chu phủ, đoán lúc này chắc các muội muội đang ở cùng bà nội nên hai huynh đệ nhanh chân đi đến nhà chính.
Trúc Lan kể chuyện cho các cháu gái nghe, ban đầu chỉ kể cho các cháu gái thôi, đám người Lý thị đến đây nghe xong cũng không chịu đi, lần này Trúc Lan toàn kể những câu chuyện mang tính tích cực và hướng về phía trước. Ẩn chứa trong rất nhiều điển tích điển cố là chuyện xưa, mở rộng chúng ra một chút lại là những câu chuyện tương đối hấp dẫn.
Hai đứa song sinh bước vào cắt ngang câu chuyện, Trúc Lan cũng kể nãy giờ hơi mệt nên uống nước trà rồi hỏi:
- Hôm nay kể cũng nhiều rồi.
Ngọc Điệp và mấy đứa cháu gái lộ ra vẻ mặt nghe vẫn chưa đủ, đến cả đám người Lý thị cũng muốn nghe tiếp.
Trúc Lan đỡ khát, nói:
- Ngoại nghe Nhị cữu mẫu nói các con ra ngoài cùng Liễu nhị công tử mà, các con trở về hơi sớm thì phải?
Khương Bình chào hỏi từng người, đặt mông ngồi phịch xuống ghế. Nói:
- Bà ngoại ơi, Liễu nhi công tử còn trùm sò hơn lời kể của Nhị cữu cữu nữa đó.
Khương An gật đầu, nói:
- Gọi một bình trà, chỉ có một bình trà chứ không có điểm tâm gì cả. Một bình trà bé tẹo mà chia ra ba người uống, trà cũng không có vị gì, chúng con có thể nhịn tới lúc này, là giỏi lắm rồi.
May mắn Liễu công tử còn chút liêm sỉ, không gọi loại trà rẻ nhất. Chứ không, bọn họ còn trở về sớm hơn nữa.
Trúc Lan buồn cười, nói:
- Liễu gia này cũng rất thú vị.
Khương Bình trầm mặc, nói:
- Nếu chỉ nhìn bộ dạng Liễu nhị công tử tiếc tiền thì đúng là thú vị thật.
Triệu thị không khỏi cầm khăn lên che miệng cười. Tướng công đã từ chối rồi, mà Liễu gia vẫn chưa từ bỏ ý định.
Lý thị chớp mắt, hỏi:
- Phải chăng là do cuộc sống của Liễu gia không được tốt?
Trúc Lan lắc đầu, nói:
- Liễu gia rất giàu. Mẹ nghe Xương Nghĩa nói lúc cha ông Liễu gia vẫn còn là bá tánh bình thường, vào thời điểm đó thiên tai kéo dài liên tục mấy năm, nạn đói, hạn hán liên miên. Sau khi cuộc sống khá hơn, Liễu gia bèn lập ra gia quy là phải tiết kiệm nên dần dần có người trong nhà trở nên tằn tiện.
Nên nói Liễu gia thế nào đây nhỉ? Tóm lại không nhắc tới bạc vẫn là bạn bè, nhắc tới bạc thì xin lỗi nha, Liễu gia thà không có bạn còn hơn, đây cũng là một cảnh giới rồi.
Hai đứa song sinh trợn to đôi mắt, Khương An nói:
- Cái đó đâu phải là tằn tiện, là kẹt sỉ thì có.
Trúc Lan cười nói:
- Chỉ có vài người kẹt sỉ thôi, những người khác cũng bình thường mà.
Ngọc Điệp chớp mắt, nói:
- Bọn họ kẹt sỉ như vậy, nhỡ đâu cưới phải một con dâu tiêu tiền như nước thì phải làm sao?
Chẳng hạn như nàng ấy, nàng ấy tiêu bạc và ăn xài rất phung phí. Mỗi lần ra phố là phải túi to túi nhỏ, bạc mang ra ngoài chắc chắn sẽ không còn thừa mang về!
Triệu thị bật cười. Đúng vậy, Liễu gia không chịu từ bỏ ý định thì khả năng tiêu bạc của con gái cũng có thể khiến họ hết hy vọng thôi.
Trúc Lan nhìn Ngọc Điệp, nói:
- Cái này không biết đâu được!
Cửa thành Chương Châu
Hôm sau, Đồng tri nhìn thấy có thêm mấy cái lều, rất thán phục suy nghĩ của Thái tử, một câu nói đã có thể đổi lại được cả đống áo bông. Ông ấy đi thẳng một mạch, cảm nhận rất rõ ánh mắt hụt hẫng của mấy vị tiểu thư trong lều. Nghĩ thầm trong bụng, Thái tử dự tính ngày mai khởi hành trở về Kinh Thành, lúc này có bạc và vật tư miễn phí, Thái tử muốn câu kéo càng nhiều lều trại càng tốt nên mới quyết định ở thêm vài ngày. -
Chu Thư Nhân và Thái tử đã ra khỏi thành Chương Châu để đi tìm hiểu các thôn trang quanh thành. Bọn họ không đi gần thành, mà đi xa hơn rất nhiều. Phòng ốc bị sập ở những thôn trang gần thành đã được dọn dẹp, trong khi các thôn trang ở xa không ai chăm lo, người dân trong thôn chạy vào trong thành cả rồi, chỉ còn lại mấy hộ gia đình ở lại trong thôn nên thôn trang cực kỳ tịch mịch. Nếu không phải còn có khói bốc lên thì ai cũng nghĩ thôn này không có người ở.
Thái tử xuống xe ngựa, men theo con đường nhỏ mà “người ta đi mãi cũng thành đường thôi" để vào thôn:
- Nhà ở rất quan trọng với bá tánh.
Chu Thư Nhân: - Ừm. Nhà ở là một trong những tài sản quan trọng nhất mà.
Thái tử thổn thức:
- Bá tánh chỉ dựa vào sức mình để xây lại phòng ốc sẽ tốn một khoản bạc không nhỏ.
- Điện hạ cứ hỏi người dân trong thôn thử xem.
Vì vậy đừng chỉ dựa vào suy nghĩ của mình mà cảm thấy phải tốn rất nhiều bạc, cho dù Thái tử có hạ thấp tiêu chuẩn đến đâu thì nó vẫn là một khoảng cao không thể với tới đối với bá tánh.
- Cữu công nói phải.
Nghiêm đại nhân nghe xưng hô vậy phải ghé mắt nhìn, ông ấy lại quên mất rằng Chu Thư Nhân có quan hệ với hoàng thất.
Thái tử không nói thêm gì nữa, nhóm người đi đến một nhà đang nhóm lửa chuẩn bị nấu cơm. Cửa nhà khóa chặt, tuyết lớn phủ kín ngọn núi nên thú dữ trên núi đói quá sẽ xuống núi. Trên đường bọn họ đến đây có thể nhìn thấy dấu vết của bọn sói, chẳng qua bọn họ đông người, mà sói lại rất thông minh, chúng không ló mặt ra thôi. - ứng dụng t.y.t
Thị vệ gọi mấy tiếng, trong nhà im ắng. Phải chờ một hồi mới có một gã đàn ông còng lưng đi ra, nhìn thấy đám người Chu Thư Nhân, trong mắt đầy vẻ sợ sệt, run lẩy bẩy nói:
- Quan gia gọi tiểu nhân có chuyện gì sao?
Chu Thư Nhân im lặng. Nếu xưa kia xuyên đến cổ đại mà anh không đi theo con đường khoa cửa này thì khi đối diện với quan sai anh cũng sẽ rất dè dặt.
Thái tử bước tới, nói:
- Đại thúc đừng sợ, bọn ta là sai nha trong thành, hôm nay chỉ đến kiểm tra tình trạng thiên tai, bọn ta muốn hỏi thăm tin tức từ những người bản địa như đại thúc.
Gã đàn ông cảm nhận được thiện chí, vì bọn họ hiếm khi tiếp xúc với sai nha nên cực kỳ nhạy cảm. Gã yên tâm một chút nhưng cũng không dám làm mích lòng, chậm rãi mở cửa ra nói:
- Bên ngoài… bên ngoài lạnh lắm, để tiểu nhân đi đun miếng nước nóng uống cho ấm người.
Thái tử ngăn cản:
- Đại thúc không cần bận rộn, bọn ta chỉ hỏi thăm một chút là đi ngay.
Gã đàn ông: - Vậy… vậy cũng vào nhà ngồi đi.
Căn nhà gạch mộc (loại gạch chỉ phơi nắng chứ không nung) xập xệ, không gian tối tăm, Thái tử đã quen những ô cửa kính mang lại ánh sáng, cảm thấy không quen cho lắm. Cậu ta chỉ thị sát xung quanh Kinh Thành, chưa từng bước vào nhà ở của các hộ gia đình làm nông. Đây là lần đầu tiên của cậu ta.
Thái tử đánh giá căn phòng: một cái bàn đã được sửa, chân ghế cũng được sửa xong. Có tổng cộng 5 chiếc ghế, đã sửa được ba chiếc rồi. Gã đàn ông đi ra ngoài một hồi, chẳng mấy chốc bưng ấm nước vào. Kèm theo vỏn vẹn vài cái chén, là những cái chén nguyên vẹn nhất trong nhà gã. Gã đàn ông căng thẳng nói:
- Trong nhà chẳng có thứ gì tốt để đãi khách, chỉ có nước ấm thôi ạ.
Lá trà là thứ những nhà như họ mua không nổi, cho dù mua nổi cũng chẳng ai mua. Có tiền mua trà sao không mua thêm một ít lương thực.
Thái tử bảo gã đàn ông ngồi, nói:
- Đại thúc đừng lo, bọn ta không lạnh.
Gã đàn ông không dám ngồi, đáp:
- Không… không cần. Tiểu nhân đứng quen rồi, công tử muốn hỏi chuyện gì thì cứ hỏi đi ạ.
Chu Thư Nhân ngồi xuống ghế, ở hiện đại muốn xoá đói giảm nghèo cũng phải có quy trình thì huống hồ chi là cổ đại. Giảm tỷ lệ nghèo ở cổ đại không dễ, Chương Châu nghèo thật, nhưng chưa nghèo nhất, anh là người rõ ràng nhất mức thuế thu vào ở từng châu thành. Đồ dùng của gia đình này rất cũ, nhưng từ mùi thức ăn có thể nhận ra nhà này có chút của cải. Bằng không đã không ở lại trong thôn, mà đi lánh nạn theo người ta rồi. Mặc dù gã đàn ông bị cóng đến mức run rẩy, song vẫn có áo bông cũ sờn để mặc. Trong khi những châu thành thật sự nghèo là nghèo đến chẳng còn cái “mồng tơi” để rớt. Cả nhà chưa chắc có được một tấm áo bông giữ ấm, ăn không đủ no, ăn còn chưa giải quyết xong thì khỏi nói đến chuyện mặc, tập tục cổ hủ ngu muội nhiều không kể xiết.
Anh nghĩ tới việc xoá đói giảm nghèo, nhưng nghĩ rồi lại thôi. Chương Châu dám rớ vào một ít bạc phòng chống thiên tai, chứ không dám rớ vào các khoản khác bởi vì còn nằm gần Kinh Thành. Còn những châu thành xa xôi Kinh Thành, bạc phân phát xuống qua tay hết tầng này đến tầng nọ, có lương tâm còn chừa lại cho bá tánh chút đỉnh, không có lương tâm thì… à há.
Thái tử hỏi xong bèn bảo thị vệ đi ra xe ngựa chuyển một ít lương thực và hai chiếc áo bông vào, nhà nông nào ở lại trong thôn cũng được phát. Gã đàn ông thấy lương thực và áo bông không khỏi sửng sốt, lúc gã hoàn hồn thì xe ngựa đã đi mất rồi. Gã đàn ông mới kích động quỳ thụp xuống, Thái tử thấy vậy hụt hẫng trong lòng, nói:
- Bá tánh khổ quá.
Chu Thư Nhân khẽ ừ:
- Nhưng thần vẫn tin rằng cuộc sống sẽ ngày một cải thiện hơn.
Trong mắt Thái tử ánh lên tia sáng, đáp: - Đúng vậy.
Chu Thư Nhân mỉm cười tươi rói, mục đích của chuyến đi lần này đã được hoàn thành trọn vẹn.