"Về rồi sao?" Chàng ngẩng đầu, dưới mắt có quầng thâm, "Thuận lợi chứ?" "Thuận lợi ạ. Tám trăm thạch lương thực, đủ ăn trong một tháng." Ta đưa bản sao tờ biên nhận cho chàng, "Ông chủ Chu đã đồng ý hợp tác lâu dài." Thẩm Tịch đón lấy, xem qua một lượt rồi cười bảo: "Giỏi thật. Đến cả việc hợp tác lâu dài cũng bàn xong xuôi rồi." "Cũng là cực chẳng đã thôi." Ta ngồi xuống, xoa xoa huyệt thái dương đang đau nhức, "Đúng rồi, tiến độ con kênh nhánh thứ hai thế nào rồi?" "Đã đào được một nửa rồi." Thẩm Tịch nói, "Nhưng lại gặp vấn đề." "Vấn đề gì vậy?" "Dưới đất có tầng đá." Thẩm Tịch trải bản đồ ra, "Theo kế hoạch ban đầu, kênh sẽ đi qua dưới chân sườn núi này. Nhưng hôm nay khi đào sâu xuống ba trượng thì gặp phải đá hoa cương. Nếu đào cứng thì công kỳ ít nhất phải kéo dài thêm nửa tháng." Ta nhíu mày. Nửa tháng, lương thực không thể chờ lâu như vậy được. "Đi đường vòng thì sao?" "Đi vòng thì phải đi thêm hai dặm, hơn nữa còn đi qua một khu mộ phần." Thẩm Tịch nói, "Dân làng không đồng ý, bảo rằng sẽ kinh động đến tổ tiên." Đây quả thực là một chuyện rắc rối. "Ngày mai ta sẽ đi xem thử." Ta nói. "Ngươi đã mệt mỏi cả ngày rồi, đi nghỉ ngơi trước đi." "Ta không ngủ được." Ta đứng dậy, "Đi ngay bây giờ đây. Nhân lúc ban đêm yên tĩnh, phải nghĩ kỹ cách giải quyết." Thẩm Tịch nhìn ta một lát rồi gật đầu: "Ta đi cùng ngươi." Trên công trường tối đen như mực, chỉ có vài chiếc đèn lồng che gió đung đưa trong gió đêm. Sự ồn ào của ban ngày đã tan biến, chỉ còn lại tiếng côn trùng và tiếng gió. Ta đi đến chỗ đào trúng tầng đá, ngồi xổm xuống, dùng tay sờ thử mặt đá. Quả thực là đá hoa cương, vừa cứng vừa nhẵn. Lão Triệu cũng đã đến, tay cầm đèn: "Hòa nha đầu à, tính sao đây? Nếu đào cứng thì công cụ hư hao quá lớn. Còn đi vòng thì... đám người thôn họ Vương nhất quyết không chịu." Ta suy nghĩ một chút rồi hỏi: "Tầng đá này dày bao nhiêu? Đã thăm dò chưa ạ?" "Dò rồi, ít nhất là hai trượng." Lão Triệu thở dài, "Hơn nữa chất đá đồng đều, không có vết nứt. Thật khó giải quyết quá." Ta đứng dậy, nhìn quanh bốn phía. Sườn núi này không cao nhưng độ dốc khá lớn. Nếu cho nước đi qua phía trên tầng đá... không được, dốc quá, nước chảy mạnh dễ gây xói mòn sạt lở. Nếu đi từ phía dưới thì sao? Ta đi sang phía bên kia sườn núi, nơi đó là một vùng đất trũng, quanh năm tích nước — dĩ nhiên giờ cũng đã cạn khô. "Triệu thúc, có phải vùng đất trũng này trước đây từng có một đầm nước không?" "Phải!" Lão Triệu đập tay lên trán, "Ta nhớ ra rồi! Ba mươi năm trước ở đây đúng là có một đầm nước, sau này cạn đi nên đã san lấp để làm ruộng." Đầm nước... chứng tỏ địa chất nơi này tơi xốp, giữ nước tốt. "Nếu chúng ta đào một hồ chứa nước ở đây thì sao?" Ta chỉ tay vào vùng đất trũng, "Cho kênh đổi hướng, vòng qua tầng đá rồi dẫn vào hồ chứa. Hồ này có thể điều tiết lượng nước, lúc hạn thì trữ nước, lúc lụt thì phân dòng." Mắt Thẩm Tịch sáng lên: "Ý hay. Nhưng hồ chứa phải đào lớn chừng nào?" "Ít nhất là mười trượng vuông, sâu ba trượng." Ta ước tính, "Khối lượng công việc không nhỏ nhưng vẫn dễ hơn là đục đá. Hơn nữa, sau này còn có thể nuôi cá, trồng sen trong hồ chứa, một công đôi việc." "Còn phía dân làng thì sao?" "Để ta đi thuyết phục." Ta nói. Sáng sớm hôm sau, ta đã đến thôn họ Vương. Thôn trưởng là một lão già gầy gò, nghe nói định động đến khu mộ phần đó thì đầu lắc như trống bỏi: "Không được, không được! Đó là mồ mả tổ tiên nhà họ Vương bọn ta, động vào là hỏng hết phong thủy!" Ta không vội phản bác mà hỏi lại: "Thôn trưởng, nhà ông còn bao nhiêu lương thực dự trữ?" Thôn trưởng ngẩn người: "Không... không còn nhiều. Chỉ đủ ăn nửa tháng." "Vậy sau nửa tháng nữa thì tính sao?" "..." "Nếu kênh đào thông, nước về rồi, gieo vụ thu xuống thì ba tháng sau sẽ có thu hoạch." Ta nhìn thẳng vào mắt lão, "Nhưng nếu kênh không thông, nước không về, đừng nói là vụ thu, đến cả mạng sống cũng chẳng giữ nổi. Đến lúc đó người chết cả rồi, giữ phong thủy để làm gì?" Thôn trưởng cứng họng không nói được lời nào. "Hơn nữa, bọn ta không động vào mộ phần." Ta trải tấm bản đồ mới vẽ ra, "Bọn ta sẽ đi đường vòng qua vùng đất trũng bên cạnh. Nơi đó trước đây là đầm nước, vốn dĩ không thích hợp để làm mồ mả. Bọn ta có thể giúp các ông dời mộ tổ đến một nơi tốt hơn, phong thủy đẹp hơn." "Dời mộ sao?" Thôn trưởng ngập ngừng, "Việc đó phải mời thầy phong thủy, làm lễ cầu siêu... tốn kém không ít tiền đâu." "Tiền bạc để bọn ta lo." Thẩm Tịch lên tiếng, "Mọi chi phí nha môn sẽ gánh vác. Ngoài ra, mỗi ngôi mộ di dời sẽ được bồi thường thêm một lạng bạc." Một lạng bạc đủ cho một gia đình bình thường sống trong hai tháng. Dân làng bắt đầu lung lay. Cuối cùng, giữa bạc trắng và mạng sống, họ đã chọn mạng sống. Công việc dời mộ bắt đầu ngay trong ngày hôm đó. Thầy phong thủy cũng đã có sẵn — chính là vị lão đạo trưởng ở đạo quán trong thành, nghe nói việc đào kênh dẫn nước là tích đức làm phúc nên đã chủ động đến giúp, chỉ thu nửa giá tiền. Hồ chứa nước cũng đồng thời khởi công. Ba ngày sau, mộ phần đã được dời xong. Năm ngày sau, hồ chứa đã được đào xong. Ngày thứ mười, con kênh nhánh thứ hai thông suốt toàn tuyến. Khi nước chảy vào hồ chứa, rồi từ hồ chứa đổ xuống những cánh ruộng hạ du, dân làng họ Vương quỳ rạp cả xuống đất. "Có nước rồi! Thật sự có nước rồi!" "Hoa màu được cứu rồi!" Thôn trưởng nước mắt lã chã, nắm lấy tay ta: "Lâm cô nương, Thẩm đại nhân... là họ Vương bọn ta lấy lòng tiểu nhân đo lòng quân tử. Từ nay về sau, tất cả mọi người ở thôn họ Vương đều nghe theo hai vị! Hai vị bảo làm gì, bọn ta sẽ làm nấy!" Ta đỡ lão dậy: "Thôn trưởng nói quá rồi. Bọn ta đều vì để được sống, vì để con cháu đời sau có thể sống tiếp mà thôi." Trên đường về nha môn, Thẩm Tịch cưỡi ngựa đi bên xe ta, chợt nói: "Ngươi có biết không, dáng vẻ khi ngươi nói chuyện lúc nãy rất giống với một câu trong bút ký của cha ngươi." "Câu nào ạ?" "'Trị thủy như trị người, ngăn chặn không bằng khai thông, khai thông không bằng dẫn dắt'." Thẩm Tịch nói, "Ngươi không chỉ dẫn dắt dòng nước mà còn dẫn dắt được cả lòng người." Ta cười đáp: "Cha ta mà nghe thấy ngài khen ngợi như vậy, hẳn là sẽ đắc ý đến chết mất." "Ông ấy nên đắc ý." Thẩm Tịch nói, "Ông ấy có một người con gái tốt." Mặt ta nóng bừng lên, vội quay mặt đi chỗ khác. Nhưng trong lòng lại như mặt nước hồ chứa, lan tỏa từng vòng gợn sóng. Công trình tiến triển thuận lợi, con kênh nhánh thứ ba cũng bắt đầu khởi công. Thế nhưng, rắc rối thường tìm đến vào đúng lúc người ta đang thuận lợi nhất. Buổi chiều hôm đó, ta đang đi tuần trên công trường thì bỗng nghe thấy một trận hỗn loạn. Một nhóm người xông vào công trường, dẫn đầu là một công tử trẻ tuổi mặc cẩm y, phía sau là hàng chục gia đinh đi theo, tên nào tên nấy lăm lăm gậy gộc trong tay. "Ai là kẻ quản sự ở đây? Mau cút ra đây cho ta!" Ta bước tới: "Chính là ta. Xin hỏi có việc gì?" Tên công tử đó nhìn ta từ đầu đến chân rồi cười nhạt: "Ngươi chính là con nhỏ thôn nữ mê hoặc Tuần phủ đại nhân đó sao? Trông cũng có vài phần nhan sắc, hèn chi có thể làm Thẩm đại nhân mê muội đến thần hồn điên đảo, đem bạc của triều đình quăng cả xuống nước." Ta cau mày: "Vị công tử này, xin hãy cẩn trọng lời nói. Đào kênh dẫn nước là công trình ích quốc lợi dân, Tuần phủ đại nhân tự có tính toán riêng." "Tính toán? Tính cái rắm!" Hắn nhổ toẹt một cái, "Cha ta là Bố chính sứ Giang Nam Lưu Dung! Ông ấy đã nói rồi, công trình này hao người tốn của, phải lập tức dừng lại! Tất cả dân bị nạn mau chóng giải tán về nhà ngay!" Bố chính sứ? Cấp trên của Thẩm Tịch sao? Lòng ta chùng xuống.