Phó bộ trưởng Trương nhíu mày nói: “Đây không phải là vấn đề ông có cần hay không, mà là hiệu quả của nhà máy hiện không tốt, nhân viên dư thừa quá nhiều, cấp trên yêu cầu tiến hành cải cách tối ưu hóa, muốn phần lớn công nhân già đủ 55 tuổi trong nhà máy nghỉ hưu sớm.” “Thợ Lâm, ông là thợ cả của nhà máy, ý thức giác ngộ cũng cao, tôi tìm ông đầu tiên cũng là muốn ông đi đầu làm gương.” Bây giờ nhà máy quốc doanh cải cách, áp dụng chế độ hợp đồng, nghỉ hưu sớm thì công việc này cũng không thể để người khác thay thế, nghỉ hưu đồng nghĩa với việc lương tháng sẽ giảm. Những người làm việc nhiều năm, cấp bậc thâm niên cao, vì muốn mỗi tháng nhận thêm chút tiền lương nên đều không muốn nghỉ hưu sớm. Nhưng những công nhân già như Lâm Vĩnh Niên, làm việc ở nhà máy mấy chục năm, cậy mình là lão làng, cộng thêm tuổi tác đã lớn, làm việc đã không còn tích cực nữa. Việc gì cũng để người trẻ làm, họ thì ngồi ung dung uống trà. Hơn nữa, công việc có vấn đề gì, quản lý nói họ, họ còn cãi lại, còn ghê gớm hơn cả quản lý trong phân xưởng. Làm cho không khí trong nhà máy trở nên đặc biệt lười biếng, cũng khiến cho người mới trong nhà máy học theo, thái độ làm việc lười nhác, không phục tùng quản lý, hát ngược lại với lãnh đạo nhà máy. Sau khi lãnh đạo nhà máy và lãnh đạo công đoàn nghiên cứu quyết định, để giải quyết vấn đề nhân viên dư thừa, thay đổi không khí trong nhà máy, những công nhân già đã đến tuổi, có thể nghỉ hưu sớm, đều được cho nghỉ hưu sớm trước. Lâm Vĩnh Niên: “…” Ông không muốn đi đầu làm gương. Ông mới năm mươi lăm tuổi, bây giờ nghỉ hưu rồi, cả ngày ở nhà thì làm gì được chứ? Lâm Vĩnh Niên ở lại phòng lao tư một lúc lâu mới rời đi, dù sao đi nữa, chuyện ông phải nghỉ hưu sớm là không thể thương lượng được. Cái hưu này, nhà máy quyết tâm bắt ông phải nghỉ. Phó bộ trưởng Trương bảo ông trong tuần này làm xong thủ tục nghỉ hưu, tuần sau không cần đến nhà máy làm việc nữa. Trở lại phân xưởng, Lâm Vĩnh Niên với vẻ mặt cực kỳ khó coi bắt đầu tìm ca trà và báo của mình. Nhưng ông tìm nửa ngày cũng không thấy. “Sao không thấy đâu nhỉ? Đi đâu rồi?” Lâm Vĩnh Niên có chút bực bội nói. “Lão Lâm, ông tìm gì thế?” Một công nhân nhìn ông hỏi. Lâm Vĩnh Niên nhíu mày, vẻ mặt không vui nói: “Ca trà của tôi đâu? Lúc tôi đi phòng lao tư rõ ràng để ở đây mà, sao tìm không thấy, thằng ch.ó nào trộm của tôi rồi?” Mọi người trong phân xưởng đều nhìn ông với vẻ mặt kỳ lạ. Một công nhân chỉ vào cái giá sắt ở cửa phân xưởng nói: “Không phải ông để trên giá ở cửa sao? Vả lại, ai thèm trộm cái ca trà rách của ông chứ!” “Đây không phải vẫn ở trên giá sao? Lão Lâm, trí nhớ của ông bây giờ kém quá rồi đấy.” “Đúng vậy, lần trước tay cầm mặt nạ hàn mà còn đi tìm khắp nơi.” Lâm Vĩnh Niên sững người, nhìn về phía giá sắt ở cửa phân xưởng, quả nhiên thấy cái ca trà đã dùng hơn mười năm, men sứ đã bong tróc không ít của mình ở trên đó. Ông lau mặt, cảm thấy mình hoàn toàn là vì chuyện nghỉ việc mà tinh thần hoảng hốt, nên mới quên mất đã để ca trà ở đâu. Năm giờ tối, Lâm Vĩnh Niên chắp tay sau lưng, còng lưng cùng Lâm Quốc Đống đi trên đường về nhà. “Bố, con nghe người ta nói, hôm nay bố bị gọi lên phòng lao tư à?” Lâm Quốc Đống đã không còn cùng phân xưởng với Lâm Vĩnh Niên từ lâu, ba năm trước đã bị điều đến phân xưởng hai. “Ừm.” Lâm Vĩnh Niên gật đầu. Lâm Quốc Đống hỏi: “Phòng lao tư gọi bố lên làm gì?” Lâm Vĩnh Niên thở dài: “Ôi, Quốc Đống à, bố có lẽ sắp nghỉ hưu rồi.” Lâm Quốc Đống dừng bước: “Nhà máy muốn bố nghỉ hưu sớm à?” Hai năm nay rất nhiều nhà máy vì hiệu quả không tốt mà cho công nhân già nghỉ hưu sớm. Xưởng sắt thép của họ so với các nhà máy khác, hiệu quả vẫn tốt hơn một chút, không ngờ ngọn gió nghỉ hưu sớm này vẫn thổi đến xưởng sắt thép. Lâm Vĩnh Niên im lặng gật đầu. Lâm Quốc Đống nhíu mày nói: “Sao lại để bố nghỉ hưu sớm trước chứ? Bố là cán bộ kỹ thuật nòng cốt lâu năm của phân xưởng hàn ở xưởng sắt thép chúng ta mà.” “Cho dù nhà máy muốn cho công nhân già nghỉ hưu, thì cũng không nên là bố trước chứ.” Trong nhà máy còn bao nhiêu người làm việc mấy chục năm, kỹ thuật không có, lại còn hay lười biếng trốn việc. Nếu nghỉ, cũng nên là họ nghỉ trước chứ. Nghỉ hưu rồi lương sẽ ít đi, bố anh mới năm mươi lăm tuổi, nghỉ hưu rồi cũng không có việc gì làm. Trong lòng Lâm Quốc Đống cũng không muốn bố mình nghỉ hưu sớm như vậy. Lâm Vĩnh Niên nói: “Nhà máy chính là muốn bố đi đầu làm gương, con cứ xem đi, những người khác cũng vậy thôi, chỉ cần đến tuổi là đều phải nghỉ hưu sớm.” Lâm Quốc Đống: “Nhưng bố mà nghỉ rồi, ở nhà sẽ buồn chán lắm!” “Ôi, còn có cách nào nữa đâu? Nhà máy muốn cải cách, muốn những lão già đã cống hiến cho nhà máy hơn ba mươi năm như chúng ta nghỉ hưu sớm, chúng ta có thể không nghỉ sao?” Trong lời nói của Lâm Vĩnh Niên, sự oán giận gần như bùng nổ. Hai cha con vừa đi vừa nói chuyện nghỉ hưu về đến nhà, vừa đến cổng sân, đã thấy Tuấn Tuấn đeo cặp sách đang đ.á.n.h nhau với người khác. “Tuấn Tuấn, làm gì đấy?” Lâm Quốc Đống quát lên. Lâm Tuấn Tuấn bảy tuổi buông đứa trẻ đang bị mình đè đ.á.n.h ra, dùng ngón tay cái quẹt mũi, chỉ vào đứa trẻ trên đất nói: “Hôm nay tha cho mày trước, sau này mày còn dám cười tao, tao còn đ.á.n.h mày.” Đứa trẻ trên đất bò dậy rồi chạy đi. “Bốp.” Lâm Quốc Đống tát một cái vào sau gáy con trai. “Lâm Tuấn Tuấn, ai dạy mày đ.á.n.h nhau?” Lâm Vĩnh Niên vội vàng kéo cháu trai ra sau lưng che chở, trừng mắt nhìn Lâm Quốc Đống nói: “Mày đ.á.n.h Tuấn Tuấn làm gì? Mày không nghe Tuấn Tuấn nói, đứa trẻ kia cười nhạo nó sao?” Lâm Quốc Đống: “Người ta cười nhạo nó, nó cũng không thể tùy tiện đ.á.n.h người.” Lâm Tuấn Tuấn không phục, bĩu môi nói: “Nó nói là tại bố và ông ngày xưa bất hiếu, đối xử không tốt với bà nội, nên bà nội mới không cần mọi người, cũng không cần cháu trai là con, cười nhạo con là đứa cháu không có bà nội!” “Con phải đ.á.n.h nó, lần sau nó còn dám cười con, con còn đ.á.n.h c.h.ế.t nó.” Lâm Tuấn Tuấn tức giận nói. Lâm Quốc Đống: “…” Sắc mặt Lâm Vĩnh Niên cũng có chút không tốt, vỗ vai cháu trai nói: “Được rồi, mau về nhà làm bài tập đi.” Lâm Tuấn Tuấn làm mặt quỷ với Lâm Quốc Đống rồi chạy vào sân. Lâm Quốc Đống: “Thằng nhóc này…” Lâm Tuấn Tuấn chạy đến cửa nhà, thấy cửa nhà mở, biết là mẹ đã về, vội vàng gọi: “Mẹ.” Trương Kiều ở bệnh viện ba ngày, vô cùng mệt mỏi ngồi trên ghế xếp, nghe thấy tiếng con trai, cố gắng gượng dậy ngẩng đầu. “Tuấn Tuấn.” Lâm Tuấn Tuấn ném cặp sách, lao vào lòng mẹ Trương Kiều: “Mẹ, mẹ về rồi, con nhớ mẹ quá.” Trương Kiều vỗ lưng con trai, cảm thấy áy náy vì mấy ngày nay chỉ lo chăm sóc cha ở bệnh viện mà lơ là con trai. “Ồ, cuối cùng cũng chịu về rồi à.” Lâm Quốc Đống bước vào nhà, nói giọng âm dương quái khí. Trước đây đã nói rõ ràng, cô là con gái đã gả đi phải ít lo chuyện nhà mẹ đẻ. Nhưng mấy năm nay, dù là cha cô hay mẹ cô nhập viện, chỉ cần gọi điện cho cô, cô vẫn tất tả chạy đến bệnh viện chăm sóc. May mà tiền trong nhà đều do anh quản, Trương Kiều cũng chỉ đến bệnh viện chăm sóc, chứ không lấy tiền. Trương Kiều: “…” “Tình hình bố cô thế nào rồi?” Lâm Vĩnh Niên bước vào nhà hỏi. Trương Kiều lắc đầu nói: “Bác sĩ nói chỉ trong hai ngày này thôi, tôi về là muốn Quốc Đống và Tuấn Tuấn ngày mai đến bệnh viện gặp bố tôi lần cuối.” Từ sau khi bị ngộ độc thực phẩm làm tổn thương thận, sức khỏe của bố mẹ Trương Kiều ngày càng sa sút, đặc biệt là bố cô, sức khỏe không tốt lại không kiêng khem, tình hình càng tệ hơn. Một năm phải nhập viện mấy lần, lần này không qua khỏi, bác sĩ nói đã suy đa tạng toàn thân, chỉ còn hai ngày nữa thôi. Lâm Quốc Đống: “…” Lâm Vĩnh Niên nhíu mày nói: “Vậy thì Quốc Đống và Tuấn Tuấn đúng là nên đi thăm.” Mặc dù mấy năm nay ngoài Trương Kiều ra, họ đều đã cắt đứt quan hệ với nhà họ Trương, Lâm Quốc Đống cũng đã lâu không gặp bố vợ và mẹ vợ. Nhưng người ta sắp c.h.ế.t rồi, làm con rể đúng là nên đi thăm.