Mùa đông năm 1986. Trong phân xưởng số một của xưởng sắt thép, Lâm Vĩnh Niên ngồi trên ghế, một tay cầm ca trà, một tay cầm báo đọc, vô cùng nhàn nhã. Trang nhất của tờ báo là tin tức về lễ cắt băng khánh thành nhà máy sủi cảo đầu tiên của Kinh Thị. Nhìn Lệ Vân Thư trên báo, tóc b.úi cao, mặc áo khoác trắng, tươi cười cắt băng khánh thành, và người đàn ông trung niên mặc áo khoác đen, tóc chải ngược ra sau rất tinh thần, không hề già đi bên cạnh cô, lòng Lâm Vĩnh Niên dâng lên một cảm giác chua xót, không khỏi đưa tay sờ lên mái tóc bạc của mình. Lệ Vân Thư và chồng cô trông thật trẻ, không giống người gần năm mươi tuổi chút nào, không như ông mới năm mươi lăm tuổi, tóc đã bạc trắng. Đúng vậy, người đàn ông đứng cùng Lệ Vân Thư cắt băng khánh thành trên báo, chính là chồng cô, Cố Chấn Viễn, hiện là cục trưởng Cục Công an. Họ kết hôn vào mùa hè năm 1984, người nhà của Triệu đại ma và Vương đại ma sống cùng khu tập thể đều đến dự đám cưới, nói rằng tổ chức rất hoành tráng, Lệ Vân Thư còn mặc váy cưới, rất xinh đẹp. Họ còn cho ông xem ảnh chụp, trong ảnh Lệ Vân Thư rõ ràng đã ngoài bốn mươi, cười rất hạnh phúc, giống như người ba mươi mấy tuổi. “Lão Lâm.” Thấy có người đến, Lâm Vĩnh Niên vội vàng gấp tờ báo lại. Để tránh những người này thấy ông đang xem Lệ Vân Thư, lại trêu chọc cười nhạo ông. “Sao vậy?” “Phó bộ trưởng Trương của bộ phận lao tư bảo ông đến đó một chuyến.” Lâm Vĩnh Niên nhíu mày hỏi: “Bộ phận lao tư gọi tôi qua đó làm gì?” Người nói chuyện liếc ông một cái nói: “Ông đến đó sẽ biết.” Lâm Vĩnh Niên cất đồ đạc trong tay, đi thẳng đến bộ phận lao tư. “Cốc cốc…” Lâm Vĩnh Niên gõ cửa văn phòng. “Mời vào.” “Phó bộ trưởng Trương.” Lâm Vĩnh Niên bước vào văn phòng gọi một tiếng. Phó bộ trưởng Trương thấy ông đến, liền ngẩng đầu, chỉ vào chiếc ghế đối diện mình nói: “Thợ Lâm đến rồi, mau ngồi.” Lâm Vĩnh Niên gật đầu, tay xoa đùi ngồi xuống ghế. “Thợ Lâm gần đây sức khỏe thế nào?” Phó bộ trưởng Trương cười hỏi. Lâm Vĩnh Niên gật đầu nói: “Rất tốt, cảm ơn phó bộ trưởng Trương đã quan tâm.” “Đúng rồi, nghe nói con gái ông đang học ở Kinh Đại, đã tốt nghiệp chưa?” Khóe miệng Lâm Vĩnh Niên giật giật, trong lòng tính toán thời gian, Tiểu Ngọc năm tám mươi ba mới vào đại học, đại học phải học bốn năm, bây giờ mới là năm tám mươi sáu, vậy chắc chắn là chưa tốt nghiệp. “Vẫn chưa, phải, phải sang năm, đúng, sang năm.” “Chưa sao?” Phó bộ trưởng Trương nhíu mày, suy nghĩ kỹ rồi nói: “Sao lần trước tôi đi ăn cơm với xưởng trưởng, nghe xưởng trưởng nói cháu trai và cháu gái của Tư lệnh Lệ đang học ở Kinh Đại, đều đã học xong chương trình đại học trước thời hạn, ra nước ngoài du học thạc sĩ rồi?” Mặt Lâm Vĩnh Niên cứng đờ, ai có thể hiểu được, chuyện của con gái mình, mà ông, người cha ruột, lại không biết một chút nào, giả vờ biết còn bị người ta vạch trần, thật xấu hổ? Ông đã rất lâu không gặp Tiểu Ngọc, hai năm trước tiệm sủi cảo của Lệ Vân Thư còn mở ở phố Trường Ninh, lúc nghỉ lễ ông sẽ đến phố Trường Ninh đi dạo. Vì nghỉ lễ Tiểu Ngọc có thể sẽ đến tiệm sủi cảo phụ giúp, thỉnh thoảng ông còn có thể nhìn thấy Tiểu Ngọc một cái. Nhưng từ hai năm trước, sau khi tiệm sủi cảo dời khỏi phố Trường Ninh, ông không bao giờ gặp lại Tiểu Ngọc nữa. Càng không biết, Tiểu Ngọc không chỉ đã tốt nghiệp đại học, mà còn ra nước ngoài du học, học thạc sĩ. “Thợ Lâm, con gái ông thật là lợi hại, nếu tốt nghiệp thạc sĩ về nước, thì không phải chuyện đùa đâu!” Phó bộ trưởng Trương giơ ngón tay cái lên nói. Lâm Vĩnh Niên cười gượng. “Thợ Lâm, gần đây cuộc sống có khó khăn gì không?” Phó bộ trưởng Trương lại hỏi. Lâm Vĩnh Niên lắc đầu: “Không có, mọi thứ đều rất tốt, cảm ơn phó bộ trưởng Trương đã quan tâm.” “Nghe nói ông vẫn luôn tìm bạn đời, đã tìm được chưa?” Phó bộ trưởng Trương hai tay đặt trên bàn, mười ngón tay đan vào nhau nhìn Lâm Vĩnh Niên hỏi. Lâm Vĩnh Niên lắc đầu: “Vẫn chưa.” Trong lòng nghĩ, phó bộ trưởng Trương này gọi ông đến, không lẽ là muốn giải quyết vấn đề cá nhân cho ông? Lẽ nào trong họ hàng của ông ta có người phù hợp, muốn giới thiệu cho ông? Những năm nay, ông đã xem mắt rất nhiều người, nhưng xem đi xem lại, đều không ưng ý. Luôn cảm thấy, những người phụ nữ này, không chỗ này thì không bằng Đào Hoa, thì chỗ kia không bằng Lệ Vân Thư. Vì các bà mối giới thiệu cho ông quá nhiều mà không thành, các bà mối liền cho rằng ông quá kén chọn, quá nhiều chuyện, đều đưa ông vào danh sách đen, không giới thiệu đối tượng cho ông nữa. Hàng xóm và đồng nghiệp trong nhà máy giới thiệu cho ông vài lần rồi cũng không còn nhắc đến chuyện giới thiệu đối tượng cho ông nữa. Lâm Vĩnh Niên cảm thấy yêu cầu của mình không cao, là những người phụ nữ đó không được. Phó bộ trưởng Trương nghe xong cảm thán: “Vợ cũ của ông ưu tú như vậy, lại xinh đẹp như vậy, những người phụ nữ khác ông quả thật rất khó mà vừa mắt.” Ngọc đã ở trước, những người phụ nữ bình thường, sao có thể lọt vào mắt ông được nữa. Lâm Vĩnh Niên: “…” Ông nghiêm trọng nghi ngờ, phó bộ trưởng Trương này gọi ông đến, chính là để đ.â.m vào tim ông. “Phó bộ trưởng Trương, ông gọi tôi đến, rốt cuộc là để làm gì?” Phó bộ trưởng Trương mím môi: “Thợ Lâm, ông đã làm ở nhà máy chúng ta bao nhiêu năm rồi?” Lâm Vĩnh Niên suy nghĩ một lúc rồi nói: “Tôi hai mươi hai tuổi đã làm ở xưởng sắt thép chúng ta rồi, cũng gần ba mươi ba năm rồi.” Nghĩ đến mình đã làm việc ở xưởng sắt thép nhiều năm như vậy, lòng Lâm Vĩnh Niên cũng khá xúc động. Không biết tự bao giờ, đã qua lâu như vậy rồi. Ông cũng coi như đã cống hiến tuổi thanh xuân đẹp nhất của mình cho nhà máy. Phó bộ trưởng Trương cảm thán: “Thợ Lâm, ông cũng coi như là nhân viên kỳ cựu của xưởng sắt thép chúng ta rồi, cảm ơn ông những năm qua đã cống hiến cho nhà máy, cũng cảm ơn ông những năm qua, vẫn luôn ủng hộ công việc của nhà máy.” Lâm Vĩnh Niên nói: “Đây đều là việc nên làm, chỉ cần tốt cho nhà máy, làm gì tôi cũng sẵn lòng.” “Không hổ là nhân viên kỳ cựu của nhà máy, ý thức giác ngộ thật cao.” Phó bộ trưởng Trương tâng bốc Lâm Vĩnh Niên. Lâm Vĩnh Niên cười xua tay nói: “Làm công nhân ở nhà máy nhiều năm như vậy, đào tạo ra nhiều đệ t.ử như vậy, chút ý thức này tôi vẫn có.” Phó bộ trưởng Trương xoa tay tính toán nói: “Hai mươi hai tuổi vào nhà máy, làm ba mươi ba năm, vậy thợ Lâm ông đã năm mươi lăm tuổi rồi?” Lâm Vĩnh Niên gật đầu: “Đúng vậy, vừa mới qua sinh nhật năm mươi lăm tuổi không lâu.” Phó bộ trưởng Trương gật đầu nói: “Năm mươi lăm tuổi, tuổi cũng không còn nhỏ nữa, cũng đến lúc nghỉ hưu vui vầy bên con cháu rồi.” Lâm Vĩnh Niên sững người, nhìn phó bộ trưởng Trương hỏi: “Phó bộ trưởng Trương, ông có ý gì, ông muốn tôi nghỉ hưu sớm?” “Tôi còn chưa đến sáu mươi tuổi, sức khỏe tôi cũng rất tốt, tôi không cần nghỉ hưu sớm!” Lâm Vĩnh Niên đập vào n.g.ự.c mình bôm bốp. Lâm Vĩnh Niên không muốn nghỉ hưu sớm, ông cảm thấy mình vẫn còn làm được, không muốn nghỉ hưu sớm như vậy, cũng muốn tiếp tục ở lại nhà máy cống hiến. Hơn nữa công việc của ông ở nhà máy cũng rất nhẹ nhàng, chỉ là dạy dỗ đệ t.ử thôi, việc cơ bản đều là đệ t.ử làm, ông làm việc cũng không mệt, một ngày ở phân xưởng không uống trà thì cũng đọc báo, ông chắc chắn không muốn nghỉ hưu sớm. Nghỉ hưu, ông có thể nhận được bảy mươi lăm phần trăm lương hưu của lương hiện tại, vậy là chín mươi tệ tiền hưu, tuy cũng không ít, nhưng mỗi tháng có thể nhẹ nhàng kiếm thêm ba mươi tệ, ông sao lại không lấy! Nếu làm thêm năm năm nữa, lương của ông chắc chắn sẽ còn tăng, lương tăng, đợi đến sáu mươi tuổi mới nghỉ, tiền hưu cũng có thể nhận cao hơn. Ông vẫn luôn cảm thấy mình là nòng cốt, là trụ cột của phân xưởng hàn điện, nếu nhà máy lại muốn ông nghỉ hưu sớm, vậy thì quá mất mặt ông rồi.