9
Ông ta chụp vội bản photocopy tôi vừa đưa, gấp đi gấp lại mấy lần, vừa gấp vừa đảo mắt nhìn quanh, sợ người khác thấy.
Giọng cũng hạ thấp: “Bà ăn trộm sổ tiết kiệm của tôi à?”
Ông ta đúng điệu kẻ có tật; còn tôi chẳng việc gì phải sợ, giọng càng vang:
“Ăn trộm cái gì? Đồ để trong nhà tôi, tôi dọn phòng nhặt được—thì gọi là trộm kiểu gì!”
Sổ tiết kiệm, sổ phụ và thẻ ngân hàng của ông ta bình thường hoặc nhét trong gối, hoặc đặt trên nóc dàn lạnh điều hòa.
Mà vỏ gối thì phải thay, dàn lạnh đến mùa đông là tôi lau chùi, rồi bọc lại.
Ông ta chẳng thèm quan tâm nhà cửa sạch sẽ—cứ như gối tự giặt, điều hòa tự bọc vậy.
Tôi biết hết, chỉ là không lật tung lên thôi; còn muốn lấy thì dễ như trở bàn tay.
“Tờ sổ tiết kiệm mười ba vạn ghi tên Tô Tú Thanh lại để chung với sổ tiền của ông—thế là thế nào?
Là ông chuyển dịch tài sản trong thời kỳ hôn nhân, lấy tên cô ta để gửi, hay là cô ta không tin chồng mình mà lại tin ông hơn, đến nỗi giao cả sổ tiết kiệm cho ông giữ?”
Tôi lạnh lùng nhìn thẳng: “Nói đi chứ!”
Ông ta chột dạ, kéo tôi về nhà.
Tôi hất tay ra, quay vào đám đông ăn dưa: “Sổ tiết kiệm ghi tên ‘cô ba’, còn ly hôn thì nhất quyết không chia cho tôi một nửa. Loại đàn ông như vậy còn đòi tôi ở nhà làm ôsin, ‘ly hôn không ra khỏi nhà’—mọi người thử phân xử xem!”
Người vây xem càng lúc càng đông. Tô Tú Thanh vừa xua đuổi đám đông, vừa quát tôi:
“Cô chỉ là bà nội trợ quanh quẩn việc nhà, chẳng hiểu gì, suốt ngày mơ mộng trai gái. Tôi với lão Giang chỉ là bạn câu cá, tri kỷ tâm hồn—trong sạch, không để cô bôi nhọ!”
“Bạn câu cá, tri kỷ tâm hồn?”—tôi cười lạnh—“Phải là ‘bạn giường’, tri kỷ khoảng cách bằng không thì có!”
Giang Thành thò đầu ra từ trong đám người, trước tiên còn mừng rỡ kêu “dì Thanh”, rồi quay lại nhìn tôi, mặt sa sầm:
“Mẹ lại ầm ĩ cái gì nữa? Băng-rôn, bảng đứng cũng bày ra rồi—nhà sắp mốc meo hết cả. Mẹ mau về dọn dẹp đi.”
Nó mặc chiếc áo thun mỏng dính—thứ mua từ mấy năm trước.
Đồ mặc xong không giặt, bây giờ lại lôi áo cũ mấy năm ra khoác.
Vợ nó hễ không chịu nổi cảnh trong nhà là xin đi công tác xa—một dự án có thể kéo dài hai, ba tháng không về.
Không còn “mẹ cũ”, lại chẳng có “vợ mới”, nó sắp phải so tuổi đời với ông già rồi.
Trong đám đông có một lão ông bước ra, hắng giọng:
“Chị Tiết ơi, chị cũng đâu có bằng chứng thực sự chứng minh lão Giang ngoại tình. Đừng chấp nhặt nữa, mau về lo cho nhà đi. Cùng lắm để lão Giang xin lỗi chị một câu, thế là xong.”
Tôi đảo mắt: “Đồ ‘đổ hồ’ dàn hòa, không biết xấu hổ!”
Ông ta mặt đỏ gay, lắp bắp chẳng nói nên lời.
Đang giằng co thì có người đứng bên hỏi: “Ai là Giang Tổ Lâm? Chúng tôi cần làm việc với ông.”
10
Năm năm trước, lúc đơn vị tổ chức bầu Tổng giám đốc, có một ứng viên đã hối lộ cho ông ta mười ba vạn, mua lá phiếu của ông trong cuộc họp bầu chọn sau đó.
Năm ấy, ông ta thuộc nhóm kỹ thuật thâm niên nhất, được chọn làm đại diện ban giám sát người lao động—có quyền bỏ phiếu; bằng không, chẳng ai tìm đến ông ta.
Vị tổng giám đốc kia hiện đang bị điều tra xử lý; sau khi tôi nộp đơn tố cáo, tổ kỷ luật lập tức tìm đến Giang Tổ Lâm.
Nghe nói tổ kỷ luật ngày nào cũng gọi ông ta lên hỏi chuyện.
Số tiền ấy chuyển cho Tô Tú Thanh, cô ta cũng bị hỏi, nhưng vì không phải người của đơn vị nên đành xoáy vào Giang Tổ Lâm để tìm đột phá.
Có khi ông ta đang dạo bộ, người của kỷ luật đột nhiên tới đưa đi.
Có khi đang ăn cơm, họ lặng lẽ ngồi nhìn, đợi ăn xong mới hỏi.
Ông ta bị dày vò đến căng như dây đàn—chỉ cần ai vỗ vai phía sau là miệng bật ngay:
“Tôi không nhận hối lộ!”
Hôm tôi gặp ông ta trên đường, vốn định hỏi xem tổ kỷ luật điều tra đến đâu, chỉ khẽ vỗ sau lưng—ông ta lập tức thần hồn nát thần tính:
“Tôi không nhận hối lộ, đừng hỏi nữa!
Cả đời tôi trong sạch!”
Nhìn rõ là tôi, vẻ hoảng sợ bỗng hoá dữ tợn.
Ông ta xông tới bóp cổ tôi, lảm nhảm toàn những lời điên dại nghe chẳng hiểu.
Thể diện mà ông ta nâng niu cả đời bị tôi giẫm nát; thêm nỗi chột dạ vì bị điều tra, ngày ngày căng mình đề phòng.
Tâm lý yếu, tuổi lại cao, trí nhớ vốn đã kém, cả người càng lúc càng ngớ ngẩn.
“Tôi chỉ muốn một người vợ hiền lành chăm chỉ như bà, và một tri kỷ trí thức, rộng rãi như Tú Thanh. Tôi đã nửa chân xuống mồ, chỉ có ước nguyện nhỏ nhoi thế thôi, sao bà cũng không chịu cho tôi chứ!
Danh tiếng và thể diện tôi giữ nửa đời, đều bị bà phá hỏng!”
Tôi nghiến mạnh vào hổ khẩu tay ông ta, ông đau liền buông.
Tôi nhổ một bãi:
“Mắt nhỏ, mũi nhỏ, lòng dạ nhỏ—thứ gì nhìn cũng nhỏ; chỉ có cái bụng là phình to, to đến mức mơ ôm trọn ‘tề nhân chi phúc’.”
Ông ta bỗng ngồi thụp xuống đất ôm đầu khóc:
“Tôi đáng lẽ phải nghe mẹ tôi. Lúc bà sinh con gái thì nên đổi bà đi rồi.
Nhà tôi ba đời, con đầu lòng đều là con trai—đến bà lại sinh con gái, phá hỏng phong thuỷ nhà tôi.
Thầy tướng nói tôi tướng đại phú đại quý—tất cả bị con đàn bà độc miệng khắc chồng khắc con như bà khắc sạch, tôi xui tám đời mới cưới bà!”
Mười phút hư vinh thổi phồng, mười tháng mang nặng coi nhẹ như kiến.
Con gái tôi, tôi giành giật mạng sống mà sinh ra, còn chưa kịp nhìn một cái đã bị bà đỡ bế đi, chỉ để lại câu: vừa sinh đã không còn thở.
Đến giờ, ngay cả khi chính ông ta tham lam làm bậy, cũng phải tìm người gánh tội thay.
Bảo sao người ta nói đàn ông đến chết vẫn là thiếu niên—chỉ có sai lầm của tuổi trẻ mới dễ được tha thứ; trong lòng ông ta, lúc nào cũng có kẻ để đội nồi, lỗi ông ta gây ra, lúc nào cũng có cớ để được bỏ qua.
Ông ta đột nhiên ngẩng lên, mắt đỏ ngầu, lao tới đè tôi xuống đất.
Người đi đường hoảng hốt chạy tới lôi ra, đồng thời gọi cảnh sát.
11
Tôi vẫn chưa ly hôn được—ông ta bị chẩn đoán rối loạn tâm thần, toà không xử cho ly.
Giang Thành gọi tới, bắt tôi về chăm lão già:
“Mẹ, mẹ tự dưng đi tố cáo làm gì, giờ ba rối loạn tinh thần. Con còn phải đi làm, chăm con nhỏ, giờ lại chăm cả lão già—chuyện này do mẹ châm ngòi thì mẹ dọn dẹp đi, mau về chăm ông ấy!”
“Sổ tiết kiệm ghi tên Tô Tú Thanh, chuyện đó con không trách ông ta sao?”
Nó khựng một nhịp: “Mẹ, mặc kệ viết tên ai, mình xin ba mật khẩu rút ra là xong. Tự nhiên mẹ tố lên đơn vị, tiền bị đóng băng hết—để trả tiền nhà cho con thì tốt biết mấy!”
Cha đẻ phát điên, nó nghĩ đầu tiên vẫn là khoản vay mua nhà của nó.
Nó đâu chỉ vô cảm với tôi—mà là bắn tỉa vô cảm với tất cả.
“Ông ta còn những khoản khác, đừng tìm tôi.”
“Mẹ ơi, ông ấy tiêu gần hết rồi. Vài tờ sổ một hai vạn không đủ cho mấy năm sinh hoạt tới đâu.”
Tôi lười nghe thêm, cúp máy.
Tôi tuyệt đối không quay lại trông Giang Tổ Lâm; sau đó cũng hiếm khi nghe thêm tin gì về ông ta.
Tôi cũng là bảo vật trong nhà. Trước lúc đi, mẹ tôi chỉ dặn một điều: đừng nói với ai về phần tiền bà để lại cho tôi.
Thiên hạ nghĩ con gái đi lấy chồng thì không xứng phần gia sản—nhưng mẹ vẫn để.
Ít ra tôi có thể đảm bảo cuộc sống sắp tới, và còn có thể… đi tìm.
Lúc in sao kê tài khoản của Giang Tổ Lâm, tôi phát hiện mấy năm nay ông ta đều nhận chuyển khoản từ một người tên “Vệ Cẩn Du”—số tiền không lớn, mỗi năm khoảng hai, ba vạn.
Không hiểu vì sao, cái tên ấy khiến trái tim đang chìm trong dòng sông băng của tôi bỗng nhen lên một ngọn lửa hy vọng.
Tôi dò hỏi khắp nơi, nghe người ta bảo có thể thử tìm bằng các nền tảng tra cứu doanh nghiệp, tôi làm theo.
Mới biết cô ấy ở thành phố bên, cùng chồng khởi nghiệp mở một doanh nghiệp nhỏ.
Tôi đứng xa nhìn: cô 37 tuổi, con gái mới 2 tuổi; chồng không cao ráo bảnh bao, nhưng nho nhã; đi đâu cũng đi cùng nhau, ba người gương mặt đều rạng rỡ hạnh phúc.
Tôi xin làm tạp vụ ở công ty cô ấy—không ngờ trúng tuyển thật.
Cô bảo thấy tôi quen quen.
Thân hơn rồi, cô kể về gia đình gốc của mình:
Thì ra cô bị cha mẹ ruột bán đi; nhà mua nuôi một thời gian lại muốn con trai, bèn ném cô giữa trời tuyết. May đúng dịp cha mẹ nuôi về quê ăn Tết, bế cô về nuôi, cho cô điều kiện và giáo dục tốt nhất.
Vài năm trước tình cờ gặp cha ruột, ông ta nói mẹ cô sợ sinh con gái không có địa vị bên nhà chồng nên mới bỏ cô.
“Tôi khi ấy cũng từng nghi ngờ, nhưng thấy ông ta khóc lóc thảm thiết liền chọn tin. Mỗi dịp lễ Tết tôi còn chuyển tiền biếu, gọi là chút lòng.”
“Đến khi con gái tôi chào đời, tôi thế nào cũng không thể tin lời ông ta nữa. Con bé như thiên sứ cứu rỗi tôi—mười tháng mang nặng, đã định sẵn tôi sẽ yêu nó vô điều kiện. Làm sao có chuyện muốn vứt bỏ nó chứ.”
Tôi nghe mà nghẹn, không nói nổi một câu—chỉ có nước mắt rơi không ngừng.
Ở nhà họ Giang, cô có thể chỉ là “Chiêu Đệ”, “Lai Đệ”; nhưng trong nhà cha mẹ nuôi, cô là Cẩn Du—“ngọc cẩn ngọc du”, được nâng niu như báu vật.
Chợt tôi lại nhớ tiếng con trai từng gắt gỏng hôm đó: “Mẹ lớn tuổi rồi mà không biết kiềm bớt tính khí… một đĩa đồ ăn đắt lắm đó!”
12
Đến khi Hứa Nghệ Nùng gọi cho tôi, tôi mới biết chuyện.
Bản tin sáng của đài tỉnh cũng phát—nói chăn điện quá nhiệt gây hỏa hoạn, cả nhà từ ông nội đến cháu đều bị thiêu cháy không còn nhận ra.
Đúng lúc nửa đêm, phát hiện lửa quá muộn, ngọn lửa còn bốc lên tận tầng trên.
May mà nhà trên nghỉ Tết về quê sớm, chứ không biết còn bao nhiêu người bị thương.
Trong điện thoại, Hứa Nghệ Nùng khóc không thành tiếng—dẫu sao đó cũng là chồng gối ấp tay kề và con ruột của cô ấy.
Cô ấy đang đi công tác tỉnh ngoài chưa về nhà, nên thoát nạn.
“Ba con đến mùa đông là quen dùng chăn điện. Con đã dặn Giang Thành mấy lần: phải cài hẹn giờ, đừng để nhiệt độ quá cao—rất nguy hiểm. Nhưng anh ấy, hứa thì hứa, rồi lại quên, hễ chơi game là quên hết mọi thứ.
Mẹ ơi, con cũng không muốn thế, nhưng con phải đi công tác kiểm định thường niên, con không thể bỏ công việc của mình được!”
Tôi an ủi cô ấy: “Mẹ biết. Con còn trẻ, lại có sự nghiệp, rồi sẽ có cuộc đời tốt hơn. Họ chỉ là khách qua đường trong đời con—mẹ cũng vậy.”
Tôi không biết mình học được sự lạnh nhạt này từ ai.
Buồn không? Chắc chắn là có. Nhưng cũng không đến mức quá buồn—vì lòng tôi đã bị họ làm cho nát từ lâu.
Chăn điện thật ra đã hỏng từ trước. Lúc đó tôi còn bảo Giang Tổ Lâm tự đi mua cái mới.
Ông ta nói sắp sang xuân rồi, khỏi mua, để sang đông năm sau.
Ai ngờ đông năm sau thì ông ta phát điên, con trai ông cũng chẳng thèm kiểm tra đã đem ra dùng—thế là cháy nhà.
Mấy hôm trước Giang Thành còn gọi hỏi tôi có về nhà ăn Tết không, “cả nhà sum vầy”.
Tôi dứt khoát từ chối, nhắn lại: “Các người vui vẻ ăn Tết là được, đừng nhìn thấy tôi—kẻ ‘xui xẻo’ này.”
Nó bảo: “Chỉ là bữa cơm thôi mà, gặp nhau đâu có lâu, không sao đâu.”
Cái EQ ấy, làm ở công sở mà chưa bị người ta đập cho một trận, cũng gọi là mạng lớn.
“Nếu không thì con thuê cho mẹ một phòng trong nhà tập thể nhé. Trong khu có nhiều lắm. Mẹ có thể đón Tiểu Bảo về, trông cả ba con, rồi dọn dẹp nhà cửa—việc cũng không nhiều. Ở với con trai, con trai nuôi mẹ hưởng phúc.”
“Tạch!”—tôi cúp máy.
Tôi làm vệ sinh ở đây, nhà vệ sinh hết giấy, tôi lấy giấy để vào—mấy cô gái trẻ đều quay lại nói: “Cảm ơn ạ, vất vả cho dì rồi.”
Quan trọng là… có lương.
Đời người một kiếp, vui là chính.
Hai chân tôi cũng chẳng còn xa miệng huyệt nữa rồi—điều gì không vui thì đừng để vào lòng. Hôm nay có rượu, hôm nay say.
-Hết-