Công xã Hòa Bình, đội sản xuất số sáu. Hơn 6 giờ chiều, Tiêu đội trưởng của đội sáu vừa kéo thân thể mệt mỏi về đến cửa nhà, còn chưa kịp vào uống ngụm nước, từ xa đã thấy một đứa trẻ đen nhẻm chạy hớt hải tới, vừa thấy người đã vội vã kêu lên: “Đội trưởng... Đội trưởng mau đến nhà cháu xem với, bà nội... mẹ cháu... sắp bị tam thẩm đ.á.n.h c.h.ế.t rồi...” “...” Tiêu đội trưởng theo bản năng nheo mắt lại, cảm thấy giọng nói này hơi quen, ông nghiêng đầu, giơ tay lấy chiếc khăn lông cũ nát đã chuyển sang màu đen vàng không còn ra hình thù gì trên cổ, lau đi mồ hôi cay xè trong mắt. Sau khi nhìn rõ, ông mới nhận ra đứa nhỏ gầy gò đen nhẻm với vẻ mặt lanh lợi này là thằng Lăng T.ử nhà họ Chung ở phía sau, trong lòng thầm kêu hỏng bét. Ông nhíu mày, dùng giọng khàn khàn không mấy tình nguyện hỏi: “Lăng Tử, bà nội cháu lại gây chuyện gì thế? Tam thẩm cháu đã sang đội năm rồi mà vẫn không để yên cho người ta à?” Giọng điệu đầy vẻ oán trách. Vùng này nghèo, tan làm đều dựa vào tiếng kẻng, ông làm đội trưởng, mỗi ngày đến giờ đều phải chạy đến các điểm sản xuất gọi người về, xong xuôi còn phải tập hợp mọi người lại để đọc trích lời, giọng nhỏ quá người ta không nghe thấy, nên cổ họng khó tránh khỏi khó chịu. Đặc biệt là trời nắng nóng thế này, một ngày không lột da cũng bị phơi khô, ông vất vả như vậy mà cứ có người thích tìm phiền phức cho ông. Lăng T.ử thấy sắc mặt đội trưởng khó coi, vội dừng bước, đứng cách đó ba bốn mét, nhất thời có chút sợ hãi, nhưng nghĩ đến cảnh hỗn loạn ở nhà, nó lại lấy hết can đảm nói: “Đội trưởng, tam thẩm mang theo cả nhà họ tới, nói là muốn đập nát nhà cháu, bà nội cháu cản không nổi.” Tiêu đội trưởng: “...” Cái này gọi là chuyện gì không biết? Cuối cùng không biết nghĩ đến điều gì, ông hung hăng lau mặt, c.ắ.n răng thốt ra mấy chữ: “Đi, đi nhà cháu xem sao.” “Vâng ạ.” Lăng T.ử như hoàn thành nhiệm vụ, thở phào một hơi, đáp lại giòn giã, vẻ mặt lấm la lấm lét đầy đắc ý, tựa như cảm thấy mình đã mời được một chỗ dựa lớn. Tuy nhiên, khi họ về đến nhà họ Chung, vẻ đắc ý trên khuôn mặt nhỏ nhắn kia liền biến mất tăm, ngay cả Tiêu đội trưởng cũng bị cảnh tượng trước mắt làm cho đứng hình. Nhà họ Chung không lớn, ba gian nhà đất thấp bé nằm sát nhau, tường đất loang lổ từng mảng, có vài chỗ mới được trát bùn lên. Bên ngoài không có tường bao, chỉ dùng hàng rào tre cũ nát quây lại nửa vòng, hàng rào còn chưa cao đến thắt lưng người lớn. Lúc này hàng rào đã bị phá hủy tan tành. Nhà họ Chung vốn có chín người, trừ đi Chung Xuyên T.ử vừa mới c.h.ế.t không lâu và cô vợ mới tái giá của anh ta, hiện tại chỉ còn hai vợ chồng già và gia đình hai người con trai lớn. Theo Tiêu đội trưởng thấy, không có cô con dâu quả phụ ở giữa làm bao cát trút giận, hai nhà anh cả anh hai sớm muộn gì cũng loạn lên. Nhưng cảnh anh em nhà họ Chung lục đục thì Tiêu đội trưởng chưa thấy, mà chỉ thấy mấy người nhà họ Chung đang bị nhà ngoại của vợ Xuyên T.ử đè ra đ.á.n.h. Cả nhà bị ép quỳ rạp dưới đất, đặc biệt là bà già họ Chung và hai cô con dâu, mỗi người bị hai người phụ nữ đè lên, mặt mày hung tợn, trực tiếp ra tay cấu xé. “Hảo cho mụ già gần đất xa trời nhà bà, hóa ra con gái tôi sinh ra là để cho bà đem bán à? Thằng con đoản mệnh của bà làm hại con tôi thành quả phụ chưa đủ, giờ bà còn dám lấy nó đi bán lấy tiền? Định để dành cho cháu trai bà cưới vợ chắc? Tôi nói cho bà biết, nằm mơ đi!” “Cái đồ không biết xấu hổ kia, bà mắng ai tuyệt hậu? Có giỏi thì mắng lại xem? Xem tôi thu thập bà thế nào.” “Chị tôi mà các người cũng dám bắt nạt? Nhà họ Chung các người tưởng nhà tôi không có đàn ông thì không ai làm chủ được đúng không? Tôi nói cho các người biết, c.h.ế.t một thằng rể này tôi vẫn còn bốn thằng rể khác đấy.” ... Tiếng c.h.ử.i bới không ngớt, tiếng sau cao hơn tiếng trước. Lúc này trước cửa nhà họ Chung vây quanh không ít người xem náo nhiệt, ngoài trẻ con và đàn ông, còn có rất nhiều phụ nữ, thậm chí vì xem kịch mà cơm cũng chẳng thèm nấu. Nhưng mọi người chỉ đứng xem, không một ai tiến lên can ngăn. Gân xanh trên trán Tiêu đội trưởng giật liên hồi, ông hít sâu hai hơi, tiến lên một bước đẩy đám đông ra đi vào, đang định lên tiếng ngăn cản thì thấy từ trong gian nhà đất chính giữa có một bóng người chạy ra. Người phụ nữ cúi đầu, vòng tay ôm một chiếc lon sắt cũ rỉ sét, nhìn thấy tình hình trong sân thì có vẻ kinh ngạc, không nhịn được ngẩng đầu lên, để lộ một khuôn mặt cực kỳ xinh đẹp. Làn da trắng như tuyết, đôi mắt đào hoa, tóc mai mỹ nhân... cùng với bộ quần áo dài tay xám xịt cũng không che giấu được thân hình đầy đặn. Ngay cả Tiêu đội trưởng đã ở tuổi này nhìn thấy cũng không khỏi kinh ngạc, không ngờ ở cái xó xỉnh thâm sơn cùng cốc này lại có thể sinh ra một mỹ nhân như vậy. Tuy nhà họ Chử ở đội sản xuất số mười một, cách đội sáu khá xa, nhưng vì trước đó nhà họ Chung cưới cô con gái này, đặc biệt là cô nàng lại xinh đẹp đến thế, nên đội sản xuất ít nhiều cũng biết về nhà họ Chung, chưa kể danh tiếng nhà họ Chử ở đội mười một vốn đã rất lẫy lừng, chỉ cần nghe ngóng một chút là biết ngay. Nhưng nhà họ Chử nổi tiếng không phải vì sinh được con gái đẹp, mà là vì nhà này đẻ liền một mạch sáu cô con gái. Ở nông thôn đông con không lạ, lạ là nhiều con như vậy mà không có lấy một mống con trai. Chử Hi tuy kinh ngạc vì chỉ trong chớp mắt bên ngoài đã có nhiều người xem náo nhiệt như vậy, nhưng cô dù sao cũng là người từng thấy qua đại cảnh tượng, căn bản không để tâm. Cô ôm c.h.ặ.t chiếc lon trong lòng, đi thẳng đến bên cạnh một người phụ nữ trung niên đang vừa c.h.ử.i vừa cấu xé người dưới thân. Nhìn rõ người bị đ.á.n.h là ai, Chử Hi cảm thấy ghê tởm, nhân cơ hội bồi thêm một cái đá mạnh vào m.ô.n.g người phụ nữ đó. Mụ mẹ chồng cũ của nguyên chủ này chẳng phải hạng tốt lành gì, bán con dâu không nói, còn cảm thấy cưới con dâu về chưa được bao lâu đã lỗ vốn, nên định để cháu trai mình làm nhục con dâu, đúng là mụ già độc ác. Chử Hi xuyên không đến đây được năm ngày, năm ngày cũng đủ để cô hiểu rõ tình cảnh hiện tại của mình. Cô không c.h.ế.t, mà xuyên về thập niên 70 nghèo khó khổ cực. Thân phận hiện tại càng khiến cô muốn hộc m.á.u: một góa phụ vừa kết hôn đã mất chồng. Nhà chồng ghét bỏ cô ăn bám, chỉ trong ba tháng đã lừa gả cô đi. Gọi là lừa gả vì sau khi nhà trai đưa tiền sính lễ mới phát hiện ra mình cưới không phải con gái nhà người ta, mà là một góa phụ đang thủ tiết. Mà nhà trai sở dĩ bị lừa là vì người đàn ông đó không có nhà, hoặc nói đúng hơn là đôi cha mẹ nuôi của anh ta chẳng coi trọng đứa con này chút nào, đến mức lười chẳng buồn hỏi thăm. So với những nhà khác thách cưới cao ngất ngưởng, số tiền sính lễ hai trăm đồng của nhà họ Chung lập tức khiến họ mờ mắt. Nghĩ đến những ánh mắt khinh miệt mình phải chịu ở nhà họ Lận mấy ngày qua, Chử Hi thầm hận, sau đó ôm chiếc lon cúi người nhỏ giọng tranh công: “Mẹ, con tìm thấy tiền sính lễ rồi, tận hai trăm đồng cơ.” Mẹ Chử vừa nghe thấy thế, động tác trên tay khựng lại, ngay sau đó như nghĩ ra điều gì, lại bồi thêm mấy cú đ.ấ.m vào người phụ nữ dưới thân: “Cái mụ già sắp c.h.ế.t kia, tiền này bà cầm mà không thấy c.ắ.n rứt lương tâm à? Tiền sính lễ có đưa thì cũng phải đưa cho lão nương đây, bà lấy tư cách gì mà giữ? Nhổ vào!” Chửi xong vẫn chưa hả giận, bà ngẩng đầu hằn học nhổ nước bọt về phía đám đông đang xem náo nhiệt: “Nhìn cái gì mà nhìn? Cái đám đội sáu các người toàn một lũ lòng dạ đen tối. Con gái tôi trắng trẻo mềm mại, là bảo bối trong lòng bàn tay tôi, gả đến đội sáu các người đã được ngày nào yên ổn chưa? Nói con tôi khắc phu, sao không bảo người đội sáu các người đoản mệnh đi? Tôi có sáu đứa con gái, năm thằng con rể, bốn thằng kia thằng nào thằng nấy khỏe như trâu, sao cứ đến thằng Chung lão tam kết hôn ngày thứ ba đã lăn đùng ra c.h.ế.t? Cái đám các người chỉ giỏi khua môi múa mép sau lưng, không sợ thiên lôi đ.á.n.h xuống à? Cái loại đội sáu này, sau này đứa con gái nào gả vào đây đúng là đầu óc có vấn đề!” Mẹ Chử c.h.ử.i rất sướng miệng, nhưng Tiêu đội trưởng đứng cách đó không xa thì mặt đã tái mét. Nhà họ Chử này đến nhà họ Chung gây hấn thì thôi đi, còn lôi cả đội sáu ra mà sỉ nhục. Lời này mà truyền ra ngoài, sau này trai đội sáu còn cưới vợ thế nào được nữa? Khổ nỗi lúc này ông cũng không dám ra mặt, nhìn bốn thằng con rể cao to lực lưỡng của nhà họ Chử, ông cảm thấy bộ xương già của mình chắc không chịu nổi một đ.ấ.m của chúng. Ông há miệng định nói gì đó, cuối cùng lại nuốt nước miếng, lén lùi bước chân ra sau một chút. Đám người xem náo nhiệt xung quanh sắc mặt cũng khó coi, nhưng chẳng ai dám đứng ra phản bác nửa lời. Ngược lại, cả nhà họ Chử lúc này tâm trạng rất tốt, vừa trút được giận lại vừa lấy lại được tiền sính lễ. Từng người một phủi bụi trên quần áo, vây quanh Chử Hi đang ôm chiếc lon nói cười vài câu rồi cả nhà rầm rộ rời khỏi đội sáu, không quên để lại vài lời đe dọa cho mấy người nhà họ Chung đang mặt mũi bầm dập. Đợi đám người đi khuất, thằng Lăng T.ử đứng cạnh Tiêu đội trưởng mới dám chạy lên đỡ bà nội và mẹ nó dậy, miệng gào khóc t.h.ả.m thiết. Sau đó là tiếng khóc rống của đám đàn ông đàn bà nhà họ Chung. Nhà họ Chử đưa Chử Hi đến ngã rẽ vào đội sản xuất số năm. Mẹ Chử và năm cô chị em nắm tay cô dặn dò đủ điều. “Nếu đã đưa sính lễ rồi thì cứ ở lại đó đi. Mẹ đã hỏi thăm rồi, thằng nhóc nhà họ Lận đó là người có tiền đồ, nếu không phải vướng đôi cha mẹ như thế thì người ta đã tranh nhau rước rồi. Con đừng sợ, nếu ai dám bắt nạt con thì cứ về tìm mẹ, mẹ sẽ đòi lại công bằng cho con.” “Tam Ni, ở nhà em ghê gớm lắm mà? Sao ra ngoài lại hiền như cục đất thế?” “Thôi Nhị Ni, em nói ít thôi. Tam Ni à, chị hai em cũng là lo cho em thôi, đừng giận nhé. Nhưng nó nói cũng đúng, ra ngoài bị ức h.i.ế.p thì đừng có nhịn, nhất là nhà chồng hiện tại của em tình hình hơi phức tạp, tóm lại là không được để mình chịu thiệt...” Chử Hi ôm chiếc lon gật đầu lia lịa, liếc nhìn trời đã sẩm tối, sợ họ cứ nói mãi không thôi, cô vội vàng rút từ trong lon ra một tờ phiếu thịt và năm đồng tiền nhét vào tay mẹ Chử: “Mẹ, ngày mai nhà mình mua ít thịt mà ăn, hôm nay vất vả cho mọi người quá. Con phải về đây, mọi người cũng mau về nấu cơm đi.” Nói xong cô vẫy tay, xoay người chạy biến đi. Thấy bóng dáng cô đã mất hút, Chử Nhị Ni liếc nhìn tờ tiền trong tay mẹ, bĩu môi lầm bầm: “Sao có bấy nhiêu thôi, đúng là keo kiệt.” Vừa rồi chị ta nghe rõ mồn một, tiền sính lễ tận hai trăm đồng cơ mà. Chử Đại Ni đứng cạnh huých tay chị ta, bảo đừng có nói nhiều. Mẹ Chử cũng nghe thấy, tuy bà cũng thèm thuồng hũ tiền sính lễ của con gái, nhưng nghe thấy lời này liền lườm nguýt cô con gái thứ hai: “Thiếu cái gì mà thiếu, tại mình không có bản lĩnh thì trách ai?” Nói xong bà nhét tiền vào túi, xoay người đi thẳng. “...” Chử Nhị Ni nghe xong mặt dài thượt ra, nửa ngày mới nghiến răng thốt ra một câu: “Đã gả đi rồi mà vẫn thiên vị như thế.” Trời sẩm tối là tối rất nhanh, khi Chử Hi về đến nhà họ Lận, trời đã tối thêm vài phần. Nhà họ Lận không thắp đèn, căn nhà thấp bé cộng thêm hai cái cây trong sân khiến không gian càng thêm âm u. Trong nhà chính có tiếng động, chắc là đang ăn cơm. Chử Hi ôm chiếc lon lén lút lẻn vào phòng mình, giấu kỹ chiếc lon rồi mới ra khỏi phòng, cầm chậu đi thẳng vào bếp. Trong bếp quả nhiên chẳng còn gì ăn, trong nồi chỉ có một nồi nước sôi lớn, sạch sành sanh. Nhà chính chắc cũng ăn gần xong rồi, cô cũng chẳng muốn qua đó ăn đồ thừa của người ta. Nhưng cô chẳng hề buồn bã, từ trong túi lấy ra ba quả trứng gà mình lén giấu mấy ngày nay, thả vào nồi nước sôi. Múc mấy gáo nước nóng vào chậu, lại múc thêm mấy gáo nước lạnh từ lu bên cạnh, vừa pha xong nước thì bên ngoài có tiếng người đi tới. Nhận thấy có người đang lại đây, Chử Hi vội vàng vớt trứng gà trong nồi ra nhét vào túi, sau đó bưng chậu nước ra khỏi bếp, cúi đầu bước nhanh về phòng mình.