Trường An, Đại Đô đốc phủ
Tạ Bách phi ngựa cấp tốc trở về Trường An. Vừa chạm ngõ, hắn chẳng kịp nghỉ lấy một hơi đã vội vàng tới bái kiến Tạ Trạm để bẩm báo tình hình tại Trác Châu.
Tạ Trạm lập tức triệu tập các tâm phúc và những kẻ đi theo dưới trướng. Nghe xong lời trần thuật của Tạ Bách, mọi người bắt đầu mỗi người một ý, bàn tán xôn xao.
"Gạt bỏ những lời đồn thổi sang một bên, nhìn thấu hiện tượng để thấy bản chất, Bình Châu quả thật đang muốn ra tay với Trác Châu rồi."
"Cũng không có gì lạ, Bình Châu nằm mơ cũng muốn chiếm được Trác Châu mà."
"Đại Đô đốc, chúng ta nên hóa giải chiêu bài này của Bình Châu thế nào đây?"
Thấy dáng vẻ lo âu khôn xiết của mọi người, Phạm Dương bỗng bật cười: "Mua hươu diệt Sở? Bình Châu đây là đang học đòi vẽ hổ không thành sao?"
Tạ Nam nghi hoặc hỏi: "Phạm tham quân, ngài cho rằng kế này của Bình Châu không thành? Không mưu tính nổi Trác Châu sao?"
Vài ngày trước, Tạ Trạm đã xin sắc phong cho Phạm Dương làm Tham mưu trong quân, Tống Mặc đã chuẩn chuẩn tấu.
Phạm Dương giải thích: "Đại Lê địa linh nhân kiệt, cương vực rộng lớn, không phải là một tiểu quốc như nước Sở thời Chiến quốc. Thủa ấy, bách tính nước Sở vì mải mê bắt hươu mà cả nước bỏ bê sản xuất, dễ dàng bị nước Tề bóp nghẹt mạch máu lương thực."
"Trác Châu có vương triều Đại Lê làm hậu thuẫn, vả lại, dân chúng Trác Châu chẳng qua chỉ nuôi lừa nhiều hơn một chút, chứ không hề bỏ hoang ruộng vườn. Cho nên, kế 'Mua hươu diệt Sở' của Bình Châu chẳng có gì đáng ngại." Nước Sở so với Đại Lê chẳng khác nào ao nhỏ so với đầm lớn. Trác Châu dẫu là một vũng nước nhỏ, nhưng nó thông với cái đầm lớn là Đại Lê.
Tạ Trạm không nói gì.
Cái sự "chẳng có gì đáng ngại" mà Phạm Dương nói là dựa trên tiền đề Đại Lê có thể đứng ra gánh vác hậu quả cho Trác Châu. Nếu Đại Lê bình ổn được giá lương thực thì quả thật không sợ chiêu này.
Lời Phạm Dương không sai, nhưng cái sai của hắn là đã quá lạc quan vào quốc lực của Đại Lê hiện tại.
Từ khi đương kim Hoàng thượng đăng cơ đến nay, Đại Lê thiên tai liên miên, kho lương dự trữ vốn dĩ chẳng còn bao nhiêu. Cộng thêm năm nay thuế muối thất thu, lại thêm mấy triệu dân tháo chạy sang Bình Châu, nguồn thu từ thuế thân và địa thuế vô cùng ảm đạm. Mà thuế thân hay địa thuế, bách tính thường dùng lương thực để nộp. Nghĩa là năm nay, lượng lương thực thu vào chắc chắn sẽ bị hụt đi một mảng lớn.
Trong hoàn cảnh đó, Tạ Trạm tự nhiên mong muốn Trác Châu không xảy ra biến cố, cứ bình bình ổn ổn là tốt nhất. Nhưng rõ ràng, cây muốn lặng mà gió chẳng đừng.
Tạ Trạm nói ra nỗi lo của mình: "Đối với thủ đoạn của Bình Châu, chúng ta vẫn phải có biện pháp ứng phó."
Có người đề nghị: "Hay là chúng ta vạch trần tâm địa hiểm độc của Bình Châu cùng những hậu quả khôn lường cho bách tính Trác Châu biết?"
Tạ Nam cười nhạo: "Dân đen sẽ không quan tâm đâu. Những kẻ thiển cận đó chỉ thấy trước mắt nuôi một con lừa là bán được mười lăm lượng bạc mà thôi."
Lại có kẻ hiến kế: "Ban lệnh cấm, không cho Trác Châu nuôi lừa nữa?"
Phạm Dương bác bỏ: "Không ổn. Giá lừa ở Trác Châu đã bị đẩy lên cao, chặn đường sống của dân chẳng khác nào giết cha mẹ họ. Nếu chúng ta dùng vũ lực ngăn cấm, lại có kẻ gian xảo kích động, không biết Trác Châu sẽ loạn đến mức nào."
"Không thể cấm, vậy chúng ta khuyến khích canh tác? Khi thu nhập từ ruộng vườn tăng lên, dân chúng Trác Châu sẽ không đổ xô đi nuôi lừa nữa."
Tạ Trạm không mấy lạc quan, hắn nhẩm tính nhanh một bài toán trong lòng. Một mẫu đất thu hoạch, nếu mưa thuận gió hòa cũng chỉ được hai ba trăm cân lương thực, phơi khô xong còn lại hơn hai trăm cân, bán kịch kim cũng chỉ được hai ba lượng bạc. Nghĩa là phải thức khuya dậy sớm hầu hạ bốn năm mẫu đất mới bằng tiền nuôi một con lừa.
Sau một hồi bàn bạc, cuối cùng họ chốt phương án: Cấm dùng ruộng canh tác để nuôi lừa, đồng thời ra sức khuyến khích nông tang. Sau đó sẽ xem phản ứng của Bình Châu mà tính tiếp. Nếu cuối cùng khi Bình Châu thu lưới mà tình hình Trác Châu quá tệ, họ mới ra mặt can thiệp. Dù sao Trác Châu cũng tựa lưng vào Đại Lê, không thể để Bình Châu mặc sức xâu xé.
Khi phương án đã định, Tạ Trạm thở dài một tiếng: "Lừa thì cứ để bách tính thích thì nuôi, miễn sao ruộng vườn không bỏ hoang là được." Làm được điểm này, Trác Châu ít nhất cũng giữ được một nửa sự ổn định.
Tạ Nam cười nói: "Đô đốc chớ lo. Bách tính cũng như trâu ngựa, không sợ họ bỏ ruộng đâu. Lừa họ vẫn nuôi, nhưng ruộng đất thì họ cũng chẳng nỡ bỏ đâu." Dẫu cho làm vậy có khiến họ kiệt sức mà chết.
Nhưng họ vạn lần không ngờ tới, dân chúng Trác Châu để nuôi ra loại lừa bán được giá cao, lại dám đem hoa màu trên đồng ra làm thức ăn cho lừa!
"Đô đốc, chuyện này có cần bẩm báo với Hoàng thượng không?" Phạm Dương hỏi.
Tạ Trạm lắc đầu: "Khô Vinh đạo trưởng sắp tới Trường An rồi. Hoàng thượng cần trai giới tắm gội trong bảy ngày, trong bảy ngày này không cho phép ai làm phiền." Vì vậy, Tống Mặc đã tạm thời giao phó chính sự triều đình cho hắn.
Những người ngồi đó nghe vậy đều hiểu rõ. Từ năm ngoái, Hoàng thượng đã luôn phái người tìm kiếm Khô Vinh đạo trưởng, suýt chút nữa lật tung cả thiên hạ lên. Mãi tới gần đây mới có tin tức.
Hậu viện Đại Đô đốc phủ
Khi Triệu Úc Đàn nghe được lời đồn về việc Lữ Tụng Lê "cưng chiều phu quân", nàng khẽ ngẩn người. Tính ra, đã lâu lắm rồi nàng không còn gặp những giấc mơ tiên tri đó nữa.
Nhưng trong những giấc mơ trước đây, thiếu niên tướng quân Tần Thắng luôn là bậc đội trời đạp đất. Sau khi Tần gia khởi nghĩa, hắn dẫn đại quân vượt mọi gian khổ, xông pha trận mạc, chưa bao giờ than khổ than mệt. Hắn luôn là người chống đỡ bầu trời, che chở cho kẻ khác.
Trong giấc mơ đó, nàng mặc nhiên tận hưởng sự bảo bọc của hắn, chưa bao giờ hỏi hắn có mệt không, có vất vả không. Nói là phu thê, nhưng dường như nàng chưa bao giờ chạm đến tâm can hắn. Sau khi hắn chết, thứ để lại cho nàng là vị trí Vương phi tôn quý, tiếp tục che chở cho nàng đến cuối đời.
Bây giờ, hắn thành thân với Lữ Tụng Lê, Lữ Tụng Lê vậy mà lại đối xử với hắn tốt đến thế, khiến lòng nàng không khỏi dâng lên cảm giác khó tả. Dường như trong giấc mơ của nàng, Tần Thắng chỉ giống như một "công cụ", còn khi ở bên Lữ Tụng Lê, hắn mới sống thực sự như một con người.
"Phu nhân, Lão phu nhân có lời mời." Thị nữ thân cận vào bẩm báo.
"Nói với người bên đó, ta qua ngay đây." Triệu Úc Đàn biết bà mẹ chồng mời mình qua là để bàn bạc chuyện nạp thiếp cho phu quân nàng.
Vương đình Tiên Ti
Thác Bạt Kim đại diện Tiên Ti tham gia hòa đàm giữa Bình Châu và Đại Lê trở về, mang theo tin tức không mấy khiến Thác Bạt Khả hãn hài lòng. Giờ đây, bất luận là Đại Lê hay Bình Châu, muối ăn đều bán giá hai trăm văn một cân.
Cũng may trước đó họ đã quyết đoán "ôm" được một đợt muối giá rẻ của Bình Châu, nếu không lúc này phải bỏ ra thêm biết bao nhiêu bạc trắng để mua muối.
Thác Bạt Khả hãn hỏi: "Ngươi có hỏi Bình Châu xem liệu có thể cung cấp muối lâu dài cho Tiên Ti với giá một trăm hai mươi văn một cân không?"
Trước đó bọn thương nhân Bình Châu bán muối lậu với giá một trăm mười văn còn có lãi, Khả hãn nghĩ cái giá này của mình đưa ra không hề thấp.
Thác Bạt Kim cười khổ: "Phụ hãn, người không phải không biết, Bình Châu đối với Tiên Ti chúng ta trước nay chưa từng nể nang." Bình Châu đâu có dễ thương lượng như vậy!
"Vậy là Bình Châu từ chối rồi?"
"Vâng."
Lúc này có tướng lĩnh lên tiếng: "Khả hãn, thuộc hạ nhận được tin, sau cuộc hòa đàm ở Thư Dương, Bình Châu đưa ra một chính sách hoàn thuế muối, có lẽ chúng ta có thể lợi dụng điểm này."
"Nói rõ xem nào?"
Đợi sau khi mọi người tìm hiểu kỹ chính sách hoàn thuế của Bình Châu, ai nấy đều bắt đầu vận động đầu óc.
"Chính sách hoàn thuế của Bình Châu khiến giá muối thực tế cho dân họ chỉ còn một trăm năm mươi văn một cân, nhưng họ quy định mức hoàn thuế mỗi người mỗi năm không quá mười cân, phần dư ra không được hoàn tiền."
"Thế nhưng, một người một năm đâu có ăn hết mười cân muối?"
"Ăn không hết." Một người một năm ăn ít thì ba cân, nhiều thì cũng chỉ năm cân mà thôi.
"Bình Châu lại cho định mức tận mười cân..."
"Đây chính là một kẽ hở!"
Những kẻ ngồi đó nhìn nhau, ai nấy đều nở nụ cười gian xảo. Thác Bạt Liên nhìn đám "thông thái" này, trong lòng thầm nhủ: Liệu có khi nào cái kẽ hở này là do Bình Châu cố ý để lại, đợi người ta nhảy vào không?
"Các vị nói xem, Bình Châu có những hạng gian thương lợi dụng định mức dư thừa này để gom muối kiếm tiền không?"
"Chắc chắn có! Cuối cùng thì quan phủ Bình Châu chịu thiệt mà thôi."
"Vậy chúng ta có thể mua muối quan của Bình Châu từ tay bọn gian thương với giá một trăm bảy mươi văn. Nếu chúng ta mua số lượng lớn, biết đâu giá còn thấp hơn nữa? Ví dụ một trăm sáu mươi văn một cân?"
"Chắc chắn là được!" Có lợi tất có kẻ làm, không tin là không ai động lòng.
Cái giá này rẻ hơn hai trăm văn những mấy chục đồng. Một cân rẻ được ba bốn mươi văn, mười cân, trăm cân, vạn cân thì là bao nhiêu?
"Sai đám tay sai người Hán của chúng ta đi thử xem sao."