Trên đời này làm gì có bữa trưa nào miễn phí, dẫu cho không có một cái giá cụ thể được niêm yết rõ ràng thì ở một góc khuất nào đó mà bạn không nhìn thấy, nó cũng sẽ tước đoạt đi một thứ gì đó quý giá mà bạn đang sở hữu. Đạo lý này, Lý Thù Cần tự khắc hiểu rõ, thế nhưng trước cái nghèo bủa vây, hắn chấp nhận bán rẻ chính bản thân mình.
Kẻ kia ghé tai bảo với Lý Thù Cần rằng, hiện tại cách kiếm tiền nhanh chóng và nhàn nhã nhất chính là bán máu, bất kể là trên tỉnh hay dưới huyện, thậm chí là ở các vùng quê đều có các trạm thu mua máu tư nhân, chỉ cần để người ta rút đi một chút máu là có thể đổi lấy một khoản tiền kha khá, đây là một thương vụ vô cùng hời.
“Ngày trước người ta cứ bảo tiền mồ hôi nước mắt, tiền xương máu, ai ai cũng chỉ biết bán sức lao động chân tay để đổi lấy miếng ăn, không ngờ cái thế giới này giờ đã băng hoại đến mức phải mang cả dòng máu trong người ra đổi lấy tiền tiêu rồi.” Lý Thù Cần thừa hiểu đây chẳng phải chuyện gì tốt đẹp, song hắn cũng không ngờ sự thể lại đến nông nỗi này, chốn thành thị sao lại khác xa so với những gì hắn hằng mường tượng đến thế, hắn cứ ngỡ con người nơi đây ai ai cũng sẽ giống như thầy giáo Bạch, đều là bậc tri thức hiểu lễ nghĩa và giàu lòng nhân ái, nào có ngờ lại có những kẻ nhẫn tâm ăn cả bánh mì chấm máu người như vậy.
“Này người anh em, chuyện này hoàn toàn là trên tinh thần thuận mua vừa bán, cậu nếu không túng tiền tiêu thì tôi cũng chẳng rảnh hơi đâu mà tự mò đến tìm, thế tóm lại là cậu có cần tiền hay không?” Kẻ kia bên hông đeo một chiếc túi nhỏ căng phồng, trông có vẻ như chứa đầy tiền mặt bên trong.
Lý Thù Cần dán chặt mắt vào chiếc túi bên hông gã ta, từng xấp tiền giấy cứ thế bay lượn trong tâm trí hắn, nhưng hắn dẫu có gan trời cũng chẳng thể đi cướp giật tiền của người ta. Kẻ này xem ra là loại người thiếu kiên nhẫn, thấy Lý Thù Cần cứ ngập ngừng mãi không chịu gật đầu liền dứt khoát quay lưng bỏ đi. Lý Thù Cần đâu biết rằng đây chính là một đòn tâm lý của gã ta — trò lạt mềm buộc chặt.
Một túi máu gã ta thu mua từ người khác với giá 70 động, rồi sang tay bán lại cho đầu nậu được 95 đồng, vặn vẹo một cái là gã ta đã đút túi gọn gàng 25 đồng tiền chênh lệch. Thông thường một người mỗi lần sẽ bán hai túi, gã ta nghiễm nhiên kiếm chác được 50 đồng. Nếu người đàn ông trước mặt này đồng ý bán máu, gã ta lại có thể nhẹ nhàng kiếm được một khoản hời rồi. Vào cái thời đại mà đơn vị tiền tệ nhỏ nhất của đồng nhân dân tệ tính bằng xu này, 25 đồng nếu chắt bóp chi tiêu hoàn toàn đủ cho gã ta sống thảnh thơi suốt cả tháng trời, bởi vậy gã ta đời nào dễ dàng từ bỏ bất kỳ một “con mồi” nào có tiềm năng bán máu cho mình.
Không có tiền thì hắn chẳng thể mua nổi sức khỏe cho Gia Hòa, thế nhưng cái việc bán máu này càng ngẫm lại càng khiến hắn thấy bất an, ở làng Lâm gia từ trước đến nay chưa từng nghe thấy chuyện động trời này bao giờ, máu huyết của mỗi người đàn ông là thứ vô cùng quý giá không được phép hoang phí, vậy mà hiện tại có một cơ hội kiếm tiền bày ra trước mắt, hắn không cách nào cự tuyệt nổi.
“Tôi bán, nhưng cái giá hời mà anh nói cụ thể là bao nhiêu tiền?” Lý Thù Cần khẽ vuốt dọc cánh tay mình, lúc thốt ra câu nói này hắn dường như đã cảm nhận được dòng máu nóng đang chảy ngược khỏi cơ thể để chui vào một ống dẫn khác, máu huyết của hắn sẽ bị rút cạn, hắn sẽ không còn sức lực để làm những công việc nặng nhọc nữa.
Kẻ kia thấy hắn đã lung lay liền lập tức đổi sắc mặt, nở nụ cười từ bên hông rút ra một chiếc túi chuyên dụng đưa cho Lý Thù Cần xem: “Máu rút không bao nhiêu đâu, chỉ vỏn vẹn một túi thế này thôi, một lần có thể rút tối đa hai túi, một túi giá 65 đồng. Nếu cậu đồng ý, tôi dẫn cậu đến điểm rút máu của tôi.”
“65 đồng? Là 65 đồng tiền giấy đấy à?” Lý Thù Cần xót xa cho giọt máu của mình, dù 65 đồng đối với hắn là một số tiền lớn, nhưng đây là dòng máu trân quý của hắn cơ mà. Ban nãy ở tiệm cầm đồ hắn đã không biết đường mặc cả, giờ đến lượt bán máu, hắn dĩ nhiên phải biết đường đòi quyền lợi: “Ít quá, số tiền bèo bọt thế này ai thèm bán, tăng thêm chút đi.”
Kẻ kia thấy Lý Thù Cần đòi tăng giá, tưởng đâu gặp phải người sành sỏi trong nghề, liền dứt khoát lật bài ngửa, đưa ra mức giá trần mà gã ta thường dùng để thu mua máu: “Thế thì 70 đồng, không thể cao hơn được nữa đâu đấy.”
Lý Thù Cần ban đầu cứ ngỡ gã ta cùng lắm cũng chỉ tăng thêm cho mình một hai đồng là cùng, không ngờ gã ta lại hào phóng tăng một mạch lên 5 đồng, thế là hắn lập tức gật đầu đồng ý đi theo gã ta đến điểm rút máu.
Trên quãng đường di chuyển, kẻ kia tự giới thiệu về bản thân, gã ta tự xưng mình là lão luyện có thâm niên và uy tín đầy mình trên con phố này, đám người trong giới gặp gã ta đều phải kính cẩn gọi một tiếng anh Uy, Lý Thù Cần nhìn anh Uy miệng ngậm điếu thuốc lá, gương mặt vênh váo đắc ý kia, ngoài miệng thì vâng vâng dạ dạ phụ họa theo, song trong lòng lại tràn ngập sự khinh bỉ. Cái gã hút máu người này thì khác gì đám địa chủ cường hào ngày trước cơ chứ, thậm chí còn độc ác gấp trăm lần đám địa chủ ấy, vậy mà hiện tại dẫu có căm ghét gã ta đến tận xương tủy, hắn vẫn phải bấm bụng cậy nhờ gã ta thì mới có tiền.
Khi anh Uy bảo sắp đến điểm rút máu, tâm trạng Lý Thù Cần lại càng thêm phần căng thẳng, hắn vò nát gấu áo, ngập ngừng hỏi anh Uy: “Anh Uy này, rút máu xong rồi thì mình còn sức lực để làm việc nặng nữa không thế?”
“Dĩ nhiên là còn rồi, có tí xíu máu chứ mấy, chẳng ảnh hưởng gì đến hòa bình thế giới đâu, sau này cơ thể lại tự sản sinh ra lượng máu mới thôi, vả lại trên mặt báo người ta chẳng đăng rành rành ra đấy thôi, thi thoảng rút bớt chút máu ngược lại còn có lợi cho sức khỏe nữa kìa.” Nói xong, anh Uy còn thọc tay vào túi hông, lôi ra một mảnh báo cũ nát bươm mà gã ta bảo có đăng tin rút máu tốt cho sức khỏe giơ ra lay qua lay lại trước mắt Lý Thù Cần, Lý Thù Cần còn chưa kịp căng mắt đọc rõ chữ nghĩa trên đó thì gã ta đã nhanh tay cất phắt vào túi. Mảnh báo này gã ta luôn mang theo bên người như vật bất ly thân, mục đích chính là để dụ dỗ, chèo kéo người khác bán máu cho gã ta.
“Cậu nhìn cậu xem, còn trẻ trung phơi phới thế này, cái trò này cũng chỉ như muỗi cắn thôi, chẳng hề hấn gì đâu. Tí nữa rút máu xong, tôi đích thân dẫn cậu đi ăn một bát canh tiết lợn để bồi bổ lại lượng máu đã mất, cậu thấy sao? Canh tiết lợn bổ máu lắm đấy, chỉ cần húp sùm sụp một bát canh tiết lợn là lượng máu vừa bị rút đi sẽ lập tức hồi lại đầy đủ ngay.” Trong lúc trò chuyện, anh Uy còn thân mật khoác vai Lý Thù Cần, người ngoài nhìn vào không khéo lại tưởng họ là đôi bạn tốt không bằng.
Lý Thù Cần đối với những lời đường mật của anh Uy nửa tin nửa ngờ, song tình thế bắt buộc đành phải nhắm mắt đưa chân đi theo gã ta. Trước khi mũi kim đâm vào da thịt, hắn thầm tự trấn an bản thân rằng mình còn trẻ, mất chút máu chắc cũng chẳng sao đâu.
Tiền viện phí mỗi ngày ngốn mất năm mươi tệ, Lý Thù Cần đắn đo suy nghĩ một hồi lâu, cuối cùng quyết định chỉ rút một túi duy nhất, hắn thầm tính toán cái việc bán máu này rủi ro quá lớn, bấm bụng làm một lần này cho qua chuyện thôi, ngày mai ban ngày hắn sẽ chịu khó đi tìm một công việc chính đáng mà làm, chắc chắn cũng sẽ kiếm được tiền.
Anh Uy ban đầu hí hửng tưởng vớ được mối hời rút hai túi, giờ nghe hắn bảo chỉ rút một túi thì thái độ lập tức quay ngoắt không còn vồn vã nhiệt tình như ban nãy nữa. Lý Thù Cần chăm chăm dán mắt vào chiếc túi chứa máu, dòng máu đỏ tươi đã dâng lên qua cả vạch định mức cao nhất ghi trên thành túi rồi, mà vẫn chẳng thấy anh Uy lên tiếng bảo dừng lại.
“Anh Uy, đủ rồi đấy, anh nhìn xem máu đã dâng lên đến vạch định mức này rồi kìa.” Lý Thù Cần cứ ngỡ anh Uy mải làm việc khác nên không bao quát được tình hình bên này, liền chủ động lên tiếng nhắc nhở gã ta.
Anh Uy bấy giờ mới giả vờ giả vịt lững thững bước lại gần, làm ra điệu bộ chuẩn bị rút ống truyền ra, song ánh mắt gã ta vẫn dán chặt vào túi máu, đợi cho đến khi dòng máu điền đầy ắp cái túi thì gã ta mới chậm rãi, ung dung rút chiếc kim tiêm đang cắm trên cánh tay Lý Thù Cần ra.
Lời hứa hẹn dẫn đi ăn canh tiết lợn trên đường đi ban nãy của anh Uy chính thức bay theo chiều gió, rút máu xong, anh Uy đếm đủ 70 đồng thảy cho Lý Thù Cần rồi buông một câu xanh rờn rằng giờ muộn quá rồi, các quán xá bên ngoài đóng cửa hết, dứt lời liền tống cổ Lý Thù Cần ra khỏi điểm rút máu.
Lý Thù Cần cũng chẳng để tâm đến chuyện nhỏ nhặt đó làm gì, hắn nắm chặt xấp tiền 70 đồng trong lòng bàn tay, đây là lần đầu tiên trong đời hắn phải dùng chính dòng máu nóng của mình để đổi lấy tiền bạc. May mắn thay hắn không bị hoa mắt chóng mặt, sức lực trong người xem chừng vẫn còn nguyên vẹn, khoản tiền 70 đồng này trích ra 50 đồng để đóng viện phí cho Gia Hòa thì vẫn còn dư lại được 20 đồng.
Thong dong trên phố, hắn chợt bắt gặp một quán ăn nhỏ có treo biển bán canh tiết lợn, đắn đo một lát, Lý Thù Cần quyết định móc ra một đồng rưỡi gọi một bát canh tiết lợn xem như tự bồi bổ, thưởng cho bản thân một chút sau khi vừa mất máu. Trong lúc ngồi đợi bưng canh lên, Lý Thù Cần liếc nhìn sang bàn bên cạnh thấy người ta đang ăn món thịt luộc thơm lừng, mùi hương ngào ngạt k*ch th*ch khứu giác vô cùng. Món thịt luộc có giá bốn đồng rưỡi, Lý Thù Cần hiện tại tiền thì có sẵn trong túi đấy, song đó là tiền mồ hôi xương máu để dành đóng viện phí cho Gia Hòa, hắn tuyệt đối không thể vì thỏa mãn cái miệng trong phút chốc mà vung tay quá trán như vậy được. Nói thực lòng, hắn thấy ngay cả bát canh tiết lợn một đồng rưỡi này cũng đã có phần đắt đỏ rồi, nhưng ngặt nỗi vừa mới rút máu xong, nếu không tự bổ sung chút gì vào người thì lòng hắn cứ thon thót không yên, vả lại cả ngày hôm nay hắn mới chỉ có một bữa vào bụng, giờ dạ dày đang trống rỗng kêu réo dữ dội.
Trên quãng đường cuốc bộ quay lại bệnh viện, Lý Thù Cần lại tình cờ chứng kiến cảnh người ta đang đứng trên phố chèo kéo người qua đường bán máu, vì bản thân vừa mới trải qua chuyện đó xong nên lúc này chứng kiến cảnh tượng tương tự, thần kinh hắn bỗng trở nên vô cùng nhạy cảm.
“Có 75 đồng thôi à, anh làm thế này chẳng khác nào đang bóc lột xương máu của người ta rồi. Người ta bên trạm hiến máu của Hội Chữ thập đỏ thu mua một túi tận 80 đồng, bên bệnh viện tỉnh người ta trả hẳn 85 đồng một túi kìa, tiền bên đó nhiều hơn hẳn, tôi dại gì mà không đến chỗ nhiều tiền mà nhận, lại đi bán rẻ cho anh với cái giá bèo bọt này chắc? Tôi có phải đồ ngu đâu!”
Đồ ngu, người kia nói câu đó nghe sao mà giống như đang chỉ thẳng vào mặt Lý Thù Cần vậy, hắn ban nãy vừa mới ngốc nghếch bán một túi máu với cái giá vỏn vẹn 70 đồng kìa, thấp hơn tất thảy các mức giá mà người đàn ông kia vừa liệt kê ra.
Hai người kia thương lượng giá cả không thành thế là đường ai nấy đi, Lý Thù Cần đứng trân trối tại chỗ, thốt nhiên trong lòng dâng lên một nỗi xót xa, cay đắng tột cùng. Tại sao lòng dạ người thành phố lại có thể nham hiểm, độc ác đến thế, ngay đến cả đồng tiền xương máu của người lao động nghèo mà họ cũng tìm mọi cách bòn rút, chèn ép cho bằng được. Lúc ngồi trong phòng rút máu hắn không hề thấy bản thân đáng thương, vậy mà giờ đây khi biết mình bị lừa một vố đau đớn, hắn bỗng thấy cái cõi đời này sao mà bạc bẽo, chẳng còn đáng để hắn lưu luyến chút nào nữa. Thế nhưng ngay khi tâm trí hắn vừa chạm đến lý do vì sao mình phải đi bán máu, hắn lại như được tiếp thêm sức mạnh và lòng dũng cảm để tiếp tục bước đi, ngôi nhà nhỏ của hắn vẫn còn người con gái hắn yêu thương sâu sắc và đứa bé kháu khỉnh đang mỏi mắt ngóng trông hắn trở về, dù cho có gặp phải chuyện tuyệt vọng đến nhường nào, hắn cũng bắt buộc phải cắn răng kiên cường vững bước.
Quay lại bệnh viện, Tiểu Gia Hòa vẫn chưa tỉnh, Lý Thù Cần nhân lúc đến quầy lễ tân đóng viện phí thuận tiện gặng hỏi cô y tá trực ban xem phía bệnh viện có thu mua máu hay không, giá cả thế nào, sau khi nghe câu trả lời trùng khớp hoàn toàn với những gì người đàn ông trên phố ban nãy nói, hắn liền quyết định đăng ký rút thêm một túi máu nữa, có điều lần này vì làm ở bệnh viện chính quy nên hắn phải tiến hành khám sức khỏe tổng quát trước, tốn mất năm đồng tiền phí kiểm tra, thành ra số tiền thực tế đút túi chỉ còn lại 80 đồng, chẳng qua cũng đã hời hơn so với mức giá của anh Uy kia tận 10 đồng rồi.
Hiện tại tổng số tiền mặt hắn nắm trong tay là 93 đồng rưỡi, số tiền này tính ra cũng chỉ vừa đủ cho hắn đóng viện phí thêm được vỏn vẹn một lần nữa mà thôi. Ngày mai đóng tiền mất 50 đồng, hắn sẽ chỉ còn lại 41 đồng rưỡi, dù hắn có nhịn ăn nhịn uống đi chăng nữa thì vẫn còn thiếu hụt mất 6 đồng rưỡi nữa mới gom đủ 50 đồng cho ngày kế tiếp.
Một lúc sau, Tiểu Gia Hòa tỉnh giấc, Lý Thù Cần lật đật mang bát mì sợi đã chuẩn bị từ trước ra đút cho thằng bé ăn: “Đói bụng rồi phải không, mau ăn chút mì cho ấm dạ nào.”
Vì để quá lâu nên mì sợi đã nhũn nát ra hết. Thế nhưng Gia Hòa ngoan lắm, hoặc giả là vì thằng bé đã quá đói bụng rồi nên không hề tỏ ra kén chọn, dượng đút cái gì là ngoan ngoãn ăn cái nấy.
Nhìn đứa bé hiểu chuyện đến nao lòng như vậy, trong lòng Lý Thù Cần cũng vơi bớt phần nào nỗi cay đắng, đêm hôm đó, hắn trải tấm lưng trần nằm co quắp trên nền nhà đá hoa lạnh ngắt của bệnh viện suốt cả đêm, sáng ngày hôm sau tỉnh dậy khắp mình mẩy đau nhức ê ẩm, thế nhưng hắn biết tỏ cùng ai nỗi khổ cực này đây, người duy nhất có thể vỗ về an ủi tâm hồn hắn, thì giờ này đang ở cách xa hắn cả ngàn dặm nơi quê nhà!
Mua xong bữa sáng cho Tiểu Gia Hòa rồi lại tất tả chạy đi đóng tiền viện phí, số tiền 93 đồng rưỡi đêm qua của Lý Thù Cần giờ chỉ còn vỏn vẹn 41 đồng rưỡi, hắn bắt buộc phải lao ra đường kiếm tiền ngay lập tức.
Bác sĩ tiên lượng tình trạng của Gia Hòa tối thiểu cũng phải nằm viện điều trị trong vòng một tháng trời, nhẩm tính nếu còn 30 ngày nữa thì tổng chi phí sẽ lên tới 1500 đồng, trời đất ơi, con số đó đối với hắn chẳng khác nào một con số thiên văn vậy.
Lý Thù Cần tìm được một công việc bốc vác hàng hóa, bán mạng lao động suốt cả ngày trời đến mức cái lưng đau nhức không sao thẳng lên nổi, vậy mà đến lúc thanh toán chỉ đến tay vỏn vẹn 20 đồng.
Một ngày cật lực chỉ được 20 đồng, căn bản không thể lấp nổi cái khoản viện phí 50 đồng mỗi ngày, Lý Thù Cần đánh bạo tiến lại gần ông chủ mở lời xin ứng trước hai ngày tiền công, kết quả là bị ông ta thẳng tay đuổi việc ngay tại trận. Việc còn chưa làm xong mà đã đòi hỏi tiền nong, mở miệng ra là văn vở hoàn cảnh gia đình đang có người nằm viện chờ tiền cứu mạng, thử hỏi cái đám đến đây bán sức lao động chân tay này có nhà ai là không túng thiếu tiền của hay không? Cái bài kể khổ đó là vô dụng, ông chủ cho tới bây giờ chưa từng thiếu những loại nhân công như hắn.
Lý Thù Cần lại tiếp tục lặn lội khắp nơi tìm việc làm, thế nhưng số tiền kiếm được cứ ngày một ít đi, hoàn toàn không thấm vào đâu so với tiền viện phí, lâm vào bước đường cùng không còn lựa chọn nào khác, hắn đành phải bấm bụng tìm đến con đường bán máu một lần nữa, thế nhưng sau khi rút xong một túi ở bệnh viện, lại làm tiếp túi nữa thì phía bệnh viện từ chối, bảo gì mà trong vòng một tháng chỉ có thể rút hai túi mà thôi.
Khi tiền bạc trong túi đã cạn, Lý Thù Cần hết cách đành phải lén lút tìm đến trạm hiến máu của Hội Chữ thập đỏ để bán máu, lần này hắn cắn răng rút liền một mạch hai túi máu, đổi lấy tổng cộng 160 đồng. Tính ra cho đến thời điểm hiện tại hắn đã rút tổng cộng bốn túi máu, đủ đóng viện phí thêm được năm lần nữa.
Tuy nhiên hắn cảm thấy mình không thể tiếp tục bán máu được nữa, hiện tại hắn đã có thể cảm nhận rõ ràng cơ thể mình không còn được như trước, hôm nay leo một cái cầu thang tầng bốn mà hắn đã mệt đến mức thở không ra hơi.
Sau khi hắn bỏ việc bán máu rồi đi làm công việc bốc vác tốn sức, cuối cùng hắn vì thể lực không chống đỡ nổi mà ngất xỉu.