Hồng tỷ dắt con trai, Dạt Dạt, vừa định vào cửa thì gặp chồng mình đi ra tìm. Lý Đại Dũng tên thì to tát, nhưng dáng người lại thấp bé, sự hiện diện trong nhà cũng không cao. “Làm gì thế? Trời tối rồi, nhà một đống việc, bà chạy đi đâu? Thằng bé nó đâu có ngốc, trời tối tự biết về.” “Cả nhà đang chờ...” Lý Đại Dũng vừa bị mẹ mình, Trần Quế Lan, cằn nhằn, nên giọng điệu cũng có chút mất kiên nhẫn.
Hồng tỷ cứ thế ngây ngốc nhìn Lý Đại Dũng, “Lý Đại Dũng, tiền nhà mẹ đẻ tôi cho chúng ta mượn lúc trước, khi nào thì trả?” Lý Đại Dũng sững lại một chút, giọng cũng mềm đi, “Chúng ta... chúng ta bây giờ không phải không có tiền sao? Xưởng làm ăn không tốt, cả nhà ăn uống, mặc, Dạt Dạt còn đi học. Anh cũng vừa mới được chuyển chính thức. Giờ Đại Đồng lại sắp cưới vợ, bà nội cũng phải uống thuốc. Lấy đâu ra tiền mà trả.” Im lặng một lúc, anh ta lại hỏi, “Có phải bố mẹ vợ viết thư thúc giục không? Em yên tâm, anh đều nhớ cả. Chờ anh tích góp đủ tiền, anh nhất định sẽ trả.”
Hồng tỷ trong lòng càng thêm khó chịu, “Anh có tiền mua t.h.u.ố.c lá cho ba, có tiền mua giày cho em gái, có tiền mua cổ áo cho mẹ, nhưng lại không có tiền trả nợ nhà mẹ đẻ tôi.” Nói xong, Hồng tỷ dắt con, lướt qua Lý Đại Dũng, đi thẳng vào nhà. “Dạt Dạt, lại đây, cất cặp sách đi, rồi đi rửa tay. Lần sau tan học phải về nhà ngay biết không? Đừng có la cà ngoài đường. Về nhà cất cặp sách rồi có thể chơi ở cửa nhà.” Hồng tỷ vừa cởi cặp sách cho con, vừa nhẹ nhàng dặn dò.
Cô em chồng hừ lạnh một tiếng, “Cũng biết dẫm đúng giờ cơm mà về. Lấy con làm cái cớ. Trẻ con nhà ai trời tối mà không biết về? Có phải ngốc đâu.” Lý Trung thấy con gái càng nói càng quá đáng, không khỏi lên tiếng quát, “Được rồi, bớt lời đi.” Trần Quế Lan từ bếp đi ra, “Còn ngồi đó làm gì? Cát Hồng, đi rửa rau đi, lôi khoai tây ra gọt hết đi. Hai thùng quần áo kia còn chưa giặt đấy.” Hồng tỷ đẩy con đi học bài, “Bao nhiêu người ngồi đây, đâu phải một mình tôi ăn cơm. Mẹ gọi cô út nó làm kìa. Không làm thì phần của tôi khỏi cần làm, tôi không ăn cũng không sao.”
Trần Quế Lan nghẹn họng, có chút không hiểu. Cát Hồng hôm nay uống nhầm t.h.u.ố.c à? Bà ta liếc nhìn con trai Lý Đại Dũng, nghĩ có phải hai vợ chồng giận nhau không. Nhưng nghĩ đến lát nữa còn phải bắt Cát Hồng nộp nửa năm tiền thuê, bà ta đành nén giận, quay sang gọi con gái Lý Tiểu Mai, “Ngồi đó làm gì? Không cần ăn cơm nữa đúng không?” Lý Tiểu Mai lườm chị dâu một cái, không tình nguyện bưng cái chậu đi nhặt khoai tây.
Gia cảnh nhà họ Lý chỉ thuộc dạng trung bình, trên còn có bà nội phải phụng dưỡng. Ông nội mất vào năm Lý Đại Dũng về thành phố. Mấy năm trước chỉ có vợ chồng Trần Quế Lan, Lý Trung có thu nhập, phải nuôi ba đứa con. Con trai út Lý Đại Đồng năm ngoái mới mất tiền chạy chọt được công việc, vừa tiết kiệm được một năm, năm nay lại đòi cưới vợ. Lý Tiểu Mai còn mấy tháng nữa là tốt nghiệp, công việc vẫn chưa thấy đâu. Cả nhà tuy không đến nỗi đói, nhưng cũng không thể thoải mái muốn ăn gì thì ăn.
Bữa tối món chính là bánh bao chay, thức ăn chỉ có hai món. Một bát lớn khoai tây xào thịt băm, khoai tây luộc chín vớt ra, cho ớt khô và dầu vào xào, mùi vị không tệ mà lại no bụng. Món còn lại là đậu phụ trúc xào. Nhà đông miệng ăn, trừ cháu trai ra, còn lại đều là người lớn, sức ăn đều khỏe. Khoai tây dùng muỗng lớn múc vào bát, mỗi người một muỗng, bát khoai tây lớn đã vơi đi một nửa, khiến Trần Quế Lan xót cả ruột. “Hồng à, sáng nay mẹ nói với con chuyện kia, con hỏi lão bản của con chưa?” Trần Quế Lan hỏi Cát Hồng. Nói xong, bà ta c.ắ.n một miếng bánh bao, nhưng mắt vẫn dán chặt vào Cát Hồng, chờ đợi câu trả lời.
Vợ chồng con trai cả lúc mới về thành phố, Cát Hồng mỗi tháng nộp 2 đồng tiền thuê nhà. Năm thứ ba tăng lên 3 đồng. Năm kia Lý Đại Dũng tăng lương, lại tăng thêm 1 đồng. Cuối năm ngoái Lý Đại Dũng được chuyển chính thức, lại tăng 5 đồng tiền lương, Trần Quế Lan cũng tăng tiền thuê nhà của Cát Hồng lên 5 đồng. Lần này Trần Quế Lan bắt bà nộp luôn nửa năm, tức là 30 đồng. Bà ta thầm tính toán trong lòng. Lý Đại Dũng hiện lương một tháng 36 đồng 8. Trừ 22 đồng tiền ăn của cả nhà ba người, còn lại 14 đồng 8. Trước đây tiền thuê nhà của Cát Hồng, bà tự dán hộp giấy, không đủ thì Lý Đại Dũng bù vào. Nộp xong, hai vợ chồng trong tay còn dư cũng chỉ mười mấy đồng. Thỉnh thoảng Trần Quế Lan còn bắt họ mua giấm, mua rau, rồi trừ đi tiền vải vóc giày dép cho cả nhà ba người quanh năm. Trừ tiền học phí của con, quanh năm suốt tháng, trong tay họ gần như không còn đồng nào. Nhưng đó là trước đây. Giờ Cát Hồng đã ra ngoài tìm việc, lương thử việc một tháng cũng 28 đồng. Trần Quế Lan không thể để hai vợ chồng cầm nhiều tiền như vậy. Bà ta biết con trai vay nhà vợ hơn hai trăm đồng. Nếu hai vợ chồng có tiền trong tay, chắc chắn Cát Hồng sẽ cầm đi trợ cấp nhà mẹ đẻ.
Không ít người trong nhà đều dỏng tai lên, chờ Cát Hồng trả lời. Cát Hồng uất nghẹn trong lòng, ngẩng đầu nhàn nhạt nói, “Lương không ứng được. Nhà của mẹ, con cũng không định thuê nữa. Mấy năm nay vất vả quá rồi, con cũng không muốn gánh nữa. Tiền sinh hoạt phí Đại Dũng nộp trước đây, coi như con làm nghĩa vụ của người vợ, sinh cho anh ấy một đứa con trai, xem như thanh toán xong. Sau này con không sống với anh ấy nữa. Dạt Dạt, các người muốn thì nuôi, không cần thì con mang đi cũng được.”
Lời Cát Hồng vừa dứt, mọi người đang ăn cơm đều sững sờ. “Mẹ nó, em sao vậy? Bị ma nhập à?” Lý Đại Dũng trợn tròn mắt nhìn vợ. Cát Hồng thở dài. Lý Đại Dũng tính tình tương đối hiền, bao nhiêu năm qua hai người gần như không cãi vã. Lúc trước hai người kết hôn, anh ta cũng không có tiền, nên không có lễ hỏi, không có tiệc rượu, chỉ mua cho bà một bộ quần áo mới, bà xách túi đi theo về. Theo anh ta về thành phố mấy năm nay, Cát Hồng sống không vui vẻ, cũng không hạnh phúc. Bao nhiêu năm, chưa về nhà mẹ đẻ lần nào. Không có tiền là một chuyện, nợ nhà mẹ đẻ, bà cũng không còn mặt mũi nào mà về. Đặc biệt là bị nhà chồng đối xử phân biệt, coi như người ngoài, mà Lý Đại Dũng, làm chồng, cũng không có một chút ý kiến. Anh ta cũng cảm thấy bà là người ngoài. Điều đó làm Cát Hồng vô cùng đau lòng. Giống như Kiều lão bản và đồng chí Lưu nói, bà tự mình ủy khuất thì thôi, nhưng nhà mẹ đẻ không nợ bà. Bà đúng là một đứa con gái “lỗ vốn”. Bỏ tiền nuôi lớn, không báo đáp bố mẹ được gì, còn mang đi bao nhiêu tiền. Ngày lành không muốn qua, bố mẹ mình không hầu hạ, lại chạy đến nhà chủ nhà thuê phòng giá cao, sinh con cho người ta, hầu hạ cả gia đình người ta.
Cát Hồng nghiêm túc nhìn Lý Đại Dũng, “Em không bị ma nhập. Em nói thật. Trước đây em với anh ở bên nhau, không lễ hỏi, không tiệc rượu. Ở quê em, như vậy gọi là ‘góp gạo thổi cơm chung’, sống được thì sống, không sống được thì tan. Em bây giờ là không muốn sống nữa.” “Lý Đại Dũng, hai chúng ta tan vỡ đi.”