Ta chậm rãi tiến lại gần Người, không đáp lời nào. Ta ngồi xuống bên giường, run rẩy đưa tay quơ quơ trước mắt Người. Không hề có phản ứng. Khoảnh khắc ấy, ta rốt cuộc không kìm được mà bật khóc nức nở.
Nghe thấy tiếng khóc, nương nương lập tức hiểu rõ người trước mặt là ai. Người đưa ngón tay lần mò trên khuôn mặt ta: "Mãn Nô Nhi, sao lại khóc nữa rồi?"
Ta khóc đến nấc nghẹn: "Mẫu hậu, chẳng phải Người nói Người chỉ bị phong hàn nhẹ thôi sao? Nhưng vì sao đôi mắt... vì sao lại không nhìn thấy gì nữa rồi?"
Nương nương sờ mặt ta, khẽ dỗ dành: "Không sao đâu, Mẫu hậu rồi sẽ... rồi sẽ khỏi thôi."
Cá Chép Bay Trên Trời Cao
Thật ra, từ rất lâu về trước, mắt của nương nương đã không còn tốt nữa. Khi đó Người dỗ ta rằng, con người ta tuổi tác đã cao thì đều sẽ như vậy, là chuyện thường tình. Nhưng Người lại không nói với ta rằng, sẽ có một ngày Người hoàn toàn không nhìn thấy gì nữa.
Năm Tiên Đế băng hà, Lý Yến Hòa mới mười tuổi, phần lớn thời gian đều là nương nương thức thâu đêm suốt sáng bên ngọn đèn dầu để phê chuẩn tấu sớ. Ta nghĩ đôi mắt Người đã hỏng từ lúc đó. Cộng thêm việc năm xưa nương nương sinh nở khi còn trẻ đã tổn hại đến căn cơ, những năm qua bệnh tật lớn nhỏ luôn đeo bám không ngừng.
Ngày Xuân gió lớn, Người thường xuyên đau đầu; mùa Đông lạnh giá, đôi đầu gối đôi khi tê dại, lúc lại đau nhức khôn nguôi. Thế nhưng mỗi lần như vậy, nương nương chỉ mỉm cười, dỗ dành ta rằng không sao đâu. Đến tận bây giờ vẫn là "không sao, không sao", nhưng nếu không sao thì vì sao mắt lại mù lòa, con người vì sao lại gầy mòn đến mức này?
Nhìn những nếp nhăn trên mặt nương nương và những sợi tóc bạc xen lẫn nơi thái dương, ta mới bàng hoàng nhận ra: Năm tháng vốn luôn lặng lẽ không tiếng động, nhưng một khi ập đến lại dữ dội khôn lường.
...
Sau mùa Xuân năm ấy, từ ngoài cung truyền vào một tin dữ. Ngoại tổ phụ của ta... ông đã đi rồi.
Đó là một hỷ tang, nhưng ta đã không thể nhìn mặt ông lần cuối, dù thế nào đi nữa, đây cũng là điều nuối tiếc khôn nguôi trong cả cuộc đời này của ta.
Ngày đưa tang ông là lần đầu tiên ta xuất cung sau ngần ấy năm. Dọc theo con phố có rất nhiều, rất nhiều người. Có những hài t.ử nghèo năm xưa không có tiền đi học, có những thư sinh từng nhận được sự dạy bảo và tài trợ của ngoại tổ phụ. Có những vị quan viên từng ở lúc khốn cùng được ông đề bạt giúp đỡ. Lại có cả những kẻ ăn xin đầu đường xó chợ thường xuyên được bố thí trước cửa Lương phủ. Có cả những người phụ nhân nông thôn mặc áo vá, dắt theo con nhỏ. Tất cả bọn họ đều thành tâm tiễn đưa vị lão tiên sinh đi đoạn đường cuối cùng.
Ngoại tổ phụ làm quan hơn bốn mươi năm, dạy dỗ hai đời Quân vương, phò tá Ấu Chúa, cải cách Hiến pháp, tu đính luật lệ. Ông thật sự đã làm được: "Vì Thiên Địa lập tâm, vì sinh dân lập mệnh, vì vãng Thánh kế thừa tuyệt học, vì vạn thế khai mở thái bình!"
Cuộc đời rực rỡ và đầy khí tiết của ngoại tổ phụ từ đây đã vẽ lên dấu chấm hết. Nhìn con phố dài mười dặm thuộc về ông, vạn dân rơi lệ, trong lòng ta ngập tràn niềm kiêu hãnh - kiêu hãnh vì ta có một người ngoại tổ phụ tuyệt vời đến thế.
Ta vốn là một cô nương tham lam, nếu con người có kiếp sau, ta vẫn muốn được lớn lên dưới gối của ông lần nữa.
12.
Mùa Thu năm Long Trân thứ mười hai, ta hạ sinh một nam hài. Lý Yến Hòa đặt tên cho con là Hoài Triệt. Cũng vào năm này, sức khỏe của nương nương ngày một suy kiệt.
Nương nương rất yêu thương hài t.ử này. Ta cũng thật mừng vì đứa nhỏ đã đến đúng lúc, để nương nương có thể cảm nhận được niềm vui thú sum vầy cùng con cháu. Hoài Triệt là một hài t.ử thông minh, mới một tuổi đã có thể gọi "Hoàng tổ mẫu" rất rõ ràng. Nương nương dẫu không nhìn thấy nữa, nhưng mỗi khi nghe tiếng gọi ấy đều cười vô cùng hạnh phúc.
Người thích bế Hoài Triệt ra sân cung Trường Ninh tắm nắng. Những hài t.ử thông minh thường rất nghịch ngợm, nhưng Hoài Triệt khi nằm trong lòng Hoàng tổ mẫu lại luôn rất ngoan ngoãn. Hoàng tổ mẫu ngủ, thằng bé cũng ngủ; Hoàng tổ mẫu cười, thằng bé cũng cười theo.
Ánh nắng ngày Xuân chiếu lên người ấm áp vô cùng. Ta bế Hoài Triệt ngồi cạnh nương nương trong cung Trường Ninh, cùng Người tắm nắng một lát.
Nương nương nằm trên ghế tựa, bình thản hỏi ta: "Năm nay hoa Ngọc Lan trong cung đã nở chưa con?"
Ta lắc đầu: "Vẫn chưa ạ, nhưng con thấy nụ hoa đã bắt đầu nhú ra rồi."
Người lại mỉm cười nói: "Ta e là năm nay chẳng chờ được hoa Ngọc Lan nở nữa rồi."
Ta im lặng hồi lâu, nước mắt không tự chủ được mà trào ra, nghẹn ngào lên tiếng: "Ai nói thế chứ? Người không chỉ chờ được hoa năm nay, mà còn cả năm sau, năm sau nữa, và cả năm sau nữa nữa kìa. Hoài Triệt còn chưa trưởng thành, Người không được nghĩ như vậy."
Nương nương khẽ hừ một tiếng: "Thật là một tiểu nương t.ử bá đạo."
"Con chính là bá đạo đấy, sau này Người không được nói những lời xui xẻo như thế nữa, bằng không con sẽ giận thật đấy."
Nương nương mỉm cười, tự lẩm bẩm một mình: "Ta sinh ra ở Giang Nam, hồi nhỏ nương ta thường làm bánh hoa Hòe áp chảo cho ta ăn vào mùa Xuân. Sau này nếu có thể, hãy trồng cho ta một cây hoa Hòe bên bức tường cung hướng về phía Nam nhé. Cây Hòe mọc cao, rễ lại sâu, cành lá có thể cao hơn tường cung, rễ cây có thể xuyên qua lớp đất mà vươn ra ngoài thành. Có lẽ ta sẽ lại cảm nhận được sự phồn hoa nơi phố thị, hoặc giả trong một khoảnh khắc nào đó, có thể gặp lại người mà mình muốn gặp."