"Anh họ, không có lợi thì không dậy sớm. Nếu chỉ kiếm được bằng tiền đi làm thuê thì chúng ta chẳng việc gì phải tốn sức đến thế." Tô Tiêu Tiêu đã nghe hiểu vấn đề, cô suy nghĩ một chút rồi nói tiếp: "Thế này đi, ngày mai anh hẹn họ cùng ra chợ đo đạc lại, sau đó lấy thông tin của các hộ kinh doanh về đây cho em xem."
"Hôm nay đã đo đạc xong xuôi và rắc vôi kẻ vạch cả rồi." Lương Khôn lấy từ trong túi ra một tờ giấy cho cô xem: "Đây là do Hứa Chí Minh vẽ. Chí Minh hiện đang đi ăn với họ, anh tranh thủ chạy về trước để bàn bạc với em."
Tô Tiêu Tiêu đón lấy bản vẽ sơ đồ các gian hàng ở chợ phiên huyện Giao xem qua: "Vậy thì không có vấn đề gì nữa, đến lúc đó cứ theo danh sách mà bốc thăm thôi."
Lớn nhỏ có hơn năm trăm gian hàng, nhìn vào là thấy rõ mồn một. Có vẻ Hứa Chí Minh từng học qua vẽ vời.
"Còn một vấn đề nữa là ai cũng thích gian hàng ở góc đường, vì những chỗ đó đối diện với hai ngã rẽ, lượng khách qua lại nhiều hơn hẳn." Lương Khôn thành thật nói: "Hai người kia bảo trước đây từng có tiểu thương đ.á.n.h nhau sứt đầu mẻ trán chỉ để tranh chỗ góc đó đấy."
"Nếu có người tranh chỗ góc thì cứ tổ chức đấu giá." Tô Tiêu Tiêu nghiêm túc giải thích cho Lương Khôn: "Đấu giá cũng giống như bán đấu giá công khai thôi, ai trả giá cao thì người đó được, rất công bằng."
Bởi vì các gian hàng kẻ trên mặt sân chợ chỉ là các hàng lối ngang dọc với kích thước cố định. Dù có bốc thăm, với chiều dài gian hàng khác nhau, chẳng ai dám đảm bảo gian hàng của mình sẽ nằm đúng ngay góc đường. Chỉ có đấu giá mới giải quyết triệt để được vấn đề này.
"Nhưng nếu tiểu thương đấu giá xong mà diện tích họ cần không nhiều, chẳng phải sẽ lãng phí phần còn lại sao?" Lương Khôn lại hỏi.
Tô Tiêu Tiêu bật cười: "Ví dụ anh vạch ra một khu vực gian hàng rộng một trăm mét vuông, bán đi được chín mươi tám mét vuông đã là tốt lắm rồi, anh không thể hy vọng vạch ra bao nhiêu là bán sạch bấy nhiêu được."
Một khu vực một trăm mét vuông, nếu có mười tiểu thương bốc thăm trúng chỗ đó, không thể nào mỗi người đều mua đúng mười mét, chắc chắn sẽ có người mua năm mét, người mua chín mét. Mười người này cộng lại có lẽ chỉ bán được chín mươi tám mét, vậy dư ra hai mét kia bán cho người khác chắc chắn là không đủ.
Cứ để trống vậy thôi! Cho nên, không thể nói cả cái chợ bao nhiêu mét vuông là bán được bấy nhiêu gian hàng, điều đó là không tưởng, còn phải tính đến đường xá đi lại nữa.
"Tính ra thì những gian hàng dư ra hai ba mét như thế chỗ nào cũng có." Lương Khôn vốn không nghĩ tới chuyện này: "Vậy những chỗ đó tính cho ai?"
"Đương nhiên là của các anh rồi." Tô Tiêu Tiêu cười đáp: "Nhưng nếu họ muốn dùng, anh cũng không thể không cho, anh không thể suốt ngày cứ nhìn chằm chằm vào mấy cái mét vuông chưa bán được đó được."
Chợ phiên được chia thành nhiều khu vực theo từng ngành hàng, mỗi khu vực lại chia nhỏ thành nhiều lô, mỗi lô chắc chắn sẽ thừa ra hai ba mét, thậm chí bốn năm mét. Hơn nữa giá cả mỗi khu vực mỗi khác: khu hải sản có vị trí tốt nhất, gần bến xe nhất, gần đường cái nhất, là lối ra vào chính phía Tây của chợ nên giá gian hàng cũng đắt nhất, mỗi mét lên tới ba trăm tệ. Tương đối mà nói, khu bách hóa nằm tận trong cùng nên giá rẻ hơn, mỗi mét tám mươi tệ. Khu bách hóa bao gồm quần áo, vải vóc và các đồ tạp hóa lẻ tẻ, chiếm gần một phần tư diện tích toàn chợ. Mỗi tiểu thương mua ở khu vực khác nhau, chiều dài khác nhau thì giá cũng khác nhau.
"Vậy phải làm sao?" Lương Khôn ngẫm nghĩ, đúng là không thể quản xuể. Chợ vừa mở, bao nhiêu người bày hàng, người qua kẻ lại tấp nập, anh chỉ có mỗi tấm bản vẽ trong tay thì làm sao nhớ hết được.
"Anh yên tâm, anh không biết thì người khác cũng không biết. Anh chỉ cần thiết lập các gian hàng lưu động trên trục đường Đông - Tây ngay lối vào chợ, tập trung những cụ già bán rau cỏ vào con đường này." Tô Tiêu Tiêu chỉ vào sơ đồ: "Sau đó các anh tập trung thu phí gian hàng lưu động trên đoạn đường này. Như vậy, mọi người sẽ lầm tưởng các gian hàng cố định bên trong chợ đã bán hết sạch rồi, không ai vào trong chiếm chỗ nữa. Dù có người lẻn vào thì cũng rất dễ nhận ra."
"Anh hiểu rồi!" Lương Khôn chợt ngộ ra: "Nghĩa là các tiểu thương mua gian hàng cố định thì tập trung hết vào bên trong, còn con đường bên ngoài dành cho gian hàng lưu động. Như vậy họ sẽ không vào trong tranh chấp với người đã mua chỗ, mà nếu có vài ba người lẻn vào cũng dễ bị phát hiện."
Người mua chỗ cố định thường kê sạp gỗ, nhìn cái là biết ngay. Gian hàng lưu động đa phần là bày dưới đất, rất dễ phân biệt.
"Đúng vậy, dù có lọt vào vài ba người thì anh cũng không cần phải làm quá lên làm gì. Chỉ cần những người mua chỗ cố định không có ý kiến thì cứ mặc họ." Tô Tiêu Tiêu cảm thấy quản lý chợ cũng giống như quản lý công ty, phải có cương có nhu, nắm quá c.h.ặ.t thì cát càng dễ lọt qua kẽ tay. Đôi khi cứ nhắm mắt cho qua là được. Vì dăm ba đồng phí gian hàng mà xảy ra cãi vã thì không đáng.
Thông thường sau mười hai giờ trưa, bên gian hàng lưu động sẽ không thu phí nữa, vì tầm hai ba giờ chiều là chợ tan rồi, thời gian đó có bán cũng chẳng được bao nhiêu tiền.
"Nghĩa là những chỗ trống đó cứ mặc kệ họ dùng, thu được đồng nào hay đồng nấy, không thu được thì thôi." Lương Khôn rất nhạy bén, nghe qua là hiểu ngay, anh giơ ngón tay cái với Tô Tiêu Tiêu: "Sau này anh gọi em là đại ca luôn."
"Lăn lộn ở chợ lâu ngày tự khắc sẽ biết thôi ạ." Tô Tiêu Tiêu cười nói: "Có khi một năm sau em lại phải gọi anh là đại ca đấy."
Kiếp trước cô từng theo Tần Sương đi chạy chợ, đi các chợ bán buôn nên nhớ được vài chuyện lẻ tẻ. Nếu lúc đó cô để tâm hơn thì chắc chắn còn biết nhiều hơn nữa. Sau này khi thương hiệu Vân Nhiễm của cô vào các trung tâm thương mại lớn, mở chuỗi cửa hàng thì cô cũng dần quên bẵng đi, nếu không phải vì Lương Khôn thầu chợ thì cô cũng chẳng nhớ ra những chuyện này.
"Còn nữa, nếu con đường Đông - Tây kia không đủ chỗ cho gian hàng lưu động thì sao?" Lương Khôn chỉ vào một dấu hỏi lớn trên bản vẽ. Rõ ràng anh và Hứa Chí Minh đã bàn bạc rất kỹ, hai người thầu cũ cũng đã đưa ra lời khuyên.
"Nếu không đủ thì sắp xếp sang bên khu nhà hàng sắt (vỏ container)." Tô Tiêu Tiêu cũng đã tính đến chuyện này, cô cầm b.út đ.á.n.h một dấu tích vào khu nhà hàng sắt: "Mặt tiền của nhà hàng thì đừng xếp gian hàng lưu động, nhưng phía hông và phía sau đều có thể tận dụng được."
"Như vậy chẳng phải sẽ rất lộn xộn sao?" Lương Khôn có thể hình dung ra cảnh tượng đó.
Tô Tiêu Tiêu bật cười: "Anh họ, em không ngờ anh lại là người theo chủ nghĩa hoàn mỹ đấy. Mục đích ban đầu anh thầu chợ là để kiếm tiền, không phải để giữ cho bộ mặt đô thị sạch đẹp ngăn nắp. Vả lại, chợ phiên bản chất nó đã ồn ào náo nhiệt rồi, đây không phải là lộn xộn, mà gọi là 'trong cái loạn có cái hàng' (loạn trung hữu tự)."
Một cái chợ phải đông đúc, bụi bặm bay mù mịt mới có hơi thở của cuộc sống nhân gian. Còn sạch sẽ, ngăn nắp và yên tĩnh thì đó là trung tâm thương mại rồi.
"Vậy ngộ nhỡ các gian hàng lưu động đ.á.n.h nhau để tranh chỗ thì sao?" Lương Khôn nêu ra mọi vấn đề mình nghĩ đến.
"Thì cứ theo quy tắc ai đến trước được trước, nếu anh không giải quyết được thì báo cảnh sát." Tô Tiêu Tiêu dở khóc dở cười: "Anh họ à, mấy chuyện vặt này anh không cần hỏi em nữa đâu!"
"Hỏi quen miệng mất rồi." Lương Khôn cười hì hì, anh ta ngẩng đầu nhìn đồng hồ, cầm lấy bản vẽ rồi đứng dậy đi ngay: "Họ chắc cũng ăn xong rồi, anh ra chợ tìm họ bàn chuyện bốc thăm ngày mai đây, có gì anh lại tìm em sau."
Trước khi đi, Lương Khôn còn bốc một viên kẹo trên bàn nhét vào miệng, cười nói: "Kẹo nhà em giống hệt nhà anh, nhà anh cũng mua loại này."
Tô Tiêu Tiêu chỉ mỉm cười. Bà nội "tiện tay" cầm từ nhà anh sang thì chẳng giống nhau!
Sau khi Lương Khôn đi, Tô Tiêu Tiêu quay vào phòng viết bài. Vừa mới ngồi xuống thì Vương Hoa đến. Anh ta ôm một chiếc thùng giấy lớn, vẻ mặt đầy phong trần: "Anh vừa từ Thủ đô sang, Lục tổng bảo tôi mang ít đồ qua cho em."