“Cuối cùng,” tôi giơ tờ giấy lên, “là thỏa thuận nghĩa vụ phụng dưỡng. Ký thì tôi trả viện phí.”
Chú giật lấy đọc, lập tức chửi rủa:
“Đồ bất hiếu! Muốn bọn tao từ bỏ quyền nuôi bố mày hả?!”
“Đúng.” Tôi mỉm cười. “Ký hay không tùy mấy người.”
Hóa đơn ICU như mưa bay tới mỗi ngày. Đến ngày thứ ba, họ chịu thua.
Lễ ký giấy ở phòng công chứng, tôi quay video toàn bộ. cô run tay không viết nổi tên, bà nội suýt xỉu khi điểm chỉ.
“Ký rồi đó!” Chú ném bút xuống, mặt hằm hằm. “Tiền đâu?”
Tôi đưa cho họ tấm séc:
“Ba trăm triệu, không thêm một đồng.”
Ra khỏi phòng công chứng, mẹ đuổi theo. Ba năm không gặp, tóc bà đã bạc trắng hết, lưng còng như con tôm.
“Vũ Tình…” Bà dúi cho tôi một cái túi vải. “Đồ của con… mẹ vẫn luôn giữ…”
Bên trong là cuốn nhật ký hồi nhỏ, mấy giấy khen học sinh giỏi, và thẻ dự thi đại học. Các góc giấy mòn hết, như đã được lật đi lật lại rất nhiều lần.
“Mẹ dọn ra ngoài ba năm rồi,” bà cúi đầu nhìn đôi giày vải cũ sờn. “Trông kho ở xưởng dệt… đủ ăn…”
Ngực tôi bỗng nghẹn lại. Xa xa, lá cờ trước phòng công chứng phấp phới trong gió.
“Mẹ…” Tôi khó nhọc mở miệng. “Tháng sau con khai giảng… mẹ tới nhé?”
Bà ngẩng phắt đầu, nước mắt chảy dọc theo nếp nhăn.
“Tới! Mẹ nhất định tới!”
Khuôn viên Bắc Sư Đại còn đẹp hơn tôi tưởng. Đại lộ đầy cây ngô đồng, tân sinh viên kéo vali cười nói rôm rả. Tôi đứng trước tượng Mộc Đạc Kim Thanh, sờ tấm giấy báo trúng tuyển đã dán lại cẩn thận trong túi.
“Bạn ơi, cần giúp không?” Một bạn nam mặc áo tình nguyện hỏi.
“Cảm ơn nhé, mình là học viên cao học.” Tôi cười, chỉ vào bảng tên trước ngực.
Trong lễ khai giảng, thầy hướng dẫn đặc biệt giới thiệu tôi là “sinh viên đặc biệt”. Giữa tràng pháo tay, tôi nhìn thấy mẹ ngồi hàng ghế cuối, đang chùi nước mắt bằng ống tay áo, tay kia siết chặt tấm thiệp mời tôi gửi.
“…Giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là thắp lên ngọn lửa.” Bài phát biểu của tôi rất ngắn. “Ba năm trước, lửa trong tôi suýt tắt. Hôm nay, tôi chỉ muốn nói với những người từng bị hiện thực dập tắt giấc mơ—”
Nắng chiếu qua mái vòm hội trường, rọi thẳng lên người tôi.
“Chỉ cần bạn không tự bỏ cuộc, không ai có thể dập tắt ánh sáng của bạn.”
Sau lễ, thầy dẫn tôi đi gặp một khách mời đặc biệt — phụ trách dự án giáo dục trong trại giam.
“Chúng tôi cần giáo viên có trải nghiệm,” ông ấy đưa danh thiếp. “Nhất là người như em… có câu chuyện riêng.”
Tôi nhận danh thiếp rồi bất chợt hỏi:
“Thiều Tiểu Xuyên đang ở trại nào?”
Ông ấy tra sổ:
“Trại giam Yến Thành. Tội lừa đảo, án năm năm.”
Cuối tuần thăm nuôi, tôi mặc đồng phục tân nghiên cứu sinh tới trại. Trong phòng gặp, Thiều Tiểu Xuyên cạo đầu trọc, mắt thâm quầng. Thấy tôi, nó suýt làm đổ ghế.
“Chị…” Giọng nó khàn khàn không ra hơi, “Em biết lỗi rồi…”
Tôi mở máy tính bảng, cho nó xem video khuôn viên Bắc Sư Đại.
“Đây là trường của chị.” Tôi chỉ thư viện. “Ba năm trước chị vốn nên đến đây.”
Nó nhìn chằm chằm màn hình, cổ họng nghẹn lại.
“Trong đó…” Giọng nó càng nhỏ, “Có được tự học không?”
“Có.” Tôi cất máy. “Nhưng đừng mong chị giúp.”
Đứng lên đi ra, nó bất ngờ hỏi:
“Bố… sao rồi?”
“Ca ghép gan thành công.” Tôi lạnh lùng. “Tiện nói luôn, tiền viện phí chị trả.”
Mắt nó trợn lên, tôi quay đi. Cánh cửa sắt khép lại sau lưng, còn nghe tiếng nó khóc nức nở như xé ruột.
Trên chuyến tàu về Thượng Hải, điện thoại hiện tin tức: “Tổng giám đốc trẻ nhất hệ thống Hảo Hữu Đa — Thiều Vũ Tình: từ nhân viên xếp hàng đến ngôi sao kinh doanh”, kèm ảnh tôi ở lễ khai trương chi nhánh Hoa Đông.
Tôi tắt thông báo, mở laptop chỉnh luận văn tốt nghiệp. Cảnh vật ngoài cửa sổ lùi vùn vụt, như cuốn trôi cả quá khứ chẳng muốn nhớ.
Cuối năm, trong tiệc công ty, Tổng Giám đốc Triệu đích thân trao tôi giải “Cống hiến xuất sắc nhất năm”. Tiếng vỗ tay vang như sấm. Trong đám đông, tôi bất ngờ thấy một người — cô.
Bà mặc bộ vest cũ kỹ, đứng tận hàng sau cùng, tay nắm chặt túi nilon nhàu nát. Khi tôi xuống sân khấu, bà lặng lẽ theo vào nhà vệ sinh.
“Vũ Tình…” Giọng bà nhỏ như muỗi. “Tiểu Xuyên nó…”
Tôi soi gương thoa son:
“Giảm án phải chờ thêm hai năm.”
“Không phải…” Bà bất ngờ quỳ sụp. “Nó bị đánh trong tù… cầu con tìm giúp mối quan hệ…”
Tôi nhìn mái tóc bạc lộ chân đen trong gương, nhớ hôm nào chiếc vòng vàng bà khoe chói mắt.
“cô à,” tôi quay lại, rút từ ví tờ giấy báo trúng tuyển đã dán lại.
“Mỗi ngày nó ngồi tù,” tôi nói thật nhẹ, “là trả lãi cho thanh xuân của tôi bị cướp.”
Bà ngã ngồi dưới sàn, mấy quả quýt lăn ra khỏi túi nilon. Tôi bước qua, cửa nhà vệ sinh đóng sầm sau lưng.
Trước Tết, mẹ lên Thượng Hải thăm tôi.
Bà mang theo đủ thứ đặc sản quê, còn có một bức ảnh đã ố vàng — sinh nhật năm tôi năm tuổi, bố bế tôi thổi nến, lúc đó ông chưa nghiện rượu, mắt còn sáng lắm.
“Bố con… muốn gặp con.” Mẹ dè dặt nói.
Tôi cất ảnh đi:
“Đợi ông ấy cai rượu được một năm rồi tính.”
Giao thừa, tôi và mẹ ngồi ăn lẩu trong căn hộ. Ngoài cửa sổ pháo hoa nở rộ, mẹ bất ngờ lôi từ túi áo bông ra một cuốn sổ tiết kiệm.
“Mẹ để dành đấy,” bà ngượng ngùng nói, “không nhiều… coi như của hồi môn cho con…”
Trong sổ có sáu mươi triệu. Mỗi tháng gửi năm trăm, đều đặn mười năm.
“Mẹ…” Mắt tôi cay xè. “Mẹ cứ giữ mà dùng.”
“Mẹ chẳng cần,” bà cười gắp đồ ăn cho tôi. “Xưởng dệt lo ăn ở rồi…”
Khi tiếng đếm ngược giao thừa vang lên trên tivi, tôi lén nhét lại sổ vào vali của mẹ.
Mùng Một tôi tiễn mẹ ra bến xe, trước khi qua cổng soát vé bà bất ngờ quay lại:
“Vũ Tình, cả đời này mẹ hối hận nhất là…”
“Đừng nói nữa.” Tôi ôm chầm lấy bà. “Xe sắp chạy rồi.”
Ba ngày sau khi mẹ về, công ty đón một vị khách đặc biệt — chị Trịnh dẫn theo một cô gái mặc đồng phục Bắc Sư Đại.
“Con gái tôi,” chị Trịnh đẩy nhẹ cô bé, “cứ nằng nặc đòi gặp ‘thần tượng’ của nó.”
Cô bé ngượng ngùng đưa sổ tay:
“Chị ơi, ký tên cho em được không? Năm sau em cũng muốn thi Bắc Sư Đại!”
Tôi ký tên xong, cô bé đột nhiên hỏi:
“Chị ơi, chị có ghét gia đình mình không?”
Mặt chị Trịnh sầm xuống, còn tôi thì bật cười.
“Không ghét.” Tôi nhìn ra cửa sổ, nắng chiếu vàng ươm. “Họ chỉ giúp mình hiểu ra một điều: cuối cùng thì chỉ có thể dựa vào chính mình.”
Giống như ba năm trước, cái đêm tôi ngồi trong kho siêu thị học bài, tôi từng viết lên trang đầu cuốn Nguyên lý giáo dục học:
“Thế giới hôn tôi bằng nỗi đau, muốn tôi hát đáp lại.”
Nhưng bây giờ tôi mới hiểu — không phải “muốn tôi”, mà là “tôi muốn”.
[Hết.]