Lúc mới tỉnh lại, ký ức của nữ sinh trung học “Tô Tiểu Ly” và ký ức của bản thân cô hoàn toàn hòa trộn vào nhau. Rối tinh rối mù, sự xung đột dữ dội khiến não bộ của cô lúc thì trống rỗng, lúc thì hỗn loạn. Cho đến khi đùi bị đ.â.m đau nhói, cô mới tỉnh táo lại đôi chút. Trên đường đi cô đã suy nghĩ kỹ: Hoàn cảnh trước mắt này giống hệt như Hoa Quốc thập niên 80, dù thế nào cũng không thể để lộ chuyện “trọng sinh” này ra ngoài. “Xong rồi, băng bó xong rồi.” Bác sĩ La rửa sạch nhíp, lại ném vào hộp sắt y tế đang đun nước sôi. “Bác sĩ, phiền bác xem giúp cho bà nội cháu với ạ, vừa nãy bà cháu bị ngã.” Trên địa bàn của bác sĩ La, Tô Tiểu Ly không định làm thay việc của người khác. Bác sĩ La gật đầu, cô gái nhỏ bé trước mắt này, tâm tư lại rất chu toàn. —— Từ trạm y tế về đến nhà, mặt trời đã sắp lặn. Hiện tại, hai bà cháu vẫn sống trong căn nhà do bố Tô Tiểu Ly là Tô Kiến Quốc để lại. Nói là do bố Tô Kiến Quốc để lại, thực chất không phải là tài sản riêng của nhà họ Tô, mà là mấy gian nhà trệt phía sau Văn phòng Kênh Thủy Lợi Thủ Chính — đơn vị trực thuộc Cục Thủy lợi, là những căn nhà cũ kỹ còn sót lại từ cuối thập niên 50. Nhắc đến Tô Kiến Quốc, cũng coi như là một người có chút danh tiếng ở cái huyện nhỏ này. Ông sinh ra vào những năm đầu lập quốc, những ngày tháng bữa đói bữa no chưa bao giờ dứt. May mà ông luôn không từ bỏ việc đọc sách học tập, vào năm trước khi quốc gia hủy bỏ kỳ thi đại học, ông đã thi đỗ vào một trường cao đẳng thủy lợi lâu đời chỉ trong một lần thi. Vào thời đại đó, người có thể thi đỗ đại học như “lông phượng sừng lân”, huống hồ lại là ở vùng nông thôn có nền tảng giáo d.ụ.c cực kỳ kém. Tô Kiến Quốc lúc bấy giờ giống như người đỗ trạng nguyên, trở thành người đầu tiên làm rạng rỡ tổ tông trong làng. Trong thời gian học đại học, ông dồn hết tâm trí vào việc học, không chui vào thư viện cắm cúi đọc sách thì cũng làm trợ lý cho các giáo sư già và kỹ sư của viện thiết kế, thật sự đã học được không ít bản lĩnh thực sự. Vốn xuất thân từ nông thôn, ông không hề do dự, sau khi tốt nghiệp mang theo bầu nhiệt huyết trở về quê hương — huyện Linh Chính, một trong 100 huyện nghèo nhất cả nước, trở thành kỹ sư thủy lợi trẻ nhất trong hệ thống thủy vụ của toàn huyện. Cả huyện tổng cộng có mấy sinh viên đại học? Mấy kỹ sư? Lãnh đạo trong huyện quý trọng nhân tài, không nỡ để ông về làng làm việc đồng áng. Không lâu sau, Tô Kiến Quốc đã chủ động dẫn theo vài chàng trai trẻ vào núi và xuống nông thôn để khảo sát đo đạc. Sau khi nhận được sự ủng hộ của vài vị lãnh đạo lão thành trong huyện ủy, ông đã chủ trì xây dựng mới và tu sửa một hồ chứa nước cùng ba con kênh mương còn sót lại từ thời Dân Quốc. Để giải quyết nỗi lo về sau của ông, huyện đã cấp cho gia đình ông mấy gian nhà trệt phía sau kênh Thủ Chính để ở. Sau khi ông qua đời, huyện cũng không thu hồi lại mấy gian nhà này. Về sau mẹ của Tô Tiểu Ly đi bước nữa, căn nhà này chỉ còn lại bà nội Tô và Tô Tiểu Ly sinh sống. Phía sau căn nhà trệt gần kênh mương có một mảnh đất hoang khá lớn, bà nội quen làm việc đồng áng không chịu ngồi yên, đã trồng không ít rau, còn nuôi thêm hai con gà. Bình thường bà nội Tô làm phụ bếp ở nhà ăn của đơn vị kênh Thủ Chính, đơn vị trả cho bà 35 tệ mỗi tháng theo tiêu chuẩn của nhân viên không chính thức. Cứ cách hai ba tháng, mẹ của Tô Tiểu Ly là Chương Vận lại gửi cho họ 50, 60 tệ, tiền cứ thế từ từ tích cóp lại. Ngoài một chút tiền quan tài của bà nội Tô, phần còn lại đều dành dụm cho cháu gái. Hai bà cháu ngày thường ăn tiêu tằn tiện, không nỡ lãng phí một đồng. Cuộc sống tuy vất vả, nhưng bà nội Tô chưa bao giờ nghĩ đến việc bỏ cuộc. Bà có thể nuôi dưỡng ra sinh viên đại học duy nhất của cả làng, trong lòng bà có một sự kiêu hãnh. Hiện giờ bà chỉ một lòng mong mỏi Tô Tiểu Ly cũng có thể thi đỗ đại học, coi như hoàn thành di nguyện trước lúc lâm chung của Tô Kiến Quốc. Ngày tháng có khổ đến mấy, bà nội Tô cũng có thể chống đỡ được. Ai ngờ được chút gia tài vất vả tích cóp lại bị Tô Lan Anh cướp sạch, trong lòng bà đau như cắt. Từ trạm y tế về bà không nói một lời nào, cuộc sống rốt cuộc vẫn phải tiếp diễn.
Bà nội Tô kìm nén một bụng tức giận c.ắ.n răng, đi thẳng ra sân sau nấu bữa tối. Tô Tiểu Ly vừa dọn dẹp những mảnh kính vỡ trên mặt đất, vừa đ.á.n.h giá môi trường xung quanh. Trên chiếc giường sắt rỉ sét trải một chiếc chăn đã phai màu, trong góc tường chất vài miếng bìa các tông, có vẻ như chê tích chưa đủ nhiều, đợi tích thêm chút nữa mới đủ đem đi bán. Trên giá để chậu rửa mặt tróc sơn treo một chiếc gương nhỏ, ở giữa gương đã nứt một đường, rõ ràng là người dùng nó không nỡ vứt đi, cứ thế treo tạm ở đó. “Rầm!” Cánh cửa gỗ của căn nhà trệt bị đẩy mạnh ra một cách thô bạo, dòng suy nghĩ của Tô Tiểu Ly cũng bị cắt ngang. “Bà nội mày đâu?!” Người đến là thím hai của Tô Tiểu Ly, Thường Phượng Nga, người chưa vào đến nhà, đã nghe thấy giọng bà ta oang oang. “Thím hai, bà nội cháu đang nấu cơm.” Tô Tiểu Ly chỉ tay ra sân sau, trong ấn tượng, thím hai và bà nội, mẹ cô luôn không hòa hợp với nhau. Thường Phượng Nga với khuôn mặt khắc nghiệt túm lấy Tô Tiểu Ly, “Có phải cô mày đã nhận tiền sính lễ của nhà họ Trương rồi không?!” Lời này nghe ra… Lại giống như nhà họ Trương nợ tiền bà ta không trả vậy. “Chị làm cái gì vậy? Mau buông Tiểu Ly ra!” Bà nội ở sân sau nghe thấy tiếng động liền lao vào nhà, đưa tay kéo Tô Tiểu Ly về phía mình, lớn tiếng quát. Thường Phượng Nga la lối: “Mẹ, 800 tệ đấy! Lan Anh cứ thế gả Tiểu Ly đi sao? Nó là con gái đã gả ra ngoài, còn có thể làm chủ cho nhà họ Tô chúng ta sao?” Nghe trong ngoài lời nói, có vẻ như Thường Phượng Nga xót xa cho cháu gái, không muốn cô lấy chồng sớm. Nhưng theo ký ức của “Tô Tiểu Ly”, vị thím hai này phần lớn là muốn nhét 800 tệ đó vào túi mình, chứ không muốn để cô em chồng được hưởng lợi. Thậm chí, e rằng bà ta còn chê 800 tệ chưa đủ nhiều, muốn bán cô với một cái giá tốt hơn. Cô đoán không sai. Hôm nay khi mụ vợ nhà họ Trương tìm đến nhà bàn chuyện cưới xin, Thường Phượng Nga mới biết chuyện tốt 800 tệ này không rơi vào đầu mình, tức tối chạy đến muốn đòi lại tiền. Bà nội Tô và Thường Phượng Nga đã giao chiến nhiều năm, tự nhận hiểu rõ bản tính của cô con dâu thứ hai này hơn cả Tô Tiểu Ly. Thường Phượng Nga tài cán thì không có, nhưng ngày thường lại là người hay tính toán chi li nhất, suốt ngày chằm chằm vào những chuyện lông gà vỏ tỏi chỉ sợ mình chịu thiệt. Lần này chắc chắn là không vớt vát được lợi lộc gì, lại không vui rồi. “Vợ thằng hai, chị nói cái kiểu gì vậy! Tôi thấy chị lại mắc cái bệnh thiển cận rồi đấy!” Thân hình gầy gò của bà nội Tô chắn trước mặt cháu gái, đáp trả lại: “Bất kể ai đưa sính lễ, Tiểu Ly cũng không gả! Muốn tiền, chị đi tìm Tô Lan Anh mà đòi.” “Mẹ, hôm nay người nhà họ Trương đã đến tận cửa giục rồi, nói là họ hàng hai bên cứ qua lại trước, định hôn sự xong xuôi, đợi Tiểu Ly tốt nghiệp xong thì gả.” Thường Phượng Nga hoàn toàn không lọt tai lời của bà nội Tô. Vịt đã luộc chín rồi còn để nó bay mất sao? Bà ta mới không tin đâu. Cứ định hôn sự trước đã, rồi bắt Tô Lan Anh nhè tiền ra! Lời này của Thường Phượng Nga khiến Tô Tiểu Ly nghẹn họng, dựa vào đâu mà cô chỉ có con đường lấy chồng để đi, dựa vào đâu mà cô phải bị những kẻ hoàn toàn không quan tâm đến sống c.h.ế.t của mình thao túng. Coi cô là kẻ dễ bắt nạt sao?! Nhớ lại hồi mới làm bác sĩ trợ lý, các phe phái “môn phiệt” chia năm xẻ bảy, xuất thân từ viện phúc lợi không có ô dù như cô, thật sự là hạng người nào cũng dám đè đầu cưỡi cổ. Bác sĩ Tô tuy khiêm tốn cẩn trọng, hạ thấp tư thế, nhưng cũng chưa từng dung túng cho bọn họ làm càn. Chỉ dựa vào người đàn bà thôn quê này… Hừ, e là chưa đủ trình. “Thím hai!” Tô Tiểu Ly chui ra từ phía sau bà nội. “Không có sự đồng ý của cháu, không ai có thể ép cháu lấy chồng! Còn ép cháu nữa, chúng ta sẽ đến Cục Công an tìm cảnh sát!”