Lời này của Từ Thiên Lâm vừa thốt ra, Lâm Trường Hà liền ngẩn người.
Điền thị hừ lạnh một tiếng, giọng điệu chẳng chút thiện cảm: "Từ gia lão đại, Từ Tú gả vào nhà ta mười mấy năm trời, ngươi không lẽ tưởng rằng mớ hồi môn kia vẫn còn chắc? Nàng ta không ăn không uống không dùng sao?"
Đại cữu nương Tôn thị nhìn lão thái thái mỉm cười: "Đại nương, ta cũng đã làm dâu hai mươi năm, giường tủ bàn ghế ta mang theo khi thành thân đến nay vẫn còn nguyên vẹn. Dẫu có cũ thì vẫn còn dùng tốt! Năm đó cô t.ử (em chồng) Từ Tú xuất giá, nhà ta đặc biệt đóng một chiếc bàn bát tiên, bốn ghế dài, tám ghế tựa, hai tủ lương thực lớn và hai rương y phục. Chúng ta đều mời thợ mộc trên huyện về làm, mỗi một món đồ đều có khắc tên của nàng."
Sắc mặt Điền thị khẽ biến, những thứ đó còn khắc chữ? Sao bà ta lại không nhận ra?
Mấy nàng dâu Lâm gia cũng đưa mắt nhìn nhau.
Thực ra trong thôn ngoài xóm, đồ hồi môn của con gái khi xuất giá cũng quanh đi quẩn lại mấy thứ như lời Tôn thị nói, nhà nào hầu như cũng có. Một nhà mấy đứa con trai lại chưa phân gia nên đều dùng chung, ngoại trừ rương đựng y phục thì những thứ khác đều để cùng một chỗ. Con dâu đông, bàn ghế dùng không hết, không ít món vẫn còn mới nguyên.
Đồ của Từ Tú mang tới quả thực tay nghề rất tinh xảo, mấy năm đầu không nỡ dùng, sau này có Lâm Tiên Nhi, bà còn định để dành cho con gái. Tủ lương thực và bàn ghế vẫn còn mới, đang đặt trên lầu gian nhà lão thái thái ở; chỉ riêng hai chiếc rương y phục vì điêu khắc quá đẹp nên vừa thành thân đã bị lão thái thái dùng hai chiếc rương cũ đổi đi, vẫn luôn được bà ta sử dụng bấy lâu nay.
Từ Tú tính tình hiền lành, mẹ chồng đòi đổi, nàng cũng chẳng nói nửa lời.
Vạn lần không ngờ tới, Từ Tú đã tạ thế rồi mà người Từ gia còn tìm đến cửa đòi lại những thứ này.
Tôn thị thừa hiểu, thứ đã rơi vào tay Điền thị thì làm sao bà ta cam tâm tình nguyện nôn ra?
Nàng nhìn đám người Lâm gia, u uất nói: "A Tú người đã không còn, con nàng ở đâu thì đồ đạc phải ở đó, ấy mới là đạo lý, phải không?"
"Khắp mười dặm tám hương này, nhà nào chẳng có vài nàng dâu, bấy nhiêu đồ đạc sao dùng cho hết? Nhà ai mà chẳng phải dọn riêng một góc để đặt đồ? Dẫu là dùng cũ hay còn mới, Điền đại nương, những món ta vừa nói đó, còn phải phiền ngài tìm ra cho."
Điền thị vẫn bất động, Tôn thị lại nói: "Mẹ của mấy đứa nhỏ mất rồi, dẫu đồ có hỏng thành mảnh gỗ mục thì cũng nên đưa cho chúng để làm kỷ vật."
Lời này của Tôn thị dễ dàng khơi dậy lòng trắc ẩn của những người lương thiện.
Phụ nhân xem náo nhiệt xung quanh nhớ đến tính tình tốt của Từ Tú, nhớ đến cách ăn ở của nàng, khó tránh khỏi mở miệng giúp lời, xì xào bàn tán khắp nơi.
Điền thị đảo mắt nhìn đám đông, vừa định mở miệng phản bác thì Lâm thôn chính đã nhìn Lâm lão đầu nói: "Lão ngũ, ngươi thấy sao?"
Thôn chính đã lên tiếng, Điền thị nhìn sang Lâm lão đầu. Ông ta trầm mặt, nửa ngày sau mới nhìn về phía anh em Từ Thiên Lâm: "Các ngươi còn yêu cầu gì nữa, nói hết một lượt đi."
Đại cữu nương đáp: "Năm Tú nương đi, ta có cho nàng một con heo con, hai con gà mái già. Nghĩ lại Tú nương chưa được ăn, con của nàng cũng chưa được ăn. Nay mấy đứa trẻ đã bị đuổi đi, đoạn tuyệt quan hệ, vậy thì những thứ này nên trả lại cho chúng."
Lâm lão đầu hít một hơi thật sâu, trầm giọng bảo: "Được, trả hết cho chúng."
Điền thị không chịu, giận dữ mắng: "Chưa ăn? Không ăn thì chúng hớp gió tây bắc mà lớn chắc?"
Đại cữu nương cười nhạt: "Chúng chỉ ăn mà không làm việc sao?"
Điền thị còn muốn tranh cãi, lại nghe Lâm lão đầu quát lớn: "Đi tìm! Những thứ nàng ta nói, mau đi tìm hết ra đây!"
Thấy Lâm lão đầu nổi giận, Điền thị nghẹn họng, hậm hực rời đi. Đại cữu nương đưa mắt ra hiệu cho mấy nàng dâu em mình, bọn họ liền đuổi theo Điền thị, gọi lớn: "Đại nương, chúng con đi cùng ngài."
Nói đoạn, mấy người đều chạy tới, Trương thị và những người khác cũng vội vàng theo sau, cả đám chen chúc vào trong nhà.
Một lát sau, quả nhiên họ khiêng hết bàn ghế, rương tủ ra ngoài.
Những món đồ này vốn được sơn màu đỏ thẫm, để lâu ngày nước sơn có phần xỉn đi, nhưng dưới ánh mặt trời trông lại càng thêm bóng bẩy.
Tôn thị kiểm kê lại một lượt, nhìn Điền thị: "Đại nương, còn thiếu hai chiếc rương y phục."
Điền thị nghiến răng nghiến lợi vào phòng, lôi hai chiếc rương mình đang dùng ra. Thấy bà ta định quăng mạnh xuống đất, Tôn thị vội vàng đỡ lấy. Mục đích của họ là đòi lại đồ cho mấy đứa nhỏ, nên dù lão thái thái không vui, nàng cũng chẳng chấp nhặt.
Đồ đạc đã đủ, còn lại một con heo con và hai con gà mái.
Heo con của Lâm gia là sau tiết gieo mầm đầu năm mới mua, vẫn còn rất nhỏ, cỡ bằng con heo Tôn thị cho Từ Tú năm đó.
Nhưng vật gì cũng vậy, nhận không thì chẳng thấy gì, mà phải lấy của mình đem trả người khác thì trong lòng xót xa lắm.
Mấy vị cữu nương đi theo, lùa từ hậu viện ra một con heo con và hai con gà mái nhỏ.
Lâm thôn chính lại lập thêm một tờ tự cứ (văn bản cam kết), hai nhà điểm chỉ xác nhận.
Không có tiếng c.h.ử.i bới ầm ĩ, không có cảnh đổ m.á.u, người Từ gia sau khi điểm chỉ xong liền mang đồ rời đi.
Người trong thôn chỉ đường, đoàn người khiêng đồ đạc hướng về phía căn nhà cũ nơi chị em Lâm Xuân Đào đang ở.
Chị em Xuân Đào vừa về cất đồ, định sang tìm các cữu cữu thì đồ vừa đặt xuống, mấy chị em chưa kịp ra cửa, người Từ gia đã hùng hổ khiêng đồ tới.
Từ Thiên Lâm nhìn bốn chị em gầy rộc chỉ còn da bọc xương, ống quần ống tay đều ngắn cũn cỡn. Tôn thị nhìn kỹ lại, mấy bộ y phục này dường như đã mặc từ mấy năm trước, trong mắt thoáng hiện vẻ xót xa.
"Xuân Đào." Tôn thị cất tiếng gọi trước. Xuân Đào nhìn thấy người tới, Từ Thiên Trụ và Chu thị đứng ở phía sau, nghĩ thầm chắc là hai người họ về báo tin nên các cữu cữu mới cùng đến.
Dẫu nàng không mong chờ gì, nhưng lúc này cũng không khỏi cảm động.
"Đại cữu, đại cữu nương." Nàng gọi một tiếng, vành mắt hơi cay.
Tôn thị nhẹ nhàng vỗ vai nàng, sau đó bảo mọi người khiêng đồ vào nhà, ngoài bàn ghế dụng cụ còn có hai con gà và một con heo nhỏ.
"Cữu nương, những thứ này là...?"
Tôn thị nói: "Hồi môn của nương các cháu. Đã ra ở riêng thì những thứ này phải mang theo mà dùng. Con heo và hai con gà này là trước đây ta cho nương cháu, các cháu chưa được ăn thịt, sau này hãy tự mình nuôi lấy."
Nhìn những bàn ghế tủ rương còn mới, cùng hai con gà con và con heo đang chạy loạn, Lâm Xuân Đào vẫn còn chút không dám tin
Nhưng nàng không nghĩ nhiều, bận rộn lấy ghế mời các bậc trưởng bối ngồi. Nàng hiện tại coi như đã là người có gia đình, nhưng các cữu cữu chưa ai biết Bùi Anh, nhân cơ hội này, Xuân Đào liền giới thiệu chàng với họ.
Mấy vị cữu nương xem qua căn nhà, thấy lương thực và rau xanh thì trong lòng cũng đôi chút an tâm.
Từ Thiên Lâm nói: "Tuy rằng nương cháu mất mấy năm nay ta ít qua lại, nhưng ta vẫn là thân cữu cữu của các cháu. Chuyện lớn thế này sao không nói một lời? Đứa trẻ này, cháu nghĩ gì vậy?"
Lâm Xuân Đào mím môi, im lặng lắng nghe, hồi lâu sau mới dịu dàng đáp: "Cữu cữu đừng giận, cháu thấy mọi chuyện vẫn ổn, chỗ ở đã có, cái ăn tạm thời cũng xong."
"Vậy còn sau này? Năm nay các cháu không có lương thực, ruộng được chia cũng chẳng trồng trọt gì."
Xuân Đào nói: "Cháu định hai ngày tới xem có mua được hạt giống rau không, gieo ít rau trước, đợi đến mùa thu sẽ trồng thêm kiều mạch, lúc đó có kiều mạch để ăn rồi."
Từ Thiên Lâm nghe xong khẽ gật đầu.
"Khi nào trồng thì báo một tiếng, chúng ta qua trồng giúp." Lời của Từ Thiên Lâm không phải là thương lượng mà là thông báo. Đoạn ông lại nói: "Đang lúc vụ mùa, nông cụ khan hiếm, chỉ mang qua cho các cháu được một chiếc cuốc và một lưỡi liềm, cứ dùng tạm đi."
"Đại cữu, không cần đưa nông cụ đâu, hiện giờ chúng cháu chưa dùng tới, khi nào cần cháu sẽ tìm người."
Từ Thiên Lâm khẽ nhíu mày: "Thế con heo nhỏ kia cháu không định cắt cỏ heo về cho nó ăn sao?"
Lâm Xuân Đào: "..."
"Cứ thế đi, dùng trước đã."
Gần đến giờ cơm tối, Xuân Đào định chuẩn bị cơm nước, dù đạm bạc cũng phải giữ người lại dùng bữa.
Tôn thị nói: "Gà vịt heo trong nhà vẫn chưa cho ăn, phải về gấp thôi. Mấy chị em cứ bảo trọng, rảnh rỗi thì qua nhà ta chơi. Có việc gì nhất định phải tới nói, dù chúng ta không giải quyết được cũng có thể giúp nghĩ cách, rõ chưa?"
Lâm Xuân Đào khẽ gật đầu: "Cữu nương, cháu nhớ rồi, ngài yên tâm."
Trong nhà chẳng có vật gì quý giá, Xuân Đào muốn đưa mớ nấm hái hồi chiều cho Tôn thị mang về, nhưng bà không nhận.
"Nấm chúng ta cũng có hái, các cháu giữ lại mà ăn. Đi thôi."
Đoàn người vội vã rời khỏi sân, Xuân Đào đứng đầu đường trông theo cho đến khi họ đi xa mới quay lại.
Nhìn đống đồ đạc trong sân, Xuân Đào gọi Bùi Anh và các muội muội cùng khiêng bàn ghế tủ rương vào phòng.
Hiện tại chỉ có một chiếc khóa, nên tất cả đồ đạc đều được dồn vào gian phòng họ đang ở.
Trong phòng không rộng, hai chiếc tủ lương thực cùng bàn ghế, thêm hai chiếc giá tre Bùi Anh vừa đóng hôm nay đã choán hết chỗ.
Xuân Đào nghĩ ngợi, bèn đặt hai chiếc tủ lương thực nằm ngang, như vậy giường của họ ở phía sau cũng có chút che chắn.
Dọn dẹp xong xuôi, Xuân Đào ra ngoài nhìn con heo nhỏ nặng chừng bốn mươi cân và hai con gà, lại bắt đầu lo lắng vì không có chỗ nhốt.
Căn phòng có vết nứt thì vẫn trống, nhưng dẫu sao đó cũng là phòng cho người ở, không thể nhốt heo vào được. Nàng nghĩ một lát rồi sang nhà thôn chính, tiện tay xách theo một giỏ nấm hái được lúc chiều.
Lão thái thái thấy nàng mang nấm tới thì từ chối mãi, bảo nàng mang về ăn. Xuân Đào cười đáp: "Trong nhà vẫn còn, chiều nay cháu hái được không ít."
Lúc này bà mới nhận lấy nấm. Xuân Đào thưa chuyện xây chuồng nhốt heo, Tôn thị cười nói: "Gian phòng nứt vách bên cạnh không ở được, cháu có thể lên núi gom ít lá khô về lót dưới nền, nhốt heo trực tiếp vào đó."
Xuân Đào khẽ nhíu mày: "Đại nãi nãi, thế này e không tiện?"
Tôn thị xua tay, không mấy bận tâm: "Căn nhà cũ đó hoang phế nhiều năm rồi, các cháu dọn dẹp ra thì cứ tùy ý mà dùng, đừng nệ hà mấy chuyện nhỏ nhặt đó."
Được lời của Tôn thị, Xuân Đào về nhà lùa heo và gà vào gian phòng đó.
Bùi Anh nói: "Ngày mai tôi sẽ đóng một chiếc l.ồ.ng gà, gà mái này nếu đẻ trứng trong chuồng sẽ bị heo ăn mất."
Lâm Xuân Đào gật đầu. Lâm Xuân Hà và Lâm Đóa Nhi vẫn còn ghé mắt qua cửa sổ nhìn con heo nhỏ, ánh mắt lấp lánh đầy niềm vui.
"Tỷ tỷ, sáng mai muội sẽ dậy sớm đi cắt cỏ heo." Xuân Hà vừa dứt lời, Đóa Nhi cũng tranh nhau nói: "Muội cũng đi, muội cũng đi."
Xuân Đào mỉm cười: "Được, các muội cùng đi."
Sau khi chỗ ở của heo đã ổn thỏa, mấy chị em mới bận rộn làm cơm tối. Thịt gà và canh gà buổi trưa vẫn còn lại một ít, Bùi Anh đi gánh nước về, mấy chị em rửa sạch nấm hái ban ngày, tiếp tục dùng canh gà nấu nấm. Xuân Đào rửa sạch ngọn mướp và hoa mướp đem xào thanh đạm, cơm vẫn là bánh kiều mạch từ sáng.
Nhìn thức ăn được bày lên chiếc bàn mới, các muội muội vây quanh bàn đứng đợi.
Xuân Đào bê bát của mình qua, nhướng mày nhìn các muội: "Sao còn đứng đó, mau ngồi xuống ăn đi?"
Lâm Xuân Hà ngẩng đầu cười hì hì: "Đợi tỷ cùng ăn."
Xuân Đào bất lực mỉm cười: "Mau ngồi xuống ăn thôi."
Dùng bữa xong thì trời đã tối hẳn, trăng vẫn chưa lên, Bùi Anh đốt một đống lửa giữa sân để lấy ánh sáng. Sau khi thu dọn xong, mọi người ngồi hóng mát ngoài sân, trong nhà thỉnh thoảng vọng ra tiếng heo nhỏ kêu khịt khịt.
Bùi Anh nghe thấy tiếng động bèn ngoảnh lại nhìn, hỏi Xuân Đào: "Sáng mai cô còn đi hái nấm không?"
Xuân Đào gật đầu: "Có đi."
"Vậy tôi đi cùng cô, trong nhà không còn việc gì khác, tôi muốn vào thành tìm chút sinh kế."