Cô của Trình Nhất Thanh là Trình Tịnh, cũng là một người từ tầng đáy vươn lên ở thành phố này. Bà tốt nghiệp trung cấp, nhờ quan hệ vào làm trong nhà máy xi măng, chưa tới ba năm đã cùng bạn trai bị cho nghỉ việc. Hai người ra phố Cao Đệ bày sạp, kiếm được chút tiền thì bà phát hiện đối phương ngoại tình, nổi giận liền dứt khoát tách ra làm riêng.
Tiền trong tay lại dồn hết vào Quảng Quốc Đầu, bà đành làm lại từ đầu, bày sạp bán trái cây, làm kiểu “chạy chui”, nhưng lại gặp đợt quản lý đô thị siết chặt. Sau đó, lúc đi cắt tóc, tình cờ nghe nói nghề này kiếm tiền khá, bà lại chuyển sang học cắt tóc.
Trong tiệm tóc, thợ cắt phần lớn là đàn ông từ nơi khác tới, phụ nữ bản địa như bà cực hiếm. Đám đàn ông tụ lại hay nói mấy câu đùa tục tĩu, Trình Tịnh một câu cũng không tiếp. Để tránh phiền phức, bà dùng bút vẽ hình xăm lên tay, vẽ rất thật, lúc rảnh còn ngậm điếu thuốc đứng dưới bóng tối ngoài lầu, dần dần chẳng ai dám chọc vào bà nữa.
Hôm đó tan làm, thấy mưa rơi không dứt, bà lười nấu ăn, ghé quán ngoài chợ gần đó, vừa ăn cơm niêu vừa ngẩng đầu nhìn sang khu làng trong thành phố bên kia đường. Từ thập niên 80, người tứ xứ đổ về Quảng Châu làm việc, cần chỗ ở giá rẻ, dân trong làng ngửi thấy mùi tiền, ai cũng sửa lại đất nhà mình để cho thuê.
Bà gắp miếng sườn cho vào miệng, cầm cái máy nhắn tin đang rung trên bàn. Trong quán vừa có điện thoại công cộng, bà bưng luôn phần cơm qua đó, vừa ăn vừa gọi: “Alo, ai kiếm tôi đó?”
Hiếm khi lắm, vậy mà lại là Trình Nhất Thanh.
Trình Tịnh chậm rãi nhai miếng sườn, nước thịt thơm mềm, đậm vị: “Lại mua điện thoại nữa hả?”
“Đồ cũ thôi, rẻ, tiện làm việc.” Trình Nhất Thanh hỏi, “Cô à, cô rảnh không?”
“Đang ăn cơm. Sao đó? Quán này cơm sườn lạp xưởng ngon lắm, bữa nào dẫn cô đi ăn.”
Trình Tịnh là người sành ăn, gu ẩm thực rất ổn, mỗi lần nghe bà giới thiệu món ngon, Trình Nhất Thanh đều háo hức. Nhưng tối nay cô rõ ràng không giống bình thường, Trình Tịnh chỉ cần nghe qua điện thoại cũng nhận ra. Bà hỏi: “Sao vậy? Có chuyện gì?”
“Cháu muốn hỏi, cô thấy tụi cháu có nên hợp tác với nhà họ Trình bên Hồng Kông, cấp quyền công thức cho họ không?”
“Cấp chứ! Không thì giữ mấy công thức đó lại, cũng chỉ là để cho đàn ông thôi. Còn tiền thì khác, kiếm được là của mình.”
Trình Nhất Thanh biết cô mình đang nói trong lúc bực. Ngày đó bà không kiếm được việc, cũng muốn như chú hai mở một cửa hàng Trình Ký, nhưng chú Đức nói không hợp gia quy. Bà có lòng tự trọng nên không cầu xin nữa. Sau đó chính thím Đức không đành lòng, nhờ người quen liên hệ tiệm tóc, cho bà đi học nghề.
Trình Tịnh xả xong mới hỏi Trình Nhất Thanh rốt cuộc xảy ra chuyện gì. Khi nghe tới yêu cầu mua đứt, bà tặc lưỡi liên hồi.
Trình Nhất Thanh: “Cô cũng thấy họ quá đáng hả?”
Trình Tịnh: “Họ là thương nhân, lúc nào cũng nhìn lợi ích. Nếu là cô, cô cũng không muốn làm áo cưới cho người khác. Nhưng cháu thì sao? Nghe nói cháu còn đang nợ tiền.”
Lúc trước Trình Nhất Thanh làm ăn vụ thuốc thiên niên trùng cũng có mượn tiền của Trình Tịnh, tới giờ vẫn chưa trả. Bà không nhắc, nhưng cô cũng ngại không dám hỏi mượn thêm.
Trình Nhất Thanh cũng không biết mình nghĩ gì. Lúc ở tiệm trà, cô chỉ thấy Trình Quý Trạch được voi đòi tiên, đứng từ góc độ Trình Ký thì tất nhiên cho rằng họ lật lọng. Nhưng bà lại khuyên cô phải nghĩ cho bản thân trước: “Trình Ký không phải của phụ nữ chúng ta, gia sản tổ tiên cũng là của mấy ông cha anh em. Cháu nghĩ cho Trình Ký, Trình Ký có nghĩ cho cháu không? Nói khó nghe chút, nếu không phải thằng Minh xảy ra chuyện, Trình Ký chắc gì dính dáng tới cháu.”
Qua điện thoại cũng nghe ra Trình Tịnh có chút kích động. Bà khuyên Trình Nhất Thanh trước tiên phải lo cho bản thân, nghĩ cách trả hết nợ, rồi mới tính chuyện phát triển Trình Ký.
Trình Nhất Thanh nói: “Dạ, cháu biết rồi.”
Cô gọi cuộc điện thoại này khi vừa bước ra khỏi ga tàu điện. Lúc này đứng trên sàn kính ngoài trạm, nhìn mặt đất sau mưa dần khô, cô thoáng thấy lời cô mình cũng có lý. Nhưng nhớ lại bóng lưng chán chường và mái tóc bạc của chú Đức hôm đó, cô lại không nỡ.
Trên đường quay về Trình Ký, cô nghĩ, vẫn nên tìm một người trong nghề hỏi thử.
Chị Tiếu thấy lạ, dạo này luật sư Đào ít tới tiệm hẳn. Nhìn lại Trình Nhất Thanh, cô gái này gần đây cũng có tâm sự. Theo trực giác, chị đoán giữa hai người này có chút tình ý nam nữ, giờ thì càng chắc là có rạn nứt. Có rạn nứt không sao, quan trọng là vá lại được, mà chẳng phải chị chính là người chuyên vá mấy vết nứt đó sao.
Thế là chiều hôm đó, chị chặn Trình Nhất Thanh lại, bảo cô đem bánh gà con đi.
Trình Nhất Thanh chỉ vào mình: “Em hả?”
“Ừ, bánh gà con mới ra lò đó. Luật sư Đào chắc dạo này bận, không ghé cửa hàng, em mang qua cho cậu ấy đi.”
“Anh ấy có khi đi công tác rồi.”
“Bánh gà con để lâu được mà, cậu ấy đi về ăn cũng được.” Chị Tiếu dặn đi dặn lại, tiện thể dạy luôn cách chủ động cho cô gái trẻ: “Em á, kiếm tấm thiệp, viết vài dòng cho cậu ấy. Đừng nghiêm trọng quá, cứ nhẹ nhàng nói là tiện đường ghé, cảm ơn lần trước cậu ấy giúp đỡ gì đó. Cậu ấy về đọc được, kiểu gì cũng cảm động. Nếu có ý với em, cậu ấy sẽ chủ động hẹn em liền.”
Trình Nhất Thanh thật sự nhịn không nổi mà trợn trừng mắt. Cô với luật sư Đào nói chuyện toàn là việc công, làm gì có chuyện ai thích ai chứ? Nhưng cũng không trách chị Tiếu, thế giới của chị mỗi ngày chỉ xoay quanh cái tủ kính này, lò nướng trong phòng làm bánh, với dòng khách ra vào vội vã. Về tới nhà, đứa con trai độc đinh mấy đời của chị chính là cả thế giới của chị.
Nhưng cô vẫn hỏi: “Anh ấy ở đâu?”
“Gửi tới văn phòng luật của cậu ấy là được rồi. Bữa trước cậu ấy có đưa chị tấm danh thiếp, để chị kiếm lại.”
Trình Nhất Thanh leo lên xe máy, chạy thẳng tới Đông Sơn. (Khu hành chính cũ của Quảng Châu, năm 2005 đã sáp nhập vào quận Việt Tú).
Cô tìm tới tòa nhà thương mại ở đường Nông Lâm Hạ, dựng xe, xách cái xô sắt nhỏ màu xanh đựng bánh gà con đi lên lầu. Tới nơi, quả nhiên thấy bảng hiệu văn phòng luật, hình như đang sửa sang, có công nhân đang khuân đồ vào.
Cô đi theo họ vào trong, hỏi lễ tân xem luật sư Đào có ở đó không.
“Luật sư Đào đi công tác rồi. Hay cô gọi điện hoặc gửi mail hẹn trước đi?”
“Tôi mang đồ tới cho anh ấy, để xuống rồi đi ngay.”
Đúng lúc đó, thợ sửa chạy tới quầy, nói gì đó gấp gáp với lễ tân. Trình Nhất Thanh đứng bên đợi một lát, vừa thấy có khoảng trống thì điện thoại quầy lại reo lên.
Cô không chờ nữa, đi thẳng vào trong, hỏi chỗ làm việc của luật sư Đào, theo số phòng mà dừng trước một văn phòng lớn. Cửa mở toang, bên trong có mấy cái bàn, nhưng không có ai làm việc. Đồ đạc hơi bừa bộn, tủ cũng trống phân nửa.
Cô thấy trên một bàn có hộp danh thiếp của anh ta, đoán chắc là chỗ của anh ta.
Trên bàn có hai thùng giấy, một lớn một nhỏ, đều chất đầy đồ. Trình Nhất Thanh đoán chắc họ đang dọn văn phòng. Cô đặt xô bánh gà con xuống, xé tờ giấy ghi chú trên bàn, viết: “Cảm ơn đã giúp đỡ. Một chút lòng thành từ Trình Ký.”
Lúc quay ra, cô vô tình liếc thấy trong thùng giấy lớn có đặt một tấm ảnh chụp chung ở trên cùng. Ảnh đội bóng rổ, gần như toàn người da trắng, chỉ có hai gương mặt châu Á.
Cô không kìm được nhìn kỹ hơn, nhận ra một người là luật sư Đào, còn người đứng bên cạnh, khuôn mặt nhỏ, không cười, trông rất giống Trình Quý Trạch.
Trình Nhất Thanh hơi bất ngờ. Cái bất ngờ này giống như một tấm gương tròn bị vỡ ra thành từng mảnh, mỗi mảnh đều phản chiếu một suy đoán nhỏ. Cô như lau sáng lại mặt gương trong lòng mình, nhìn kỹ lại người đàn ông kia trong ảnh.
Chính là anh, không sai.
Chị Tiếu không hiểu, sao Trình Nhất Thanh sau khi đi giao bánh về, cả người lại trầm hẳn xuống. Chị đoán, chắc là luật sư Đào có bạn gái, bị cô bắt gặp rồi chăng? Nhất định là vậy. Nghĩ vậy, chị tự nhủ sau này đừng nhắc tới người đó trước mặt cô nữa.
Trình Nhất Thanh về tới nhà, liền chui vào phòng tra lại tài liệu về vụ tranh chấp giữa Trình Ký Quảng Đông – Hồng Kông năm xưa. Mãi tới khi dưới lầu vang lên tiếng kéo cửa sắt, cô ngẩng đầu lên mới phát hiện trời ngoài cửa sổ đã tối sầm.
Cái việc kéo cửa sắt này, mấy chục năm nay đều là chú Đức làm. Trước kia lúc Trình Nhất Minh còn ở đây, mấy năm đó là cậu lo. Bây giờ cái cửa này lại về tay ông. Nhưng mấy hôm nay ông bị thấp khớp hành, tay chân không linh hoạt, Trình Nhất Thanh vội vàng chạy xuống phụ.
Ngay lúc sắp kéo cửa xuống, phía sau bỗng có người quen hỏi: “Ủa, đóng cửa rồi hả?”
Chú Đức quay lại, nhận ra là bác Trương hàng xóm cũ. Trước đây ông gần như ngày nào cũng tới Trình Ký mua bánh bà xã, nhưng năm ngoái dọn qua Đồng Đức Vi, nên ít ghé hơn.
Bác Trương nói: “Trời ơi, mai con trai tôi đi công tác, lên Bắc Kinh lâu lắm. Mấy thứ khác không mang theo được, tôi muốn mua ít bánh Trình Ký cho nó mang theo ăn dần.”
Nghe vậy, chú Đức lập tức bảo Trình Nhất Thanh mở cửa lại.
Cô đứng nhìn bác Trương chọn bánh trong cửa hàng, gần như mỗi loại đều gói hết. chú Đức nói: “Mua nhiều vậy ăn không hết đâu.” bác Trương cười: “Nó mang không hết thì người nhà tôi ăn.”
Bánh bà xã, bánh hồ đào, bánh đậu phộng… được xếp ngay ngắn vào hộp giấy. chú Đức tìm cái túi lớn, lót từng lớp báo bên trong, đưa cho bác Trương, còn giảm cho ông tám phần trăm. Hai người lại đứng nói chuyện nhà chuyện cửa một hồi rồi mới cười cười chia tay.
Trong lúc chú Đức tiếp bác Trương, Trình Nhất Thanh lặng lẽ dùng khăn lau mặt kính tủ bánh. Sau khi bác Trương đi, cô nói: “Người ta đi xa tới đây, chắc chắn không để ý giá đâu, sao ba phải giảm giá?”
“Cho vui thôi mà.”
“Tiết kiệm được tiền thì người ta vui, còn ba thì làm cả ngày cực khổ, vốn lời chẳng bao nhiêu, lại còn tự giảm giá cho người ta.” Trình Nhất Thanh buông cái khăn xuống.
“Ba đúng là không biết làm ăn nên mới thất bại vậy đó.” Chú Đức dựa vào quầy, một tay chống hông, ánh mắt nhìn về cuối con đường nơi bóng bác Trương vừa khuất, “Nhưng ba chỉ biết một thứ gì đó thì không gì là làm không được. Người thích càng nhiều thì càng thành công.”
Trình Nhất Thanh cũng nhìn theo hướng đó. Con đường kéo dài vào bóng tối, nhưng phía trên bóng tối ấy là bầu trời đêm, lấp lánh vài vì sao.
Mấy cửa hàng xung quanh cũng đóng cửa, từng ngọn đèn tắt dần. Sao trên trời càng sáng hơn.
Trình Nhất Thanh bỗng hỏi: “Ba, ba tin con có thể làm cho Trình Ký tốt lên không?”
“Tin chứ!”
Giọng thím Đức vang lên từ phía sau. Bà vẫn còn đeo tạp dề, tay phải cầm muỗng canh, bước ra gọi hai cha con vào ăn cơm. Tay trái bà khoác lên vai Trình Nhất Thanh: “Ở ngoài làm này làm kia, không bằng về lo cho đàng hoàng Trình Ký. Mẹ cũng không rành làm ăn, nhưng cũng giống như phụ nữ mua đồ vậy thôi, bên nhà họ Trình Hồng Kông cũng muốn, chứng tỏ Trình Ký mình có giá trị. Người ta đâu có làm chuyện lỗ vốn.”
Bà lại hạ giọng nói bên tai cô: “Muốn công thức thì cứ đường đường chính chính mà xem, đâu cần lén lút.”
Hóa ra thím Đức sớm đã nhìn ra hết, chỉ là không nói thôi.
Trình Nhất Thanh từng nghĩ ba mẹ mình lạc hậu với thời đại. Nhưng câu “người ta muốn, tức là mình có giá trị” của thím Đức lại khiến cô bừng tỉnh.
Cô lắc đầu, cười nhẹ.
Thím Đức hỏi: “Cười gì đó?”
Trình Nhất Thanh đáp: “Con cười mình ngây thơ quá.”