Không khí Tết ngày càng nặng. Chưa đợi đến Tết, trong thôn đã thường xuyên nghe thấy tiếng pháo nổ lẹt đẹt. Đến cuối năm, chỉ cần không phải nhà nào điều kiện quá kém, đều chịu bỏ ra tám hào một đồng mua ít pháo cho trẻ con đốt chơi. Cứ cho là trời lạnh, nhưng người chạy ngoài đường rõ ràng đã nhiều hơn, trẻ con ồn ào đuổi nhau chạy loạn.
Người lớn cũng xách thùng đi ra giếng. Một số người là đi mổ gà, làm cá. Một số khác thì tắm rửa, thay bộ quần áo đẹp nhất của mình, xách quần áo bẩn ra giếng giặt. Đêm 30, ngày cuối cùng của năm, cũ đi mới đến.
Ba cái giếng nằm san sát nhau, người ngồi xổm giặt giũ đông nghịt. Mọi người nói chuyện rôm rả, bàn về thu hoạch năm nay, dự định sang năm, và cả thực đơn tối nay, nhà ai mua được đồ rẻ hơn. Trên mặt ai cũng mang vẻ vui mừng. Trừ Xa Kim Mai. Đáy mắt bà ta có quầng thâm rõ rệt, cúi đầu rửa rau.
Điều kiện nhà bà ta so với trong thôn tuy không phải tốt nhất, nhưng cũng không kém, thuộc dạng trung bình. Vốn dĩ ăn Tết, bọn họ cũng tính mổ con gà, mua con cá lớn. Nhưng mấy hôm trước xảy ra chuyện của Trần Văn Đức và Trì Tố Trân, người chắc chắn là phải cưới về gấp. Khổ nỗi nhà họ Trì làm ầm ĩ, đòi báo công an, còn nói Văn Đức nhà bà ta chơi trò lưu manh, muốn làm bẽ mặt nhà bà ta. Bây giờ còn không biết sẽ thế nào, tiền cũng không dám tiêu lung tung, ngay cả đêm 30 cũng phải tằn tiện. Lỡ như nhà họ Trì đưa ra điều kiện quá đáng, nhà bọn họ không đáp ứng được, người ta làm khó Văn Đức nhà bà thì làm sao.
Cải trắng rửa sạch xong, Xa Kim Mai còng lưng xách rổ đi về. Xa Kim Mai vừa đi, bên giếng lập tức bắt đầu xì xào. Mọi người hướng theo bóng lưng Xa Kim Mai làm mặt quỷ, hạ giọng:
“Thấy chưa, đêm 30 đó, mà ăn cải trắng.”
“Ai da, bà biết cái gì. Con gái trên trấn người ta không giống dân quê chúng ta. Người ta kết hôn đòi nào là ‘tam chuyển nhất hưởng’, tốn bao nhiêu tiền. Nghe nói hôm kia thằng Văn Đức nhà bà ta đưa con bé đó về, còn bị người nhà gái đ.á.n.h cho. Lúc về khóe miệng còn bầm tím, không dám ra đường luôn.”
“Đúng đúng đúng, hôm qua con Nhị Hoa còn nói, nghe thấy Xa Kim Mai ở trong phòng khóc, nói cái gì mà ‘tam chuyển nhất hưởng’ tốn cả ngàn bạc.”
Lời này vừa nói ra, hiện trường hít vào một tràng khí lạnh. “Một ngàn mấy? Mẹ ơi! Con dâu quý giá như vậy nhà ai mà cưới nổi.”
“Chứ sao nữa. Bà Kim Mai hai vợ chồng rầu c.h.ế.t đi được. Nhưng mà thằng Trần Văn Đức dù sao cũng là sinh viên đại học, người trí thức, người ta cưới con gái trên trấn cũng là bình thường. Mắt nhìn cao mà.”
“Chậc chậc chậc, còn sinh viên. Tôi xem còn không bằng dân chân đất chúng ta biết lễ nghĩa. Còn chưa vào cửa, chưa lễ lạt gì, hai đứa đã lăn vào với nhau. Cũng may là thời buổi này, chứ mà là trước kia, cả hai đứa đều bị bắt tròng lồng heo.”
Một người phụ nữ hạ giọng: “Các bà hiểu cái gì. Các bà tưởng người ta ngốc à? Dù sao cũng là sinh viên, tính toán hơn chúng ta nhiều. Nếu không lăn vào với nhau, con gái trên trấn dễ cưới thế à? Bây giờ hay rồi, con gái người ta đã ngủ cùng rồi, người sốt ruột bây giờ là nhà gái. Lỡ nhà họ Trần không chịu cưới, bà nói xem con bé đó còn ai dám lấy? Nói không chừng qua mấy tháng nữa, trong bụng đã đạp rồi. Đến lúc đó xem ai là người gấp, nhà trai hay nhà gái. Hừ, bây giờ còn la lối đòi ‘tam chuyển nhất hưởng’. Thật đến lúc đó, nói không chừng cái gì cũng không cần, còn phải cho không của hồi môn ấy chứ.”
Những người xung quanh nghe mà mở to mắt: “Ai da, nói như vậy, thằng cả nhà họ Trần này tâm tư cũng nhiều thật.” “Chứ sao nữa?”
Nhà họ Trần. Xa Kim Mai xách rổ về nhà, lấy miếng thịt nhỏ mua buổi sáng ra, “thình thịch” băm. Trần Văn Tú xách quần áo bẩn từ trong phòng đi ra: “Mẹ, hôm nay nhà mình ăn gì à?”
Xa Kim Mai đầu cũng không ngẩng: “Hôm nay đêm 30 làm sủi cảo, nhân thịt cải trắng.” Trần Văn Tú nhìn miếng thịt chừng ba bốn lạng trên thớt, bất mãn: “Chỉ có sủi cảo thôi à? Còn là nhân thịt? Nhà đông người thế này, tổng cộng có mấy lạng thịt. Mẹ, nhà con Mao Mao với Thúy Phân đều mổ gà đó. Nhà mình không phải cũng có mấy con gà sao?”
Xa Kim Mai lửa giận rốt cuộc không nén được, “Băm” một tiếng, cắm con d.a.o xuống thớt: “Ăn ăn ăn! Cả nhà chỉ biết ăn! Tao lấy mạng ra cho chúng mày ăn à?” “Mấy con gà đó đều để lại có việc. Nghĩ cũng đừng nghĩ. Có sủi cảo nhân thịt cải trắng ăn còn chưa đủ à? Mày muốn bao nhiêu mới đủ?”
Trần Văn Tú ủy khuất không thôi: “Trước đây mẹ nói Tết sẽ mổ gà. Bây giờ cá cũng không mua, chỉ mua có mấy lạng thịt. Đây mà là ăn Tết à? Lỡ con Mao Mao với Thúy Phân biết, bọn nó cười c.h.ế.t con.”
Ông Trần nghe tiếng cãi vã trong bếp, “khụ khụ khụ” từ trong phòng đi ra. “Cãi cái gì mà cãi. Đêm 30 rồi, cũng không sợ người ta chê cười.”
Trần Văn Tú dậm chân, xách thùng bỏ đi: “Còn sợ à? Ba cứ ra cả thôn mà hỏi xem, nhà chúng ta còn thiếu chuyện cười chắc?” Nói rồi cô ta còn quay đầu lại, nhỏ giọng lẩm bẩm với Xa Kim Mai: “Đồ quỷ hẹp hòi. Trồng ruộng mà không cần nước à, khát c.h.ế.t mạ của bà, đói c.h.ế.t bà già nhà bà đi...”
Xa Kim Mai tức đến n.g.ự.c phập phồng. Bà ta chỉ vào bóng lưng Trần Văn Tú, nói với chồng: “Ông, ông xem nó kìa, ra cái thể thống gì. Từng đứa một, đời trước tôi thiếu nợ chúng nó à?”
Ông Trần trong lòng hiểu rõ Xa Kim Mai đang ám chỉ chuyện của Trần Văn Đức. “Thôi đi, sự việc đã đến nước này, bà nghĩ nhiều có ích gì?”
Xa Kim Mai phản bác: “Vậy ông nói làm sao bây giờ? Điều kiện người ta đưa ra ông làm được không? ‘Tam chuyển nhất hưởng’ đó! Vắt kiệt xương cốt hai vợ chồng già này ra cũng không lo nổi!” Ông Trần không lên tiếng.
Xa Kim Mai càng hăng: “Bọn họ còn có mặt mũi, nuôi ra đứa con gái không biết xấu hổ. Tôi còn sợ con gái nhà bọn họ không sạch sẽ đâu, bọn họ thì hay rồi, không biết xấu hổ mà đòi điều kiện. Lại không phải Văn Đức nhà ta chạy đến nhà bọn họ làm gì con gái nhà họ, đây rõ ràng là con gái nhà họ tự mình không biết xấu hổ dâng tới cửa. Nếu không phải nó tự nguyện, Văn Đức nhà ta có thể xông vào nhà nó rồi kéo nó lên giường nhà ta chắc? Phi! Bây giờ thì hay rồi, đổ vạ cho chúng ta. Cái loại hàng này, cũng chỉ có Văn Đức tuổi trẻ chưa trải sự đời, bị con hồ ly tinh đó dụ dỗ. Bằng không, có dâng tới cửa tôi cũng chướng mắt.”
Trần Văn Đức vốn đang nhốt mình trong thư phòng, nghe thấy Xa Kim Mai bên ngoài mắng càng lúc càng quá đáng, “Rầm” một tiếng kéo cửa đi ra. “Mẹ! Mẹ còn thấy chưa đủ loạn à? Đêm 30 rồi, còn muốn thêm đề tài cho người ta buôn chuyện sao?”
Mấy ngày nay hắn cũng không dám ra cửa. Ngày đó bị Xa Kim Mai gào lên một tiếng, hàng xóm láng giềng đều xông tới. Hắn tốt xấu gì cũng là người trí thức, xảy ra loại chuyện này, cho dù mặt ngoài giả vờ không quan tâm, trong lòng cũng thấy lấn cấn. Không cần nghĩ cũng biết bên ngoài đồn khó nghe đến mức nào. Ngày đó hắn đưa Tố Trân về, rõ ràng cảm nhận được người trong thôn chỉ trỏ, sau lưng bàn tán về hắn.
Xa Kim Mai bị con trai rống một tiếng, trong lòng không phục, nhưng ngoài miệng cũng đành ngậm lại. “Mày chỉ biết quát tao! Mày lo mà nghĩ xem chuyện tiếp theo làm thế nào đi. Người ta nói nếu không cho một lời giải thích, liền báo công an nói mày chơi trò lưu manh!”