Hướng Quế Liên chưa bao giờ nghĩ tới, chẳng qua bà ta mới đi có ba năm, khi trở về, nhà bà ta đã thay đổi lớn như vậy. Bà ta từ bỏ mọi thứ, một mình gánh tất cả tội danh, chủ động đoạn tuyệt quan hệ với con cái, vốn dĩ vì các con mình có thể có cuộc sống tốt hơn. Nhưng ai ngờ, ngoài gia đình Chu Ái Quốc còn xem như tạm được ra, cuộc sống của Chu Ái Đảng và Chu Ái Quân đều hỗn loạn như nồi cám lợn.
Năm đó, trong nhà không còn lương thực, Chu Ái Quốc và Chu Ái Quân, một người được anh trai vợ tiếp tế, một người có tiền mua, tốt xấu gì vẫn chống chịu được, Chỉ có Chu Ái Đảng là khổ nhất, anh ta không có gì cả, tất cả tài sải có trong tay chỉ là hơn ba mươi đồng, dùng đông một chút dùng tây một chút, đã không còn thừa bao nhiêu. Sau đó thật sự không còn cách nào khác, anh ta đành phải vay tiền đến chợ đen kiếm chút lương thực mang về mới miễn cưỡng giữ được cả nhà không c.h.ế.t đói.
Các hộ gia đình khác trong thôn Thượng Thủy đều dựa vào hợp tác với xưởng thực phẩm kiếm được đầy bồn đầy chén, chỉ duy nhất nhà họ Chu là bị đại đội đá ra khỏi phạm vi hợp tác. Chỉ dựa vào chút công điểm hai vợ chồng Chu Ái Đảng kiếm được, ngoài chi tiêu trong nhà ra, tất cả đều dùng để trả nợ. Cuộc sống của hai nhân vật Chu Quang Tông và Chu Diệu Tổ, trước đây được Hướng Quế Liên cưng chiều như bảo bối lập tức xuống dốc không phanh.
Ban đầu bọn họ từng khóc lóc từng làm ầm ĩ, không phải vợ chồng Chu Ái Đảng không thương con nhưng năng lực có hạn. Hai ba lần đầu còn có thể kiên nhẫn dỗ dành, dù mình chịu khổ cũng nghĩ cách thỏa mãn con trai, sau đó mỗi ngày đều vì kế sinh nhai mệt đến mức nửa sống nửa chết, sao còn kiên nhẫn dỗ dành nữa? Ồn ào thì ăn gậy.
Đánh một trận chưa nhớ, thì hai trận. Hai trận vẫn chưa nhó thì ba trận.
Lâu dần, bị đánh nhiều, tính ngang bướng trên người Chu Quang Tông và Chu Diệu Tổ bị đánh sạch, nụ cười trên mặt càng ngày càng ít, hai đứa trẻ mới mười mấy tuổi đầu mà lúc nào cũng mang tới cho người ta cảm giác tử khí trầm trầm.
Còn về Chu Ái Quân. Trước đây Hướng Quế Liên cố tình không khai ra, bảo vệ anh ta, chính vì không muốn anh ta bị liên lụy, để anh ta bám vào nhà họ Phương, con đường tương lai sẽ bằng phẳng. Kết quả thì sao?
Nhà họ Phương sụp đổ, cha mẹ Phương bị bỏ tù, còn bị phán lâu hơn bà ta. Đứa bé trong bụng Phương Giai Giai cũng bị sảy mất! Bị sảy mất rồi! Chính là cháu vàng cháu bạc của bà ta đó!
Chu Ái Quân mất việc làm, mộng tưởng trở thành người thành phố của anh ta tan biến, chỉ có thể xám xịt quay trở về thôn Thượng Thủy, làm nông dân giông tổ tông nhà họ Chu bao đời nay.
Hướng Quế Liên hít sâu một hơi, cả người lung lay sắp đổ!
Nếu kết quả thế này… Nếu kết quả thế này, vậy thì hy sinh trước đây của bà ta, ba năm lao ngục của bà ta còn có nghĩa lý gì?
Nhưng mà, điều khiến bà ta không nghĩ tới chính là, trong nhà họ Chu đã không còn phòng của bà ta nữa. Chu Ái Quốc nói, nhà bọn họ chỉ chiếm hai căn phòng, rất chật chội, anh ta còn có thêm đứa con trai, thật sự không còn chỗ nào có thể nhét thêm người nữa. Chu Ái Đảng nói thẳng, bọn họ đã đoạn tuyệt quan hệ rồi, anh ta không cần chịu trách nhiệm nuôi dưỡng chăm sóc Hướng Quế Liên. Cho dù chưa đoạn tuyệt, cũng không phải trách nhiệm của anh ta, trước đây khi phân gia đã nói rõ, vấn đề nuôi dưỡng bà ta lúc về già là chuyện của Chu Ái Quân.
Chu Ái Quân thật ra vẫn mời bà ta vào nhà, rót nước cho bà ta uống, nhưng trên mặt lại đầy vẻ u sầu.
“Mẹ, nếu mẹ bằng lòng, thì ở lại chỗ này với con đi. Chỉ là con không tranh được với hai anh, chỉ có một gian như vậy, cũng chỉ lớn chừng này, muốn dùng ván gỗ hoặc tấm mành ngăn cách cũng không được. Nếu không thì mẹ ngủ trên giường, con ngủ dưới đất.”
Còn về Phương Giai Giai? Ai con mẹ nó thèm quan tâm tới cô ta! Chu Ái Quân căn bản chưa từng suy xét tới đối phương.
“Chỉ là……” Chu Ái Quân liếc mắt nhìn Hướng Quế Liên: “Con vừa tham gia thi đại học, cảm giác thi cũng không tệ lắm. Chưa nói trước sẽ đỗ được vào trường chính quy, nhưng khả năng có thể đỗ được vào trường trung cấp. Nhưng mẹ có tiền án trong người, tuy rằng trước đây đã đoạn tuyệt quan hệ, nhưng nếu để người ta biết mẹ con mình vẫn ở chung một chỗ, đoạn tuyệt quan hệ kia coi như vô dụng. Khi xem xét thí sinh trúng tuyển, khả năng con sẽ bị gạch tên. Có điều cũng không sao cả, không vào đại học cũng không sao, bởi vì mẹ là mẹ của con.”
Cả người Hướng Quế Liên cứng lại: “Sao có thể như vậy được!”
Đại học đó! Bà ta nghe người ta nói, thi đỗ đại học, sau khi tốt nghiệp sẽ được nhà nước phân phối việc làm. Sinh viên đều trở thành cán bộ nhà nước. Dù kém cỏi nhất, cũng có thể trở thành công nhân.
Chu Ái Quân biết lời này của mình không thuyết phục lắm, sau khi khôi phục thi đại học, chính phủ còn cố ý tuyên truyền, không được kỳ thị thành phần. Nhưng anh ta nghĩ, có lẽ mẹ mình vẫn chưa biết.
Chu Ái Quân thở dài: “Mẹ! Mẹ đi theo con sợ là phải chịu khổ rồi. Con đã thất nghiệp, công việc đồng áng cũng không làm tốt lắm, công điểm thật sự ít đến mức đáng thương, mỗi lần được chia lương thực đều kém xa người khác. Ngày thường con chỉ có thể ăn lương thực phụ, còn phải độn thêm không ít rau dại. Mẹ đi theo con, có lẽ cũng phải ăn trấu nuốt rau theo. Do con vô dụng, con có lỗi với mẹ.”